Πολλές από εμάς το είδαμε αρχικά ως την τέλεια λύση καθώς η μυρωδιά του τσιγάρου στα μαλλιά και τα ρούχα εξαφανίστηκε, η γεύση έγινε πιο «γλυκιά» και η αίσθηση ότι κάνουμε κάτι «λιγότερο κακό» για τον εαυτό μας μας καθησύχασε. Όμως, η νέα διεθνής μελέτη του Vaping Reduction Index έρχεται να ταράξει τα νερά, κατατάσσοντας την Ελλάδα κάτω από τον μέσο όρο στην προσπάθεια περιορισμού του ατμίσματος.
Τι σημαίνει αυτό για εμάς, την υγεία μας και, κυρίως, για τη νέα γενιά που φαίνεται να εθίζεται σε μια «μοντέρνα» εκδοχή της νικοτίνης;
Το «λιγότερο κακό» δεν είναι και ασφαλές
Ας είμαστε ειλικρινείς: το vaping (ηλεκτρονικό τσιγάρο) αποφεύγει την καύση του καπνού και τις χιλιάδες τοξικές ουσίες που τη συνοδεύουν. Αυτό το καθιστά, συγκριτικά, λιγότερο επιβαρυντικό από το παραδοσιακό κάπνισμα. Όμως, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποιεί: το «λιγότερο κακό» δεν σημαίνει ασφαλές.
Οι συσκευές αυτές θερμαίνουν υγρά που περιέχουν νικοτίνη, αρωματικές ουσίες και διαλύτες, παράγοντας ένα αερόλυμα που εισπνέουμε. Τα μέχρι τώρα στοιχεία δείχνουν ότι η συνήθεια αυτή:
- Παράγει τοξικές και δυνητικά καρκινογόνες ουσίες.
- Επιβαρύνει το αναπνευστικό μας σύστημα.
- Αυξάνει τον κίνδυνο καρδιοαγγειακών προβλημάτων.
- Επηρεάζει τη λειτουργία του εγκεφάλου, ειδικά στις νεαρές ηλικίες.
Η παγίδα της «διπλής χρήσης»
Μήπως ανήκετε κι εσείς σε εκείνες που κρατούν το ηλεκτρονικό τσιγάρο στο γραφείο, αλλά ανάβουν ένα κανονικό με τον καφέ; Η μελέτη δείχνει ότι πολλοί χρήστες δεν εγκαταλείπουν πλήρως το τσιγάρο. Το αποτέλεσμα; Μια νέα εξάρτηση από τη νικοτίνη που συχνά «αγγίζει» κορίτσια και αγόρια στην εφηβεία, τα οποία ίσως δεν θα δοκίμαζαν ποτέ το παραδοσιακό κάπνισμα αν δεν υπήρχαν οι ελκυστικές γεύσεις και το design του vaping.
Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον παγκόσμιο χάρτη;
Η μελέτη της Compare the Market αξιολόγησε 55 χώρες. Τα αποτελέσματα είναι αποκαλυπτικά:
- Οι «σκληροί» της υγείας: Η Αυστραλία (σκορ 7,50/10) επιτρέπει το vaping μόνο με ιατρική συνταγή! Πορτογαλία και Ινδία ακολουθούν με πολύ αυστηρούς περιορισμούς.
- Η θέση της Ελλάδας: Καταλαμβάνουμε την 36η θέση (σκορ 4,08/10). Γιατί; Γιατί η νομοθεσία μας θεωρείται χαλαρή και η φορολογία χαμηλή, γεγονός που δεν αποθαρρύνει τη χρήση.
- Η ελληνική ιδιαιτερότητα: Στη χώρα μας παρατηρείται τεράστια διείσδυση των προϊόντων θέρμανσης καπνού (τύπου IQOS), τα οποία επανακαθορίζουν τον τρόπο που καταναλώνουμε νικοτίνη, κάνοντας την ανάγκη για μια σοβαρή ρύθμιση πιο επιτακτική από ποτέ.
Στο τέλος της ημέρας, τι επιλέγουμε;
Η διεθνής εμπειρία δείχνει πως όπου υπάρχουν αυστηρά μέτρα, η χρήση μειώνεται. Στην Ελλάδα, βρισκόμαστε κάπου στη μέση, με την αγορά να τρέχει πιο γρήγορα από την επίσημη πολιτική υγείας.
Το ερώτημα που πρέπει να θέσουμε στον εαυτό μας δεν είναι αν το άτμισμα είναι «καλύτερο» από το τσιγάρο. Το ερώτημα είναι αν θέλουμε να είμαστε η γενιά (και να μεγαλώσουμε μια γενιά) που παραμένει εξαρτημένη από τη νικοτίνη, απλώς σε μια πιο «φωτεινή» και τεχνολογικά εξελιγμένη συσκευασία.