Μια ανησυχητική εξέλιξη στην παγκόσμια υγεία φέρνει στο προσκήνιο ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), εξετάζοντας την πιθανότητα μετάδοσης του χανταϊού μεταξύ ανθρώπων. Η υποψία προέκυψε μετά την εκδήλωση κρουσμάτων σε ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο, η οποία οδήγησε στον θάνατο τριών ατόμων.
Η Μαρία Βαν Κέρκοβ, αναπληρώτρια διευθύντρια του ΠΟΥ, δήλωσε πως λόγω της περιόδου επώασης (1-6 εβδομάδες), η αρχική μόλυνση πιθανότατα συνέβη εκτός πλοίου, όμως υπάρχει σοβαρή ένδειξη για μετάδοση μεταξύ ατόμων που βρίσκονταν σε πολύ στενή επαφή. Παρ’ όλα αυτά, έσπευσε να καθησυχάσει το κοινό, τονίζοντας ότι ο ιός δεν εξαπλώνεται όπως η γρίπη ή ο Covid-19 και ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό παραμένει χαμηλός. Μέχρι σήμερα, μόνο το στέλεχος των Άνδεων είχε επιβεβαιωμένη ικανότητα μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο.
«Δεν κινδυνεύουμε από πανδημία» λέει ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ
Ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, Θοδωρής Βασιλακόπουλος, προχώρησε σε δηλώσεις για τον χανταϊό, επισημαίνοντας ότι «η μετάδοσή του από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι εξαιρετικά σπάνια».
Όπως εξήγησε, μιλώντας στην εκπομπή Newsroom της ΕΡΤnews, «για να συμβεί αυτό, πρέπει δύο άνθρωποι να βρίσκονται σε στενή επαφή για παρατεταμένο χρονικό διάστημα».
Ο ίδιος σημείωσε ότι «δεν έχει καμία σχέση με τη μεταδοτικότητα που έχουν ο κορονοϊός, η γρίπη ή και η ιλαρά» και πρόσθεσε πως «πρέπει να κατανοήσουμε ότι μιλάμε για ένα πλοίο με περίπου 150 επιβάτες και μέχρι στιγμής επτά άνθρωποι παρουσίασαν συμπτώματα. Συνεπώς, εάν επρόκειτο για κάτι τόσο μεταδοτικό, θα είχαμε πολύ περισσότερα περιστατικά».
Σύμφωνα με τον ίδιο, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Νόσων έχει ήδη στείλει ειδικό επιστήμονα στο κρουαζιερόπλοιο, προκειμένου να συντονίσει καλύτερα τη διαδικασία ιχνηλάτησης.
Ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ υπογράμμισε επίσης ότι «δεν κινδυνεύουμε από πανδημία» και πρόσθεσε πως στην Ελλάδα, κάθε χρόνο από το 2004 -οπότε και επιτηρείται το νόσημα- καταγράφονται ένα έως δύο περιστατικά, ενώ υπήρξε και χρονιά με τέσσερα κρούσματα λοίμωξης από χανταϊό.
Όσο για τον Έλληνα επιβάτη που βρίσκεται στο κρουαζιερόπλοιο, ο Θοδωρής Βασιλακόπουλος ανέφερε ότι «δεν γνωρίζουμε ακόμη αν ζει στην Ελλάδα ή αν πρόκειται για Έλληνα που διαμένει στο εξωτερικό (…) Ωστόσο, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας θα μας δώσει εντός της ημέρας τα στοιχεία επικοινωνίας του».
Τι είναι ο Χανταϊός και πώς μεταδίδεται;
Ο χανταϊός ανήκει σε μια οικογένεια ιών που μεταφέρονται από τρωκτικά. Η μετάδοση στον άνθρωπο συμβαίνει κυρίως μέσω:
- Εισπνοής: Αερομεταφερόμενα σωματίδια από αποξηραμένα περιττώματα, ούρα ή σάλιο τρωκτικών.
- Άμεσης επαφής: Δαγκώματα ή γρατσουνιές από μολυσμένα τρωκτικά (σπανιότερη περίπτωση).
Τα ύπουλα συμπτώματα και οι δύο μορφές της νόσου
Η λοίμωξη μπορεί να ξεκινήσει με συμπτώματα που θυμίζουν έντονα τη γρίπη (πυρετός, ρίγη, μυϊκοί πόνοι), γεγονός που καθιστά τη διάγνωση δύσκολη στα αρχικά στάδια. Η νόσος εκδηλώνεται με δύο κύρια σύνδρομα:
- Πνευμονικό Σύνδρομο (HPS): Εμφανίζεται 1-8 εβδομάδες μετά την έκθεση. Οι ασθενείς νιώθουν σφίξιμο στο στήθος καθώς οι πνεύμονες γεμίζουν υγρό. Το ποσοστό θνησιμότητας είναι εξαιρετικά υψηλό, φτάνοντας το 38%.
- Αιμορραγικός Πυρετός με Νεφρικό Σύνδρομο (HFRS): Αναπτύσσεται εντός 1-2 εβδομάδων. Η θνησιμότητα εδώ κυμαίνεται από 1% έως 15%, ανάλογα με το στέλεχος.
Παγκόσμια εξάπλωση και στατιστικά
Ο ιός δεν είναι νέος, αλλά οι εξάρσεις του προκαλούν πάντα ανησυχία.
- Περίπου 150.000 περιπτώσεις HFRS καταγράφονται ετησίως παγκοσμίως, με περισσότερες από τις μισές στην Κίνα.
- Στις ΗΠΑ έχουν επιβεβαιωθεί 890 κρούσματα από το 1993 έως το 2023.
- Ο ιός Seoul, που μεταφέρεται από τους καφέ αρουραίους, εντοπίζεται πλέον σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Αντιμετώπιση και πρόληψη: Τα «μυστήρια» παραμένουν
Επί του παρόντος, δεν υπάρχει ειδική θεραπεία ή εμβόλιο για τον χανταϊό. Η αντιμετώπιση βασίζεται στην υποστηρικτική φροντίδα (οξυγονοθεραπεία, μηχανική αναπνοή, αιμοκάθαρση) και συχνά απαιτεί νοσηλεία σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ).
«Υπάρχουν πολλά μυστήρια», σημειώνει η πνευμονολόγος Μισέλ Χάρκινς, καθώς οι ερευνητές ακόμη δεν γνωρίζουν γιατί ο ιός χτυπά κάποιους ανθρώπους πολύ σοβαρά ενώ άλλους ήπια.
Πώς να προστατευτείτε:
- Αποφύγετε την επαφή με τρωκτικά σε σπίτια και εργασιακούς χώρους.
- Σφραγίστε ανοίγματα σε υπόγεια και σοφίτες.
- Κατά τον καθαρισμό χώρων με ίχνη τρωκτικών, χρησιμοποιείτε μάσκα και αποφύγετε τη δημιουργία σκόνης.