της Παναγιώτας Δ. Καρδαρά, Παιδοδοντιάτρου
Φαντάσου το χαμόγελο του παιδιού σαν ένα μικρό θησαυρό. Παίζει, τρέχει, σκαρφαλώνει, γελάει δυνατά και κάπου εκεί … ένα γλίστρημα, μια σύγκρουση, ένα μικρό πέσιμο.
Ο οδοντικός τραυματισμός είναι από τα πιο συχνά «ατυχήματα της παιδικής ηλικίας» και συνήθως βρίσκει τους γονείς απροετοίμαστους.
Με λίγη γνώση όμως, μπορείς να γίνεις γονιός-ασπίδα!
Τι είναι ο οδοντικός τραυματισμός;
Πρόκειται για κάθε κάκωση που αφορά κυρίως τα δόντια, τα ούλα ή το οστό της γνάθου, μεμονωμένα ή και με κάθε δυνατό συνδυασμό. Μπορεί να είναι κάτι απλό, όπως ένα σπασμένο δοντάκι, ή πιο σοβαρό, όπως η πλήρης αποκόλληση ενός δοντιού ή και η εμβύθισή του στο οστό της γνάθου.
Αν θέλουμε να μιλήσουμε με στατιστικά δεδομένα καλό είναι να ξέρουμε πως το οδοντικό τραύμα κατατάσσεται στην 5η πιο συχνή παθολογική κατάσταση παγκοσμίως. Επίσης αναφέρεται πως 25% των παιδιών προσχολικής ηλικίας έχουν υποστεί κάποιο οδοντικό τραυματισμό, καθώς και 33% του γενικού πληθυσμού μέχρι την ηλικία των 19 ετών αναφέρει πως έχει εμπειρία οδοντικού τραύματος. Τέλος καλό είναι ακόμα να γνωρίζουμε πως 30% των τραυματισμών όπου συμβαίνουν κατά τη διάρκεια αθλητικών δραστηριοτήτων ή αθλοπαιδιών , αφορούν τραυματισμούς κεφαλής και τραχήλου.
Συνεπώς το οδοντικό τραύμα μας αφορά όλους και καλό είναι να εμπλουτίσουμε τις γνώσεις μας για την πρόληψη αλλά και την άμεση αντίδραση εφόσον έρθουμε αντιμέτωποι με μια τέτοια κατάσταση.
Πρόληψη: Κάλιον το προλαμβάνειν !
Η πρόληψη σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει «βάζω το παιδί σε γυάλα», αλλά φροντίζω να υιοθετήσει έξυπνες συνήθειες, όπως:
- Χρήση προστατευτικού νάρθηκα σε αθλήματα επαφής (ποδόσφαιρο, μπάσκετ, πολεμικές τέχνες).
- Ασφαλές περιβάλλον στο σπίτι. Χαλάκια αντιολισθητικά, προσοχή σε σκάλες και αιχμηρές γωνίες.
- Όχι σκληρά αντικείμενα στο στόμα (μολύβια, παιχνίδια).
- Τακτικές επισκέψεις στον παιδοδοντίατρο ή οδοντίατρο σας ,για έλεγχο και καθοδήγηση. Υπάρχουν κάποιοι προδιαθεσικοί παράγοντες οι οποίοι εφόσον ληφθούν υπόψιν και διορθωθούν , μειώνεται ο κίνδυνος των οδοντικών τραυματισμών. Τέτοιοι είναι η αυξημένη οριζόντια πρόταξη ή η ανοιχτή δήξη .
Τέλος, εδώ καλό είναι να αναφερθεί πως σε ηλικίες όπου ακόμα τα παιδιά δεν έχουν κατακτήσει πλήρως τις κινητικές τους ικανότητες (βάδιση) και παρουσιάζουν κάποια αστάθεια, όπως και άτομα που λόγω κάποιας πάθησης αντιμετωπίζουν αντίστοιχα τέτοιου είδους δυσκολίες φαίνεται να παρουσιάζουν υψηλά ποσοστά τραυματισμών. Ας σημειωθεί πως τα τελευταία χρόνια ακόμα και η παχυσαρκία ενοχοποιείται ως επιβαρυντικός παράγοντας των εν λόγω τραυματισμών.
