Ένα μουσείο στο Ρότερνταμ της Ολλανδίας κάλυψε πρόσφατα το δάπεδο μιας από τις μεγαλύτερες αίθουσες εκθέσεων του με περισσότερα από 363 κιλά (800 λίβρες) φυστικοβούτυρου.
Αυτή η ασυνήθιστη εγκατάσταση αποτίει φόρο τιμής στον εμβληματικό Ολλανδό καλλιτέχνη Wim T. Schippers, ο οποίος απεβίωσε πρόσφατα σε ηλικία 83 ετών. Οι παράξενες, ανατρεπτικές και γεμάτες χιούμορ ιδέες του συνεχίζουν να προκαλούν και να εκπλήσσουν τον κόσμο της τέχνης.
«Pindakaasvloer»: Η Αρχιτεκτονική του… Φυστικοβούτυρου
Το έργο φέρει τον τίτλο «Pindakaasvloer» (δηλαδή «Δάπεδο από Φυστικοβούτυρο») και απλώνεται σε σχήμα μεγάλου εξαγώνου.
Για τη δημιουργία του, οι εργαζόμενοι του Μουσείου Boijmans Van Beuningen ακολούθησαν πιστά τις αυστηρές οδηγίες που είχε αφήσει ο ίδιος ο καλλιτέχνης: 34 λίβρες (15,6 κιλά) απαλού φυστικοβούτυρου (χωρίς κομματάκια) ανά τετραγωνικό μέτρο.
Ο Schippers ήθελε το υλικό να απλωθεί ομοιόμορφα, αλλά με έναν επιτηδευμένα «βαρετό» τρόπο. Στις σημειώσεις του όριζε ρητά:
- Κανείς δεν πρέπει να πατήσει πάνω του.
- Κανείς δεν πρέπει να ξαπλώσει πάνω του.
- Κανείς δεν πρέπει να προσπαθήσει να αντλήσει κάποιο βαθύτερο νόημα από αυτό.
(πηγή: © Raaf Blanker Depot of Museum Boijmans Van Beuningen.)
«Είναι αυτό τέχνη;»
Η Sandra Kisters, διευθύντρια του Μουσείου Boijmans Van Beuningen, σημειώνει ότι το έργο προκαλεί αμέσως στον επισκέπτη ερωτήματα όπως: «Είναι αυτό τέχνη;» ή «Επιτρέπεται να μου αρέσει αυτό;». Όπως η ίδια εξηγεί, αυτή ακριβώς η αίσθηση αμηχανίας και σύγχυσης αποτελεί τον πυρήνα της ιδιαιτερότητας του έργου.
Η Kisters παρομοιάζει τη φιλοσοφία του Schippers με το χιούμορ των Monty Python, καθώς ο καλλιτέχνης πίστευε ακράδαντα ότι η ζωή μπορεί να είναι ταυτόχρονα εξαιρετικά σοβαρή και απολύτως γελοία.
Η Επανάσταση της Εννοιολογικής Τέχνης
Ήδη από τη δεκαετία του 1960, ο Schippers εντάχθηκε σε μια ομάδα δημιουργών της conceptual art (εννοιολογικής τέχνης) — μιας τέχνης που εστιάζει στη μεταφορά μιας ιδέας και όχι απλώς στην αισθητική ομορφιά. Η ομάδα αυτή απορριπτούσε τη «βαρετή» τέχνη που δημιουργούνταν αποκλειστικά για το χρήμα.
Για να σοκάρουν το κοινό:
- Κάλυψαν το δάπεδο μιας γκαλερί με αλάτι.
- Σε μια άλλη γκαλερί, κάλυψαν το πάτωμα με σπασμένα γυαλιά.
- Το 1999, στο έργο «Het Is Me Wat», ο Schippers χρησιμοποίησε ισχυρούς μαγνήτες για να κάνει μια τεράστια πέτρα να αιωρείται στον αέρα.
- Το 2011, φιλοτέχνησε ένα γλυπτό ύψους 4 μέτρων που προσομοίαζε έναν γιγαντιαίο σωρό περιττωμάτων.
Από το «Sesame Street» στο «Hagelslag»
Ο Wim T. Schippers δεν περιορίστηκε στα εικαστικά. Υπήρξε δημιουργός πρωτοποριακών ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών εκπομπών, ενώ στην Ολλανδία είναι ευρέως αγαπητός ως ηθοποιός φωνής: ήταν η επίσημη ολλανδική φωνή του Κέρμιτ του Βατράχου, του Έρνι και του Κόμη φον Κόουντ στο «Sesamstraat» (την ολλανδική εκδοχή του Sesame Street).
Το «Peanut Butter Floor» —μια σύλληψη που είχε ο καλλιτέχνης ήδη από το 1962— έχει εκτεθεί αρκετές φορές. Το 1997, μερικοί φοιτητές πέταξαν πάνω στο έργο ψωμί και hagelslag (νιφάδες σοκολάτας), σχηματίζοντας το δημοφιλές ολλανδικό σνακ. Ο Schippers, πιστός στο πνεύμα του, διασκέδασε ιδιαιτέρως με το περιστατικό.
Fun Fact: Για τους επισκέπτες της τρέχουσας έκθεσης στο Ρότερνταμ που… ανοίγει η όρεξη βλέποντας το έργο, το εστιατόριο του μουσείου σερβίρει φρέσκα σάντουιτς με φυστικοβούτυρο!