Άρθρο της Στεφανίας Μπουσμπουρέλη, Συστημικής Ψυχολόγου
Στους δύο μήνες ζωής, το μωρό αρχίζει να «ξυπνά» περισσότερο στον κόσμο: κοιτάζει πιο σταθερά πρόσωπα, ανταποκρίνεται σε ήχους, κάνει μικρούς ήχους (μουρμουρητά/κουβεντούλα) και δείχνει στιγμές κοινωνικής επαφής που μοιάζουν με τις πρώτες μορφές επικοινωνίας. Για τους γονείς, αυτό συχνά φέρνει μια νέα απορία: τι μπορώ να κάνω πρακτικά για να βοηθήσω την ανάπτυξη του μωρού μου; Οι απαντήσεις δεν βρίσκονται σε «μαγικές» δραστηριότητες, αλλά σε μικρές, καθημερινές κινήσεις που χτίζουν σταθερά τον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο.
Η δύναμη της σχέσης στην αρχή της ζωής
Η επιστήμη της παιδικής ανάπτυξης τονίζει τη σημασία της ανταποκρινόμενης φροντίδας: να παρατηρούμε τα σήματα του βρέφους και να απαντάμε με συνέπεια και ηρεμία. Όταν χαμογελάς, μιλάς και «ανταπαντάς» στους ήχους του μωρού, του μαθαίνεις το βασικό μοτίβο της ανθρώπινης επικοινωνίας: εναλλαγή (turn-taking). Αυτή η διαδικασία δεν είναι απλώς «γλυκιά στιγμή»· αποτελεί θεμέλιο για τη γλωσσική και κοινωνική ανάπτυξη.
Μίλα, διάβασε, τραγούδα — ακόμη κι αν δεν καταλαβαίνει
Στους δύο μήνες, το μωρό δεν κατανοεί λέξεις, αλλά ο εγκέφαλός του εκπαιδεύεται στον ρυθμό, τον τόνο και τις διακυμάνσεις της φωνής. Η ομιλία, το τραγούδι και το διάβασμα απλών βιβλίων με έντονες αντιθέσεις (π.χ. ασπρόμαυρα ή με καθαρές εικόνες) ενισχύουν τα πρώτα στάδια γλωσσικής επεξεργασίας και προάγουν την προσοχή.
Η ασφάλεια «χτίζεται» με το σώμα
Η σωματική επαφή αγκαλιά, κράτημα, χάδι βοηθά το μωρό να νιώσει ασφάλεια. Δεν «κακομαθαίνει» όταν το παίρνεις αγκαλιά ή όταν ανταποκρίνεσαι στο κλάμα του. Αντίθετα, το βρέφος έχει ανώριμες ικανότητες αυτορρύθμισης (δεν μπορεί μόνο του να ηρεμήσει εύκολα), και χρειάζεται τον ενήλικα για να οργανώσει το συναίσθημα και το στρες.
Tummy time: Μικρή άσκηση, μεγάλο όφελος
Το tummy time (χρόνος μπρούμυτα όταν είναι ξύπνιο και πάντα υπό επίβλεψη) ενισχύει αυχένα, ώμους και κορμό, βοηθώντας το μωρό να σηκώνει το κεφάλι και να προετοιμάζεται για τα επόμενα κινητικά ορόσημα. Ένα απλό παιχνίδι: βάλε ένα παιχνίδι στο ύψος των ματιών ή κούνα απαλά μια κουδουνίστρα στο πλάι για να ενθαρρύνεις την οπτική παρακολούθηση.
Διατροφή, ύπνος και ρουτίνες: Η «ήρεμη υποδομή» της ανάπτυξης
Για περίπου τους πρώτους 6 μήνες, το βρέφος χρειάζεται μόνο μητρικό γάλα ή φόρμουλα. Εξίσου σημαντικό είναι να αναγνωρίζεις σημάδια πείνας και κορεσμού (χέρια στο στόμα, γύρισμα κεφαλιού προς μπιμπερό/στήθος, ή αντίθετα κλείσιμο στόματος και απομάκρυνση). Παράλληλα, οι ήπιες ρουτίνες ύπνου και σίτισης δημιουργούν προβλεψιμότητα: το μωρό αρχίζει να «μαθαίνει» τι να περιμένει.
Και κάτι ακόμη: Η φροντίδα του γονέα
Η γονεϊκότητα είναι απαιτητική. Όταν ο γονέας είναι εξαντλημένος, είναι δυσκολότερο να παραμείνει ήρεμος και διαθέσιμος. Η αυτοφροντίδα δεν είναι πολυτέλεια· είναι μέρος της φροντίδας του βρέφους.
Το συμπέρασμα είναι απλό: στους δύο μήνες ζωής, το μωρό δεν έχει ανάγκη από «εντυπωσιακές» δραστηριότητες. Έχει ανάγκη από εσάς. Από παρουσία, ανταπόκριση και ασφάλεια. Από μικρές, καθημερινές στιγμές σύνδεσης, μέσα στις οποίες ο εγκέφαλός του αρχίζει σιγά-σιγά να καταλαβαίνει τον κόσμο.
