Η έναρξη των επιθέσεων στο Ιράν από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κυριαρχεί στην επικαιρότητα. Βλέπουμε εικόνες πολέμου σε πραγματικό χρόνο. Κι όμως, εμείς είμαστε μακριά. Ή μήπως όχι τόσο;
Η συνεχής έκθεση σε πολεμικά γεγονότα ενεργοποιεί το πιο αρχέγονο συναίσθημά μας, τον φόβο. Από αυτόν προκύπτουν τα υπόλοιπα συμπτώματα που βιώνουμε. Μελέτες δείχνουν ότι όταν βλέπουμε καθημερινά πολεμικές ειδήσεις, το σώμα και ο εγκέφαλος αντιδρούν. Η διαρκής έκθεση συνδέεται με άγχος και συμπτώματα μετατραυματικού στρες (PTSD), ακόμη κι αν η απειλή δεν είναι άμεση.
Μπορεί να νιώθουμε δυσκολία στον ύπνο, ευερεθιστότητα, σωματική ένταση, δυσκολία συγκέντρωσης και έντονη ανησυχία για το μέλλον.
Στην ψηφιακή εποχή η επιβάρυνση είναι μεγαλύτερη. Τα social media δεν σταματούν ποτέ. Κάνουμε scrolling και η έκθεση συνεχίζεται, συχνά χωρίς να το καταλαβαίνουμε.
Πολλοί ενήλικες βιώνουν επίσης την «crisis fatigue», μια κόπωση από τις συνεχείς κρίσεις των τελευταίων ετών (οικονομική κρίση, πανδημία, κλιματική κρίση & ακραία καιρικά φαινόμενα). Είναι φυσιολογικό όταν το στρες συσσωρεύεται, κάθε νέο γεγονός να μας επηρεάζει πιο έντονα.
Τα παιδιά και οι έφηβοι είναι ακόμη πιο ευάλωτοι. Δεν έχουν αναπτύξει πλήρως μηχανισμούς διαχείρισης φόβου. Μπορεί να εμφανίσουν ανησυχία, διαταραχές ύπνου, απαισιοδοξία ή φόβο για την ασφάλεια της οικογένειας.
Πώς προστατευόμαστε
Δεν μπορούμε να ελέγξουμε όσα συμβαίνουν μακριά μας. Μπορούμε όμως να ελέγξουμε πόσο χώρο τους δίνουμε στην καθημερινότητά μας.
Η ενημέρωση μας συνδέει με τον κόσμο. Η υπερέκθεση όμως μπορεί να μας βλάψει.
Προκειμένου να προστατεύσουμε την ψυχική μας ισορροπία, είναι απαραίτητο να θέσουμε συνειδητά όρια στην καθημερινή μας ενημέρωση, αναγνωρίζοντας ότι δεν υπάρχει λόγος να παρακολουθούμε τις εξελίξεις κάθε στιγμή της ημέρας. Παράλληλα, οφείλουμε να ελέγχουμε τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και να σταματάμε το scrolling αμέσως μόλις αντιληφθούμε ότι νιώθουμε συναισθηματικά φορτισμένοι.
Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δώσουμε στα παιδιά, στα οποία οφείλουμε να μιλάμε με απλά λόγια και καθησυχαστικό ύφος, φροντίζοντας παράλληλα να μην τα εκθέτουμε στις σκληρές εικόνες των δελτίων ειδήσεων. Τέλος, είναι λυτρωτικό να μοιραζόμαστε τις σκέψεις και τους προβληματισμούς μας με ανθρώπους που εμπιστευόμαστε, καθώς η ουσιαστική ανθρώπινη σύνδεση μειώνει το στρες και μας βοηθά να διαχειριστούμε τον φόβο, εμποδίζοντάς τον να μας παραλύσει μέσα σε έναν κόσμο γεμάτο αναταράξεις.
Στο τέλος της ημέρας, ακόμη και ένα τόσο οδυνηρό γεγονός όπως ένας πόλεμος, μπορεί να λειτουργήσει ως μια υπενθύμιση του πόσο εύθραυστη είναι η ανθρώπινη ζωή και πόσο πολύτιμες είναι η ψυχική ανθεκτικότητα και η συνειδητή εκτίμηση της ύπαρξής μας.