Για σχεδόν δύο δεκαετίες, η ατάκα «Ψάξ’ το στο Google» ήταν η αυθόρμητη, αυτόματη απάντηση σε οποιαδήποτε απορία. Αν κάνετε την ίδια ερώτηση σήμερα σε έναν εκπρόσωπο της Gen Z ή της Gen Alpha, το πιο πιθανό είναι να σας απαντήσει απλώς: «Ψάξ’ το» (“search it up”).
Αυτή η φαινομενικά μικρή γλωσσική αλλαγή αποτυπώνει μια βαθύτερη μετατόπιση στη συμπεριφορά μας. Τα παιδιά που μεγάλωσαν πρώτα με τη Siri, στη συνέχεια με το ChatGPT και έπειτα με το Gemini, δεν καταφεύγουν απαραίτητα σε μια κλασική μηχανή αναζήτησης. Ρωτούν ένα chatbot, ψάχνουν στο TikTok ή μιλούν σε έναν ψηφιακό βοηθό.
Το «Ψάξ’ το» επικρατεί γιατί είναι ανεξάρτητο πλατφόρμας καθώς δίνει την οδηγία να βρεθεί η πληροφορία, χωρίς να ορίζει το που.
Το κρυφό κόστος του να γίνεσαι… «ρήμα»
Όταν το Merriam-Webster και το Oxford English Dictionary προσέθεσαν το ρήμα «google» με μικρά γράμματα το 2006, απλώς επισημοποίησαν μια πραγματικότητα, το γεγονός ότι η αναζήτηση στο διαδίκτυο είχε ταυτιστεί απόλυτα με μία μόνο εταιρεία.
Ωστόσο, αυτή η επιτυχία έκρυβε έναν μεγάλο νομικό εφιάλτη, γνωστό ως «genericide» (γενίκευση εμπορικού σήματος). Όταν ένα brand γίνεται τόσο συνώνυμο μιας ολόκληρης κατηγορίας, κινδυνεύει να χάσει τη νομική προστασία του ονόματός του, όπως ακριβώς συνέβη στο παρελθόν με την ασπιρίνη ή την κυλιόμενη σκάλα (escalator).
Πώς το ChatGPT αναδιαμορφώνει το λεξιλόγιό μας
Η επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης στη γλώσσα δεν σταματά μόνο στην αποκαθήλωση του Google. Οι γλωσσολόγοι παρατηρούν ήδη μετρήσιμες αλλαγές στον τρόπο που γράφουμε και μιλάμε.
Λέξεις που αγαπά ιδιαίτερα η τεχνητή νοημοσύνη (όπως “delve”, “meticulous”, “adept”) εισβάλλουν δυναμικά στην καθημερινή μας ομιλία:
Η έρευνα του Στάνφορντ: Μελέτη σε περισσότερες από 100.000 αναρτήσεις στο Reddit (από τους C. Zunino και M. Bernstein) έδειξε ότι οι άνθρωποι υιοθετούν το λεξιλόγιο των chatbots στις αυθόρμητες συζητήσεις τους — και όχι μόνο σε κείμενα που κάνουν copy-paste.
Η εξάπλωση στους «ανύποπτους»: Το λεξιλόγιο αυτό μεταδίδεται ακόμα και σε άτομα που δεν έχουν χρησιμοποιήσει ποτέ AI. Ο Hiromu Yakura, ερευνητής στο Ινστιτούτο Max Planck του Βερολίνου, παραδέχθηκε: «Συνειδητοποίησα ότι έναν χρόνο μετά την κυκλοφορία του ChatGPT, χρησιμοποιούσα πολύ συχνότερα τη λέξη “delve”».
Τα δεδομένα της Φλόριντα: Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Φλόριντα ανέλυσαν 22,1 εκατομμύρια λέξεις αυθόρμητου λόγου, διαπιστώνοντας ότι η συχνότητα εμφάνισης των «AI λέξεων» αυξήθηκε θεαματικά, με ορισμένες να σημειώνουν υπερδιπλασιασμό.
Η πρώτη γενιά που μεγάλωσε «προστάζοντας» την AI
Τα παιδιά βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτής της γλωσσικής εξέλιξης. Μελέτη του 2022 διαπίστωσε ότι τα παιδιά που μεγάλωσαν σε σπίτια με Alexa ή Siri άρχισαν να απευθύνονται και στους ανθρώπους με την ίδια λακωνική, προστακτική φρασεολογία που χρησιμοποιούν στις συσκευές: «Έι, κάνε το αυτό».
Αυτή η ίδια γενιά, που εκπαιδεύτηκε να μιλά συντομογραφικά και προστακτικά στις μηχανές, είναι που σήμερα αντικαθιστά οριστικά το «Google it» με το καθολικό «Search it up».
πηγή: Fortune