Ο εκπαιδευτικός σε ένα δημοκρατικό σχολείο δεν έχει μόνο υποχρεώσεις, έχει και δικαιώματα. Όπως κάθε εκπαιδευτικός οφείλει να είναι νομότυπος και να τηρεί τον δημοσιοϋπαλληλικό κώδικα και όλοι οι εμπλεκόμενοι μέσα στο χώρο του σχολείου οφείλουν να δείχνουν τον ίδιο σεβασμό στα δικαιώματά του και αν κάποιοι επιδεικτικά και προκλητικά δεν του τα αναγνωρίζουν, του τα αναγνωρίζει η ίδια η νομοθεσία. Το γεγονός ότι εργάζεται σε σχολείο δεν μειώνει ούτε καταργεί την προστασία του από το κράτος.
Το σχολείο δεν είναι χώρος όπου ο νόμος παύει να ισχύει. Ο εκπαιδευτικός είναι πρώτα απ’ όλα Έλληνας πολίτης. Όταν υφίσταται ύβρη, απειλή ή βία, η νομοθεσία τον προστατεύει όπως κάθε πολίτη.
Η προστασία των εκπαιδευτικών από συμπεριφορές εκφοβισμού δεν είναι μόνο ζήτημα εργασιακής δικαιοσύνης, αλλά και προϋπόθεση για ένα υγιές, δημοκρατικό και ανθρώπινο σχολείο.
Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα σχολείων της γειτονικής μας Ιταλίας που το εκπαιδευτικό τους σύστημα προάγει το μοντέλο της ευθύνης καθώς η διαγωγή είναι βαθμός (Voto in Condotta). Το δικαίωμα του ενός να κάνει φασαρία σταματά εκεί που ξεκινά το δικαίωμα των 25 άλλων να κάνουν μάθημα. Η προστασία του δικαιώματος να κάνει ο δάσκαλος το μάθημά του προασπίζεται με την αξιολόγηση της συμπεριφοράς του μαθητή σε 10βάθμια κλίμακα που είναι ανεξάρτητη από την επίδοσή του στα μαθήματα. Κάθε επίπληξη σε συμπεριφορά που δεν είναι αποδεκτή δεν είναι ταμπού, θεωρείται δίκαιη συνέπεια της ασέβειας προς το σύνολο.
Άραγε οι περισσότεροι γνωρίζουν τι συμβαίνει μέσα στις σχολικές τάξεις ενός ελληνικού σχολείου; Γνωρίζουν ότι ο χώρος της τάξης, που θα έπρεπε να είναι ένας χώρος μάθησης και συνάντησης, γίνεται κάποιες φορές ένας χώρος συνεχούς έντασης; Γνωρίζουν πως οι εκπαιδευτικοί νιώθουν εξαντλημένοι, με έντονο άγχος, πολλές φορές ακόμη και με φόβο για το πώς θα είναι η επόμενη ημέρα μέσα στην τάξη;
Γνωρίζουν πώς αισθάνεται ο Έλληνας εκπαιδευτικός όταν μια μικρή μειοψηφία μαθητών μπορεί να διαλύει καθημερινά το μάθημα του, γνωρίζοντας ότι δεν υπάρχει καμία πραγματική συνέπεια που να τους σταματά; Πώς αισθάνεται όταν φοβάται να επιβάλει συνέπειες για την παραβατική συμπεριφορά του μαθητή καθώς έχουμε βαφτίσει την πειθαρχία “αυταρχισμό”; Πόσο αβοήθητος απέναντι στην προσβολή, την ειρωνεία, την απαξίωση και την επιθετική στάση μένει ο εκπαιδευτικός;
Φυσικά και στόχος μας δεν είναι να κατηγορούμε τα παιδιά. Στόχος μας είναι να φτιάξουμε ένα πλαίσιο που αφορά το πώς οι ενήλικες γύρω τους μπορούμε να δημιουργήσουμε ξανά εκείνες τις συνθήκες όπου η σχέση, η φροντίδα και τα όρια συνυπάρχουν. Οι κανόνες δεν έχουν στόχο να περιορίσουν το παιδί. Ο μαθητής πρέπει να μάθει να περιμένει, να ακούει το «όχι». Μόνο μέσα σε όρια ο μαθητής μεγαλώνει και μπορεί να αισθάνεται ασφαλής.
Ο μαθητής πρέπει να καταλάβει ότι αν δεν σεβαστείς τους κανόνες του σχολείου, δεν είσαι έτοιμος να προχωρήσεις επιτυχώς μέσα στην κοινωνία και να ζήσεις μαζί με άλλους ανθρώπους. Να καταλάβει ότι η επιθυμία του δεν μπορεί πάντα να πραγματοποιείται αμέσως. Μέσα από αυτή την εμπειρία χτίζεται σιγά-σιγά η ικανότητα του παιδιού να ρυθμίζει τα συναισθήματά του και να συνυπάρχει με τους άλλους. Όταν αυτή η εμπειρία δεν έχει διαμορφωθεί επαρκώς μέσα στην οικογένεια και πριν από το σχολείο, η τάξη μπορεί να γίνει ένας πολύ δύσκολος χώρος τόσο για το παιδί όσο και για τον εκπαιδευτικό.
Ένας δάσκαλος που εισπράττει αναγνώριση της αξίας και του ρόλου του, που αισθάνεται σεβασμό μπορεί να καθοδηγήσει με επιτυχία. Ένας δάσκαλος που βιώνει απαξίωση, απλώς προσπαθεί να αντέξει. Και το σχολείο χρειάζεται εκπαιδευτικούς που να μπορούν να λειτουργούν ως πρότυπα συμπεριφοράς.
Ο εκπαιδευτικός επιτελεί σημαντικό κοινωνικό έργο, επομένως η προστασία των δικαιωμάτων του, θεωρείται ικανή και αναγκαία συνθήκη ώστε να μπορέσουμε να προστατεύσουμε την αξιοπρέπεια και τη λειτουργία του σχολείου.