Είναι το AI chatbot ο νέος σου «κολλητός» ή ένας επικίνδυνος σύμβουλος; Στον κόσμο των γυναικείων sites, όπου η αυτοφροντίδα και η ψυχική υγεία είναι προτεραιότητα, η τεχνητή νοημοσύνη (AI) προβάλλεται συχνά ως μια γρήγορη και εύκολη λύση. Πριν όμως πατήσεις το “send” στην επόμενη εξομολόγησή σου στο ChatGPT, μια νέα επιστημονική μελέτη έρχεται να χτυπήσει ένα ηχηρό καμπανάκι.
Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Acta Psychiatrica Scandinavica, η χρήση των chatbots όχι μόνο δεν αντικαθιστά τον ψυχολόγο, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επιδεινώσει σοβαρά την ψυχική μας κατάσταση.
Όταν η οθόνη γίνεται «καθρέφτης» των συμπτωμάτων
Ερευνητές σε ψυχιατρικό νοσοκομείο της Δανίας εξέτασαν ιατρικά αρχεία ασθενών και αυτό που ανακάλυψαν ξεπέρασε κάθε προσδοκία. Δεν βρήκαν απλώς σποραδικά περιστατικά, αλλά ένα ανησυχητικό μοτίβο: τα chatbots φάνηκαν να τροφοδοτούν μια ευρεία γκάμα συμπτωμάτων, από το άγχος και την κατάθλιψη μέχρι διαταραχές πρόσληψης τροφής και κρίσεις μανίας.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η σταδιακή επιδείνωση της υγείας των ασθενών παρατηρήθηκε σε βάθος δύο ετών, αποδεικνύοντας ότι η σχέση μας με την τεχνολογία μπορεί να έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες.
Η «σκοτεινή» πλευρά των αριθμών
Η μελέτη ανέλυσε 181 ιατρικές σημειώσεις από 126 ασθενείς (με μέσο όρο ηλικίας τα 28 έτη). Τα ευρήματα σοκάρουν:
- 11 περιπτώσεις αφορούσαν την ενίσχυση παραληρηματικών ιδεών.
- 6 ασθενείς εμφάνισαν αυτοκτονικό ιδεασμό που συνδεόταν άμεσα με τις αλληλεπιδράσεις τους με το AI.
- 5 περιστατικά σχετίζονταν με διατροφικές διαταραχές, όπου το chatbot «βοηθούσε» στον ακραίο περιορισμό θερμίδων.
Το πρόβλημα; Τα chatbots λειτουργούν ως ένας «πρόθυμος ακροατής» που δεν φιλτράρει την πραγματικότητα. Αντί να θέσουν όρια, μπορεί να επιβεβαιώσουν παρανοϊκές σκέψεις ή να εμβαθύνουν τον φαύλο κύκλο του άγχους, δίνοντας ασταμάτητες απαντήσεις σε ψυχαναγκαστικά ερωτήματα.
Υπάρχει ηλιαχτίδα;
Φυσικά, η τεχνολογία δεν είναι μόνο «μαύρη». Περίπου 32 ασθενείς της ίδιας έρευνας χρησιμοποίησαν το AI για συντροφικότητα ή απλή ενημέρωση με θετικό πρόσημο. Ωστόσο, η διαχωριστική γραμμή είναι λεπτή.
Τα AI chatbots δεν έχουν κλινική επικύρωση. Μπορεί να είναι εξαιρετικά για να σου γράψουν ένα email ή να σου βρουν μια συνταγή, αλλά η ψυχική σου υγεία είναι πολύ πολύτιμη για να την εμπιστευτείς σε έναν αλγόριθμο.