Παρότι ένα χαρισματικό παιδί μπορεί συχνά να ολοκληρώνει μια σχολική εργασία σε πολύ λιγότερο χρόνο από τους συμμαθητές του, το να ξεκινήσει ή ακόμη και να τη φέρει εις πέρας μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα δύσκολο. Το αποτέλεσμα είναι βαθμολογίες που δεν αντανακλούν τις πραγματικές του δυνατότητες, γεγονός που οδηγεί τους γονείς να αναρωτιούνται αν πρόκειται απλώς για τεμπελιά και τι θα μπορούσε να το βοηθήσει να δείξει μεγαλύτερο ενδιαφέρον για το σχολείο.
Όσο απογοητευτική κι αν είναι αυτή η εικόνα, οι ειδικοί τονίζουν τη σημασία της ενσυναίσθησης στην αναζήτηση απαντήσεων. Η ψυχολόγος Ellen Braaten, εκτελεστική διευθύντρια του Προγράμματος Εκμάθησης και Συναισθηματικής Αξιολόγησης και επικεφαλής της παιδιατρικής νευροψυχολογικής αξιολόγησης στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης, προτρέπει τους γονείς να αναζητούν μοτίβα στο πού ακριβώς «κολλά» το παιδί στη διαδικασία των σχολικών εργασιών. Στη συνέχεια, να δείχνουν κατανόηση απέναντι στις ιδιαίτερες προκλήσεις που συνοδεύουν τη χαρισματικότητα.
«Το κρίσιμο είναι να εντοπιστεί το συγκεκριμένο εμπόδιο», επισημαίνει η Braaten, συγγραφέας του βιβλίου Bright Kids Who Couldn’t Care Less: How to Rekindle Your Child’s Motivation. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το πρόβλημα σχετίζεται με άγχος γύρω από την εργασία ή με δυσκολίες στις εκτελεστικές λειτουργίες. Άλλες φορές, τα παιδιά δεν γνωρίζουν σε ποιο στάδιο της διαδικασίας βρίσκονται και νιώθουν υπερβολική πίεση. Όταν οι γονείς κατανοήσουν το εμπόδιο, μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά τα παιδιά να το ξεπεράσουν.
Σε συζήτηση με το Fatherly, η Braaten εξηγεί ότι οι λόγοι που ένα παιδί φαίνεται αδιάφορο ποικίλλουν και ότι οι γονείς χρειάζεται να δημιουργούν ρεαλιστικές προσδοκίες, ώστε να μη λειτουργούν αποθαρρυντικά. Συχνά, τα παιδιά δυσκολεύονται να ξεκινήσουν μια εργασία επειδή δεν είναι σαφές τι ακριβώς πρέπει να κάνουν, ειδικά όταν πρόκειται για εργασίες ανοιχτού τύπου. Αντί για γενικές ερωτήσεις, είναι προτιμότερο να τίθενται πιο συγκεκριμένες, όπως αν έχουν όλα τα απαραίτητα υλικά ή αν μπορούν να περιγράψουν τι τους ζητείται.
Η επιμονή, σύμφωνα με την Braaten, δεν αφορά μόνο τη συνέχιση της προσπάθειας όταν κάτι είναι δύσκολο, αλλά και την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς πού βρίσκεται στη διαδικασία. Πολλά χαρισματικά παιδιά απογοητεύονται επειδή αισθάνονται ότι δουλεύουν ασταμάτητα χωρίς να βλέπουν πρόοδο. Η καθοδήγηση των γονιών μπορεί να τα βοηθήσει να αναγνωρίσουν πόσο κοντά βρίσκονται στην ολοκλήρωση.
Συχνά, τα χαρισματικά παιδιά νιώθουν ότι δεν διαθέτουν τις απαραίτητες δεξιότητες, ιδίως αν έχουν κάνει λάθη ή έχουν αποσπαστεί στην πορεία. Η υποστήριξη στην ανάπτυξη της επιμονής τα βοηθά να αποκτήσουν καλύτερη εικόνα της διαδικασίας και των δυνατοτήτων τους.
Η υπερβολική εμπλοκή των γονιών συνδέεται συχνά με το δικό τους άγχος για το μέλλον των παιδιών. Όταν η πίεση αυξάνεται, τα παιδιά μπορεί να αντιδρούν αρνητικά, αποφεύγοντας τις εργασίες. Οι γονείς χρειάζεται να αναρωτηθούν αν η στάση του παιδιού είναι αντίδραση στην πίεση ή ένδειξη ότι δεν έχει ακόμη αναπτύξει τις απαραίτητες δεξιότητες μέσα από εμπειρίες απογοήτευσης.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι εκτελεστικές λειτουργίες, όπως η διαχείριση εργασιών, ο αυτοέλεγχος και η λειτουργική μνήμη. Παράλληλα, οι συναισθηματικές πτυχές, όπως η ρύθμιση των συναισθημάτων, μπορούν να αποτελέσουν πηγή δυσκολιών.
Ένα συχνό λάθος, σύμφωνα με την Braaten, είναι η υπερβολική έμφαση στο «ταλέντο» ως βασικό στοιχείο της ταυτότητας του παιδιού. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει κοινωνικές δυσκολίες και έλλειψη ενσυναίσθησης, καθώς τα παιδιά χρειάζονται βοήθεια για να κατανοήσουν ότι οι άλλοι μαθαίνουν με διαφορετικούς ρυθμούς.
Καθώς τα χαρισματικά παιδιά μεγαλώνουν, οι γονείς καλούνται να ακούν περισσότερο και να καθοδηγούν λιγότερο. Τα μεγαλύτερα παιδιά είναι έτοιμα να μάθουν μέσα από δοκιμές και λάθη και να διαμορφώσουν τη δική τους πορεία. Οι προσδοκίες χρειάζεται να ευθυγραμμίζονται όχι μόνο με τις ικανότητες, αλλά και με όσα δίνουν νόημα και χαρά στο ίδιο το παιδί.