Ποτέ πριν γίνω μαμά δεν φανταζόμουν ότι η καθημερινή μου επίσκεψη σε μια περιφραγμένη έκταση με κούνιες και τσουλήθρες θα θύμιζε κάτι ανάμεσα σε επεισόδιο του National Geographic και ψυχολογικό θρίλερ! Όμως, μετά από εκατοντάδες ώρες παρατήρησης πάνω σε παγκάκια, έχω καταλήξει σε ένα συμπέρασμα… η παιδική χαρά δεν είναι απλώς ένας χώρος εκτόνωσης για τα παιδιά. Είναι το πιο σκληρό, αφιλτράριστο και αποκαλυπτικό κοινωνικό πείραμα που θα βιώσει ένας ενήλικας.
Για τα παιδιά η έννοια της ιδιοκτησίας είναι απόλυτη. Ένα πλαστικό φτυαράκι μπορεί να γίνει η αιτία ενός «πολέμου» που θα ζήλευε και ο Θουκυδίδης. Είναι ο χώρος όπου το παιδί σου, που στο σπίτι είναι ένας μικρός άγγελος, μπορεί ξαφνικά να μεταμορφωθεί σε έναν αδίστακτο διαπραγματευτή ή, στην χειρότερη περίπτωση, σε έναν μικρό «καταληψία» της τσουλήθρας.
Εκεί μαθαίνουν την ιεραρχία, τη δύναμη της ομάδας, την τέχνη του να διεκδικείς τη θέση σου στην ουρά και το πικρό μάθημα ότι, μερικές φορές, ο «κακός» παίρνει το φορτηγάκι σου και φεύγει.
Όμως, το πραγματικό πείραμα διεξάγεται στα παγκάκια. Εκεί, εμείς οι γονείς, εκτιθέμεθα σε μια συνεχή, βουβή (ή και όχι τόσο βουβή) κριτική. Η παιδική χαρά είναι το μέρος όπου οι διαφορετικές «σχολές» γονεϊκότητας συγκρούονται μετωπικά.
Υπάρχει ο γονέας που αιωρείται πάνω από το παιδί σε απόσταση 10 εκατοστών, έτοιμος να το πιάσει πριν καν σκεφτεί να πέσει. Υπάρχει εκείνος που διαβάζει το βιβλίο του στο παγκάκι ενώ το παιδί του προσπαθεί να φάει την άμμο, πιστεύοντας ακράδαντα στη βιωματική μάθηση. Και φυσικά, υπάρχει και εκείνος που τρέχει από σημείο σε σημείο προσπαθώντας να ζητήσει συγγνώμη εκ μέρους του παιδιού του από κάθε άλλο παρευρισκόμενο.
Η αμηχανία που νιώθεις όταν το παιδί σου σπρώχνει ένα άλλο είναι το απόλυτο τεστ χαρακτήρα. Θα παρέμβεις αμέσως; Θα κάνεις ότι δεν είδες; Θα ζητήσεις συγγνώμη με υπερβολική δόση ενοχής ή θα το παίξεις «cool»;
Η παιδική χαρά έχει τους δικούς της κώδικες επικοινωνίας. Οι φιλίες που γεννιούνται εκεί είναι «φιλίες ανάγκης». Είσαι «φίλος» με τον άλλον γονέα μόνο και μόνο επειδή τα παιδιά σας αποφάσισαν να σκάψουν την ίδια τρύπα στην άμμο για τα επόμενα 40 λεπτά. Είναι μια παράξενη, προσωρινή οικειότητα. Μπορεί να ξέρεις τα πάντα για τις διατροφικές αλλεργίες του γιου τους ή τις δυσκολίες τους στον ύπνο, αλλά να μην γνωρίζεις καν το μικρό τους όνομα.
Και μετά, υπάρχει ο ανταγωνισμός. Αυτός ο υπόγειος, ευγενικός αλλά σκληρός ανταγωνισμός για το ποιο παιδί μιλάει καλύτερα, ποιο σκαρφαλώνει πιο ψηλά, ποιο είναι πιο «κοινωνικό». Η παιδική χαρά είναι ο καθρέφτης των δικών μας ανασφαλειών. Αν το παιδί μας είναι το «θύμα», πονάμε εμείς. Αν είναι ο «θύτης», ντρεπόμαστε εμείς.
Παρά τη «σκληρότητα» αυτού του πειράματος, η παιδική χαρά είναι το μοναδικό μέρος όπου η γονεϊκότητα απογυμνώνεται από κάθε είδους φίλτρο. Είναι ο χώρος όπου βλέπεις ότι δεν είσαι μόνος στις δυσκολίες. Εκείνη η ματιά συμπάθειας που ανταλλάσσεις με έναν άγνωστο πατέρα την ώρα που και τα δύο παιδιά σας έχουν πάθει ταυτόχρονη κρίση θυμού, είναι πιο θεραπευτική από οποιοδήποτε εγχειρίδιο ψυχολογίας.
Η παιδική χαρά μας διδάσκει να αφήνουμε τον έλεγχο. Μας αναγκάζει να αποδεχτούμε ότι τα παιδιά μας είναι αυτόνομες προσωπικότητες που θα κάνουν λάθη, θα τσακωθούν και θα λερωθούν. Και ίσως, το πιο σημαντικό μάθημα που παίρνουμε εμείς οι μεγάλοι είναι ότι, στο τέλος της ημέρας, η ζωή, όπως και η τσουλήθρα, είναι πιο διασκεδαστική όταν σταματάς να αναλύεις το «πείραμα» και απλώς αφήνεσαι στη διαδρομή.