Τα πρώτα δόντια ενός παιδιού δεν είναι απλώς ένα «ορόσημο ανάπτυξης». Είναι μέρος μιας πολύ πιο σύνθετης βιολογικής διαδικασίας που ξεκινά ήδη από τη μήτρα. Tο στρες της μητέρας κατά την εγκυμοσύνη και συγκεκριμένα τα επίπεδα της ορμόνης κορτιζόλης μπορεί να επηρεάσει το πόσο νωρίς θα εμφανιστούν τα νεογιλά δόντια.
Τα νεογιλά δόντια (20 συνολικά, 10 σε κάθε γνάθο) αρχίζουν να σχηματίζονται περίπου από την 6η εβδομάδα κύησης και συνήθως βγαίνουν μεταξύ 6 μηνών και 3 ετών. Ωστόσο, η χρονική αυτή πορεία δεν είναι ίδια για όλα τα παιδιά. Παράγοντες όπως η γενετική, η διατροφή και η συνολική υγεία παίζουν ρόλο. Πλέον, φαίνεται πως και το προγεννητικό στρες αποτελεί έναν ακόμη κρίσιμο παράγοντα.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη στο Frontiers in Oral Health, βρέθηκε ότι μητέρες με υψηλότερα επίπεδα κορτιζόλης στο τέλος της εγκυμοσύνης είχαν βρέφη με πιο πρώιμη εμφάνιση δοντιών. Συγκεκριμένα, τα μωρά των γυναικών με υψηλότερα επίπεδα κορτιζόλης είχαν κατά μέσο όρο έως και τέσσερα περισσότερα δόντια στην ηλικία των 6 μηνών, σε σύγκριση με μωρά όπου τα επίπεδα κορτιζόλης ήταν χαμηλότερα.
Από μια ψυχοβιολογική ματιά, αυτό το εύρημα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον. Η κορτιζόλη δεν επηρεάζει μόνο το στρες, επηρεάζει και τη ρύθμιση του ασβεστίου, της βιταμίνης D και τη λειτουργία των κυττάρων που σχετίζονται με την ανάπτυξη των οστών και των δοντιών. Με απλά λόγια, το στρες φαίνεται να περνάει στο σώμα και να επηρεάζει τον τρόπο που αναπτύσσεται το μωρό.
Ωστόσο, είναι σημαντικό να είμαστε προσεκτικοί στην ερμηνεία. Η πρώιμη οδοντοφυΐα δεν είναι από μόνη της «πρόβλημα». Μπορεί όμως να λειτουργεί ως ένας δείκτης επιταχυνόμενης βιολογικής ωρίμανσης, κάτι που σε ορισμένα πλαίσια έχει συνδεθεί με αυξημένο στρες ήδη από την εμβρυϊκή ζωή.
Αυτό που αναδεικνύεται είναι κάτι βαθύτερο: η εγκυμοσύνη δεν αφορά μόνο τη σωματική υγεία της μητέρας, αλλά και τη συναισθηματική της κατάσταση. Το σώμα «ακούει» το στρες, και το ίδιο φαίνεται να κάνει και το αναπτυσσόμενο βρέφος.
Ίσως, τελικά, η φροντίδα μιας εγκύου δεν είναι μόνο ιατρική. Είναι και ψυχολογική. Και αυτή η φροντίδα ξεκινά πολύ πριν εμφανιστεί το πρώτο δόντι.