Ο Σεπτέμβριος σηματοδοτεί την αρχή του φθινοπώρου και την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, με τον καθιερωμένο αγιασμό στις 11 Σεπτεμβρίου να αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής εκπαιδευτικής παράδοσης. Η ιεροτελεστία αυτή, η οποία συμβολίζει την πνευματική υποστήριξη και την ευλογία των μαθητών, έχει τις ρίζες της στα τέλη του 19ου αιώνα. Καθιερώθηκε επίσημα το 1836 από τον τότε Υπουργό Παιδείας, Ιωάννη Καποδίστρια, με στόχο την ένταξη της θρησκευτικής καθοδήγησης στον σχολικό βίο, ενώ στις αρχές του 20ού αιώνα οργανώθηκε περαιτέρω με τη συστηματική συμμετοχή εκπαιδευτικών και γονέων.
Κατά τη διάρκεια της τελετής, ο ιερέας διαβάζει τις καθιερωμένες ευχές από το Ευχολόγιο, ζητώντας φωτισμό, υγεία και δύναμη για τη σχολική κοινότητα. Στη συνέχεια, βυθίζει τον Σταυρό και τον βασιλικό στο νερό ψάλλοντας το «Σώσον Κύριε τόν λαόν σου», για να ραντίσει έπειτα τους παρευρισκόμενους. Αυτός ο συνδυασμός λαϊκού και θρησκευτικού στοιχείου στη δημόσια σφαίρα δεν αποτελεί παράδοξο, αλλά προϊόν συγκεκριμένων ιστορικών συνθηκών.
Σε αντίθεση με το γαλλικό μοντέλο, όπου το «λαϊκό» κράτος προσέλαβε αντιθρησκευτικό χαρακτήρα λόγω του Διαφωτισμού, στην Ελλάδα η εθνική κυριαρχία συνδέθηκε άρρηκτα με την Ορθοδοξία κατά τον απελευθερωτικό αγώνα εναντίον των Οθωμανών, διαμορφώνοντας σταθερά τη νεοελληνική ταυτότητα και τις συνταγματικές μας προμετωπίδες.
Παράλληλα, ο δημόσιος χαρακτήρας της εκπαίδευσης παραμένει δεμένος με τα γνωρίσματα ενός κοσμικού, φιλελεύθερου και δημοκρατικού πολιτεύματος. Το δημόσιο σχολείο, ως φορέας υποχρεωτικής παιδείας, οφείλει να αυτοπεριορίζεται στις συνταγματικές αρχές, προσφέροντας παράλληλα μια ευρύτερη σφαιρική ενημέρωση. Παρότι το Σύνταγμα δεν επιβάλλει μια απόλυτη πολιτιστική ουδετερότητα, το εκπαιδευτικό σύστημα δεν είναι ανοιχτό σε πρότυπα μονοφωνικής ή κατηχητικής εκπαίδευσης.
Η δημόσια παιδεία υπηρετεί τις θεμελιώδεις αξίες του κράτους και δεν διαμορφώνεται με βάση τις μεμονωμένες επιθυμίες των γονέων, οι οποίες στις σύγχρονες πολυπολιτισμικές κοινωνίες μπορούν να ικανοποιηθούν εκτός του επίσημου σχολικού πλαισίου.
Στο πλαίσιο αυτό, η δημόσια εκπαίδευση δεν αποσκοπεί στην υποχρεωτική επιβολή ενός συγκεκριμένου δόγματος μέσω της καλλιέργειας της πίστης, αλλά ούτε και στην πολυδιάσπαση των μαθημάτων σε πολυάριθμες ομολογίες. Όποιος επιθυμεί εξειδικευμένη θρησκευτική αγωγή μπορεί να την αναζητήσει εκτός σχολικού περιβάλλοντος. Σε κάθε περίπτωση, η Ορθοδοξία διατηρεί βαθιές ρίζες στη συνείδηση του λαού.
Η Εκκλησία, ανεξάρτητα από τις κατά καιρούς αμφισβητήσεις, δεν εξαρτά τη σύστασή της από την κοσμική εξουσία. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει και ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, η Εκκλησία παλεύει και αγωνίζεται μέσα στους αιώνες χωρίς να καταποντίζεται, καθώς η δύναμη και οι διδαχές της υπερβαίνουν τα όρια του κοσμικού αυτού κόσμου.