Πρώτες βοήθειες
Αν συμβεί το απρόοπτο, η ψυχραιμία σου είναι το πιο δυνατό «φάρμακο». Έπειτα απαιτούνται γρήγορες κινήσεις γιατί σε ορισμένες περιπτώσεις κάθε λεπτό μετράει για την καλύτερη έκβαση του συμβάντος.
Σε κάθε περίπτωση όσο αθώος και να φαίνεται ο τραυματισμός συστήνεται να επικοινωνήσεις άμεσα με οδοντίατρο .
Αρχικά βεβαιώσου πως το παιδί είναι καλά και δεν παρουσιάζει συμπτώματα ναυτίας, εμέτου, έντονης ζάλης και αιμορραγίας που δεν μπορείς να ελέγξεις, γιατί εξυπακούεται πως σε τέτοιες περιπτώσεις επισκέπτεσαι άμεσα κάποια νοσοκομειακή μονάδα.
Τώρα σε περιπτώσεις όπου έρθεις αντιμέτωπος/η με :
- Κάταγμα δοντιού (σπασμένο δόντι ), ξεπλένεις απαλά το στόμα με νερό. Αν βρεις το κομμάτι, το φυλάς το σε νερό , γάλα ή φυσιολογικό ορό.
- Μετατόπιση δοντιού (το δόντι έχει μετακινηθεί από τη θέση του), μην το πειράξεις και μην αφήσεις το παιδί να το κουνάει. Συστήνεται μαλακή διατροφή μέχρι να δει ειδικό.
Αν βγει τελείως μόνιμο δόντι (δηλαδή αυτό που έχει αλλαχθεί, όχι το πρώτο/νεογιλό), πιάσε το μόνο από τη μύλη, το λευκό μέρος που φαίνεται στο στόμα (όχι από τη ρίζα).Αν είναι βρώμικο, καλό είναι να το ξεπλύνεις γρήγορα με νερό, απαλά, προσεκτικά και χωρίς τρίψιμο. Βάλε το σε γάλα ή, ιδανικά επανατοποθέτησέ το στο στόμα και βάλε το παιδί να δαγκώσει ήπια μια γάζα να το κρατήσει σταθερό εκεί μέχρι να σας δει ειδικός. ΠΡΟΣΟΧΗ! το νεογιλό δεν επανατοποθετείται!!Τρέξε στον οδοντίατρο. Ο χρόνος μετράει σαν αντίστροφη κλεψύδρα
Η εφαρμογή Toothsos
Προτείνεται όλοι μας να έχουμε την εφαρμογή Toothsos. Εκεί θα βρεις λεπτομερείς οδηγίες για το πως να αντιδράσεις σε όποια περίπτωση οδοντικού τραύματος.
Επίσης αναλυτικά και στο site dentaltrauma.gr, έχεις πρόσβαση σε πολλές πληροφορίες για το οδοντικό τραύμα.
Τι είναι σημαντικό
Ακόμα κι αν ο τραυματισμός φαίνεται μικρός, μην τον αγνοήσεις. Ένα «ασήμαντο» χτύπημα μπορεί να επηρεάσει το δόντι μακροπρόθεσμα. Το παιδικό χαμόγελο έχει δύναμη, φως και αναμνήσεις. Με σωστή πρόληψη και λίγη γνώση πρώτων βοηθειών, μπορείς να το προστατεύσεις και να το κρατήσεις λαμπερό για χρόνια !!
Η γνώση είναι δύναμη, μοιραστείτε την γιατί μπορεί να σωθεί ένα χαμόγελο!
