Φανταστείτε τη σκηνή: Μια μητέρα το 1915 γράφει στο Γραφείο Παιδιών των ΗΠΑ, ανήσυχη επειδή ο γιος της αρνείται να φάει ορισμένα φαγητά. Η απάντηση του ειδικού; «Πηγαίντε τον σε γιατρό, μάλλον έχει πρόβλημα στο στομάχι». Η ιδέα ότι ένα παιδί θα μπορούσε απλώς να είναι «επιλεκτικό» ήταν τότε σχεδόν άγνωστη. Τα παιδιά έτρωγαν ό,τι υπήρχε στο τραπέζι, ζητούσαν δεύτερο πιάτο και κρατηθείτεέλεγαν «παρακαλώ» και «ευχαριστώ».
Σήμερα, η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Τα παιδιά μας έχουν ανακηρυχθεί οι πιο επιλεκτικοί τρώγοντες στην ιστορία. Τι μεσολάβησε όμως μέσα σε έναν αιώνα; Η Helen Zoe Veit, καθηγήτρια στο Michigan State University, στο νέο της βιβλίο με τίτλο «Picky», αναλύει πώς οι δικές μας αλλαγές στη σκέψη και τη συμπεριφορά «επέτρεψαν» σε αυτή την επιλεκτικότητα να κυριαρχήσει.
Όταν δεν υπήρχε το «παιδικό μενού»
Πριν από τον 20ό αιώνα, τα παιδιά δεν είχαν ξεχωριστά φαγητά. Έτρωγαν ό,τι και οι ενήλικες, από κυνήγι μέχρι όσπρια, με μια αστείρευτη όρεξη. Ο λόγος; Έτρωγαν μόνο στα γεύματα. Σύμφωνα με τη Veit, ένας από τους μεγαλύτερους «ενόχους» σήμερα είναι το διαρκές τσιμπολόγημα (snacking), που εξαφανίζει το αίσθημα της πείνας όταν έρθει η ώρα για το σπανάκι ή το ψάρι.
Η παγίδα της αυτονομίας και η ψυχολογία
Στις δεκαετίες του ’40 και του ’50, μια σειρά από έρευνες έπεισαν τους γονείς ότι αν αφήσεις ένα παιδί ελεύθερο, θα κάνει τις σωστές θρεπτικές επιλογές μόνο του. Αυτό όμως ίσχυε σε ένα περιβάλλον χωρίς επεξεργασμένα τρόφιμα!
Παράλληλα, η εξάπλωση της ψυχολογίας έκανε τους γονείς να φοβούνται ότι αν «πιέσουν» το παιδί να φάει, θα του προκαλέσουν κάποιο τραύμα. Έτσι, η παλιά αυστηρότητα αντικαταστάθηκε από μια υπερβολική υποχωρητικότητα, με τους ψυχολόγους της εποχής να υποστηρίζουν ότι τίποτα —ακόμη και το γλυκό— δεν πρέπει να απαγορεύεται, για να μην πάρει τη μορφή «επάθλου».
Η κυριαρχία του σούπερ μάρκετ
Το δεύτερο μεγάλο χτύπημα ήρθε από τη βιομηχανία. Από τα 700 είδη στα ράφια της δεκαετίας του ’20, φτάσαμε στα 7.000 στα μέσα του ’60. Οι διαφημιστές σταμάτησαν να στοχεύουν τους γονείς και άρχισαν να μιλούν απευθείας στα παιδιά. «Παλιά τα παιδιά έτρωγαν ό,τι αγόραζε η μαμά. Τώρα τα παιδιά λένε στη μαμά τι να αγοράσει», δήλωνε στέλεχος της Kellogg’s το 1953.
Μήπως να το δούμε όπως το βούρτσισμα των δοντιών;
Η Veit θέτει ένα καίριο ερώτημα: Γιατί αντιμετωπίζουμε το φαγητό διαφορετικά από τη ζώνη ασφαλείας ή το βούρτσισμα των δοντιών; Κανένας γονέας δεν λέει «εντάξει, μην βουρτσίζεις τα δόντια σου αφού δεν θέλεις». Ξέρουμε τι είναι καλό για την υγεία τους και το επιβάλλουμε με αγάπη. Γιατί όχι και με το φαγητό;
Τι μπορούμε να κάνουμε σήμερα;
Το βιβλίο προτείνει μερικές απλές, αλλά ουσιαστικές κινήσεις:
- Ένα γεύμα για όλους: Σταματήστε να μαγειρεύετε διαφορετικά για το παιδί. Όλη η οικογένεια τρώει το ίδιο.
- Επιμονή στην προσφορά: Ένα φαγητό μπορεί να χρειαστεί να παρουσιαστεί 10 ή 15 φορές πριν το παιδί το αποδεχτεί. Μην εγκαταλείπετε μετά την πρώτη απόρριψη.
- Μείωση των σνακ: Αφήστε την πείνα να γίνει ο καλύτερος σύμμαχός σας στο τραπέζι.
Το «Picky» μας υπενθυμίζει ότι οι επιλεκτικές συνήθειες των παιδιών μας είναι συχνά το αποτέλεσμα των δικών μας «καλών προθέσεων» που κάπου στην πορεία έχασαν τον δρόμο τους.
πηγή: Economist