Υπάρχουν παιδιά που μεγαλώνουν πολύ γρήγορα. Όχι επειδή το επέλεξαν αλλά επειδή κάποιος έπρεπε να είναι ο υπεύθυνος. Κάποιος έπρεπε να ηρεμήσει τη μαμά όταν έκλαιγε, να φροντίσει τον μικρό αδελφό, να κρατήσει τη ισορροπία στο σπίτι.
Τι κουβαλά ο ενήλικας που ήταν αυτό το παιδί
Σύμφωνα με έρευνες, άτομα που βίωσαν γονεϊκοποίηση στην παιδική ηλικία δυσκολεύονται συχνά να θέσουν όρια, να ζητήσουν βοήθεια και να δεχτούν φροντίδα χωρίς να αισθάνονται ενοχή. Έμαθαν ότι η αξία τους βασίζεται στο τι κάνουν για τους άλλους, όχι στο ποιοι είναι.
Αυτά τα άτομα συχνά γίνονται εξαιρετικοί επαγγελματίες, έμπιστοι φίλοι, φροντιστικοί σύντροφοι. Αλλά μέσα τους υπάρχει ένα παιδί που δεν έπαιξε αρκετά, που δεν χόρτασε να είναι αυτό που έπρεπε να είναι: απλά παιδί.
Και πολλές φορές, χωρίς να το καταλαβαίνουν, αυτοί οι άνθρωποι μπαίνουν αργότερα σε σχέσεις όπου συνεχίζουν τον ίδιο γνώριμο ρόλο: να σώζουν, να αντέχουν, να καταλαβαίνουν τους πάντες, να κουβαλούν συναισθηματικά βάρη που δεν τους ανήκουν. Μπορεί να έλκονται από σχέσεις άνισες ή συναισθηματικά απαιτητικές, γιατί το “να αγαπώ” έχει συνδεθεί μέσα τους με το “να φροντίζω χωρίς όρια”. Και έτσι, η εξάντληση συχνά μοιάζει οικεία, ακόμη και ασφαλής.
Στη συστημική ψυχοθεραπεία βλέπουμε πως αυτά τα μοτίβα δεν είναι τυχαία είναι τρόποι επιβίωσης που κάποτε είχαν νόημα μέσα στο οικογενειακό σύστημα. Το παιδί προσαρμόστηκε για να διατηρήσει τη σύνδεση και την ισορροπία. Όμως αυτό που βοήθησε τότε, μπορεί να πληγώνει σήμερα.
Η θεραπεία βοηθά τον άνθρωπο να αναγνωρίσει ότι η αξία του δεν εξαρτάται από το πόσο δίνει ή πόσο αντέχει. Να μάθει να βάζει όρια χωρίς ενοχή, να δέχεται φροντίδα χωρίς φόβο και σιγά σιγά να επιτρέψει στον εαυτό του κάτι που ίσως δεν έζησε ποτέ αρκετά: ασφάλεια, ξεκούραση και αυθεντική σύνδεση.