Όταν σκεφτόμαστε την παιδική παχυσαρκία, ο νους μας πηγαίνει σχεδόν αυτόματα στην καθιστική ζωή, στα γλυκά και στο fast food. Ωστόσο, μια νέα, πρωτοποριακή επιστημονική μελέτη από το νοσοκομείο Mt Sinai των ΗΠΑ έρχεται να ανατρέψει τα δεδομένα, αποκαλύπτοντας έναν απρόσμενο και ύπουλο ένοχο: την ατμοσφαιρική ρύπανση.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, η εισπνοή μολυσμένου αέρα κατά το πρώτο έτος της ζωής ενός μωρού μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του εγκεφάλου του, δυσκολεύοντας αργότερα τον έλεγχο των παρορμήσεών του. Αυτή η έλλειψη αυτοσυγκράτησης συνδέεται άμεσα με την αύξηση του σωματικού λίπους και του Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) σε παιδιά ηλικίας 4 έως 8 ετών.
PM2,5: Η Μικροσκοπική Νευροτοξίνη που Διασπά την Αυτορρύθμιση
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκονται τα σωματίδια PM2,5, ένας ρύπος που αποτελείται από μικροσκοπικά σωματίδια τα οποία αιωρούνται στον αέρα και προέρχονται κυρίως από τις εξατμίσεις των αυτοκινήτων και την καύση ορυκτών καυσίμων. Τα σωματίδια αυτά είναι γνωστά για τις παχυσαρκιογόνες ιδιότητές τους (καθώς διαταράσσουν τον μεταβολισμό), όμως οι ερευνητές του Mt Sinai εντόπισαν για πρώτη φορά έναν καθαρά συμπεριφορικό μηχανισμό.
«Η μελέτη μας είναι καινοτόμος, καθώς αποδεικνύουμε ότι τα υψηλά επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης στα πρώτα στάδια της ζωής προκαλούν μεγαλύτερες δυσκολίες στην αυτορρύθμιση, κάτι που με τη σειρά του συμβάλλει στην αύξηση του σωματικού βάρους», εξηγεί ο Jamil Lane, συν-συγγραφέας της μελέτης.
Ουσιαστικά, το πρώτο έτος της ζωής αποτελεί μια εξαιρετικά ευαίσθητη περίοδο για τη διαμόρφωση του νευρικού συστήματος. Η έκθεση στη νευροτοξίνη PM2,5 φαίνεται πως «προγραμματίζει» νωρίς στον εγκέφαλο αλλοιώσεις στον ανασταλτικό έλεγχο. Με απλά λόγια, τα παιδιά δυσκολεύονται να αντισταθούν σε πειρασμούς —όπως το φαγητό—, αναπτύσσοντας παρορμητικές διατροφικές συμπεριφορές.
Το Πείραμα στην Πόλη του Μεξικού
Για να καταλήξουν σε αυτά τα συμπεράσματα, οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα από 434 παιδιά στην Πόλη του Μεξικού, παρακολουθώντας τα διαχρονικά από την περίοδο της εγκυμοσύνης της μητέρας τους. Αφού μοντελοποίησαν την ποιότητα του αέρα που ανέπνεαν ως βρέφη, υπέβαλαν τα παιδιά σε τεστ παρορμητικότητας και μετρήσεις σωματικού λίπους.
Τα αποτελέσματα ήταν ξεκάθαρα: η ομάδα των παιδιών που είχε εκτεθεί στα υψηλότερα επίπεδα ρύπων εμφάνισε έντονα σημάδια παρορμητικότητας και μειωμένο έλεγχο των αντιδράσεών τους, γεγονός που αποτυπώθηκε και στο σωματικό τους βάρος.
Πώς Μπορούν οι Γονείς να Προστατεύσουν τα Παιδιά τους;
Αν και το πρόβλημα απαιτεί ριζικές πολιτικές λύσεις και αυστηρότερους περιβαλλοντικούς κανονισμούς, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι υπάρχουν πρακτικά βήματα που μπορούν να λάβουν οι γονείς άμεσα:
- Χρήση φίλτρων HEPA: Τα οικιακά συστήματα καθαρισμού του αέρα με φίλτρα HEPA είναι εξαιρετικά αποτελεσματικά στην παγίδευση των σωματιδίων PM2,5.
- Αναβάθμιση κλιματισμού: Τα φίλτρα θέρμανσης/ψύξης με βαθμολογία MERV 13 ή υψηλότερη συγκρατούν το μεγαλύτερο μέρος των ρύπων.
- Αυτοσχέδιες λύσεις (Corsi-Rosenthal Box): Μια οικονομική και αποδεδειγμένα αποτελεσματική λύση είναι η κατασκευή ενός φίλτρου με έναν απλό ανεμιστήρα κουτιού, χαρτόνι, ταινία και πτυχωτά φίλτρα αέρα.
- Αποφυγή ρύπανσης: Οι γονείς καλό είναι να αποφεύγουν τις βόλτες με καρότσια σε λεωφόρους με μεγάλη κυκλοφοριακή συμφόρηση και να κρατούν τα παιδιά σε εσωτερικούς χώρους όταν η ατμόσφαιρα είναι επιβαρυμένη από καπνό δασικών πυρκαγιών.
πηγή: Guardian