Οι οθόνες αποτελούν ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής του σύγχρονου ανθρώπου. Τα παιδιά πλέον από μικρή ηλικία περνούν μεγάλο μέρος του χρόνου τους μπροστά από αυτές. Μπορεί να πρόκειται για τηλεόραση, υπολογιστή, tablet ή κινητό τηλέφωνο. Σε κάθε περίπτωση δίνουν στα παιδιά ευκαιρίες για γνώση και διασκέδαση.
Πώς επηρεάζουν οι οθόνες τα παιδιά;
Είναι πολύ σημαντικό να χρησιμοποιούν τα παιδιά οθόνες με τον κατάλληλο τρόπο ώστε να μην αντιμετωπίσουν αργότερα προβλήματα. Συγκεκριμένα η πολύωρη απασχόληση φαίνεται πως επηρεάζει την υγεία προκαλώντας:
- Προβλήματα ύπνου
- Ανεπαρκή σωματική δραστηριότητα, που οδηγεί σε παιδική παχυσαρκία
- Προβλήματα διάθεσης
- Προβλήματα διάσπασης προσοχής
- Προβλήματα όρασης
Πώς επηρεάζουν οι οθόνες τα μάτια των παιδιών;
Όμως οι οθόνες επηρεάζουν σημαντικά και την οφθαλμική υγεία των παιδιών οδηγώντας σε σοβαρά προβλήματα, όπως:
- Ανάπτυξη διαθλαστικών διαταραχών, όπως μυωπίας. Όταν χρησιμοποιούν πολλές ώρες τα παιδιά οθόνες μικρής διαμέτρου που βρίσκονται πολύ κοντά στο πρόσωπό τους μειώνεται η ικανότητα όρασης σε μακρινές αποστάσεις.
- Ξηρότητα των ματιών. Όταν τα μάτια είναι εστιασμένα σε οθόνες τα βλέφαρά κινούνται λιγότερο από ό, τι συνήθως. Αυτό μειώνει την ποσότητα δακρύων που ενυδατώνουν τα μάτια.
- Κοπιωπία και πονοκέφαλος. Πρόκειται για οπτική κόπωση λόγω της διαρκούς ενασχόλησης με οθόνες. Η λανθασμένη φωτεινότητα στις συσκευές καθώς και το λανθασμένο μέγεθος γραμματοσειράς κουράζουν τα μάτια προκαλώντας πονοκεφάλους.
- Μολύνσεις και ερεθισμούς. Λόγω της ξηρότητας τα παιδιά τρίβουν τα μάτια τους. Τα χέρια όμως έχουν μικρόβια στην επιφάνεια τους με αποτέλεσμα τις μολύνσεις στην περιοχή των ματιών και των βλεφάρων.
Ποιες οθόνες θα πρέπει να αποφεύγονται;
Δεν είναι όλες οι οθόνες το ίδιο επιβλαβείς για την υγεία των ματιών. Συγκεκριμένα το πρόβλημα προκύπτει όταν η οθόνη είναι πολύ μικρή και βρίσκεται πολύ κοντά στο πρόσωπο. Για αυτό συστήνεται όσο το δυνατόν θα πρέπει να αποφεύγονται από τα παιδιά οθόνες κινητού και tablet. Αντίθετα οι μεγαλύτερες οθόνες που βρίσκονται σε απόσταση, όπως η τηλεόραση δεν φαίνεται να είναι επιβλαβείς για τα μάτια.
Πόσες ώρες θα πρέπει να χρησιμοποιούν τα παιδιά οθόνες;
Τα παιδιά ως την ηλικία των 18 μηνών ιδανικά δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούν καθόλου οθόνες και ειδικά όταν πρόκειται για μικρές οθόνες.
Παιδιά από 18 μηνών ως 2 ετών συστήνεται να παρακολουθούν λιγότερο από 1 ώρα την ημέρα. Κατά προτίμηση αυτή η μια ώρα να μοιράζεται σε πολλά μικρά χρονικά διαστήματα μέσα στη μέρα.
Τα παιδιά 2-5 ετών μπορούν να χρησιμοποιούν οθόνες περίπου 1 ώρα τις καθημερινές και ως 2 ώρες τα Σαββατοκύριακα με πολλά ενδιάμεσα διαλλείματα.
Τα παιδιά που είναι μεγαλύτερα από 6 ετών ενθαρρύνονται να περιορίσουν τις δραστηριότητες που περιλαμβάνουν οθόνες. Ιδανικά να χρησιμοποιούν οθόνες μόλις 1 ώρα την ημέρα.
Πώς θα πρέπει να χρησιμοποιούν τα παιδιά οθόνες;
Παρότι η λανθασμένη χρήση οθονών επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την υγεία των παιδιών η απάντηση δεν είναι να εγκαταλείψουν εντελώς την ενασχόληση με αυτές. Είναι όμως πολύ σημαντικό να τις χρησιμοποιούν με τον σωστό και ενδεδειγμένο τρόπο. Πιο συγκεκριμένα:
- Θα πρέπει να υπάρχει ένα σωστό πρόγραμμα ύπνου για τα παιδιά, ώστε να εξασφαλίζουν επαρκή ξεκούραση.
- Οι οθόνες θα πρέπει να κλείνουν 1 ώρα πριν τον ύπνο, καθώς το μπλε φως που εκπέμπουν επηρεάζει το πρόγραμμα ύπνου των παιδιών.
- Θα πρέπει τα παιδιά να διδαχθούν και να ενθαρρύνονται για κάθε 1 ώρα που αφιερώνουν σε οθόνες να γίνεται ένα διάλειμμα για 5 λεπτά, να κινούνται στο χώρο και να ξεκουράζουν τα μάτια τους.
- Οι οθόνες θα πρέπει να απέχουν τουλάχιστον 60 cm από τα μάτια. Για μεγαλύτερες οθόνες, όπως τηλεοράσεις, η απόσταση πρέπει να είναι τουλάχιστον 2 μέτρα.
- Θα πρέπει να χρησιμοποιούν τα παιδιά οθόνες ρυθμισμένες ώστε να έχουν την κατάλληλη φωτεινότητα. Συστήνεται η φωτεινότητα να είναι στα ίδια επίπεδα με τη φωτεινότητα του χώρου στον οποίο βρίσκεται το παιδί.
- Οι οθόνες θα πρέπει να είναι ρυθμισμένες στο κατάλληλο μέγεθος γραμματοσειράς. Αυτό θα πρέπει να είναι τέτοιο ώστε όλα τα κείμενα να διαβάζονται άνετα.
- Η οθόνη θα πρέπει να παραμένει καθαρή ώστε να μην δυσκολεύονται τα παιδιά να διακρίνουν την εικόνα.
- Οι οθόνες που χρησιμοποιούν τα παιδιά θα ήταν καλό να έχουν φίλτρα αντανάκλασης. Πρόκειται για αυτοκόλλητες μεμβράνες οθόνης που εμποδίζουν τις αντανακλάσεις και βοηθούν τα μάτια να παραμείνουν άνετα και ξεκούραστα κατά την παρακολούθηση.
- Θα πρέπει να ενθαρρύνεται η σωματική δραστηριότητα των παιδιών μακριά από οθόνες και η δημιουργική ενασχόλησή τους έξω από το σπίτι.
- Θα πρέπει να γίνεται τακτικός οφθαλμολογικός έλεγχος των παιδιών από οφθαλμίατρο ώστε να είναι σίγουροι οι γονείς για την οφθαλμική τους υγεία.