Τον Μάρτιο του 2023, ο πληθωρισμός στις τιμές των τροφίμων στο Ηνωμένο Βασίλειο έφτασε στο ιστορικό υψηλό του 19,1%. Ωστόσο, οι αυξήσεις στις τιμές του βρεφικού γάλακτος αποδείχθηκαν ακόμη πιο απότομες και επώδυνες.
Το γάλα για βρέφη, ένα ήδη ακριβό αγαθό αυξήθηκε κατά μέσο όρο κατά 22% μεταξύ 2021 και 2023. Από τον Μάιο του 2025 έως τον Μάιο του 2026, η μέση τιμή μιας συσκευασίας 800g αυξήθηκε επιπλέον κατά 46p, φτάνοντας τα 12,45 £.
Σε αντίθεση με άλλα προϊόντα του νοικοκυριού, από τα οποία μπορούμε να περικόψουμε έξοδα, το βρεφικό γάλα είναι απαραίτητο και αναντικατάστατο για τα μωρά που δεν θηλάζουν. Η κατάσταση αυτή ασκεί πλέον τεράστια οικονομική και συναισθηματική πίεση στις οικογένειες.
Το Βαρύ Τίμημα στην Ψυχική Υγεία των Γονέων
Νέα έρευνα διερεύνησε τις εμπειρίες 281 γονέων που δυσκολεύονταν οικονομικά να καλύψουν το κόστος του βρεφικού γάλακτος. Σχεδόν όλοι οι συμμετέχοντες ανέφεραν σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική και σωματική τους υγεία, στις διαπροσωπικές τους σχέσεις και στη συνολική τους ευημερία.
Τα κυρίαρχα συναισθήματα ήταν το άγχος, η ενοχή και η απομόνωση. Ορισμένες μητέρες συνέδεσαν μάλιστα το υψηλό κόστος και την κυβερνητική αδράνεια με την εμφάνιση επιλόχειας κατάθλιψης.
Πολλές μητέρες επιθυμούσαν να θηλάσουν, αλλά δεν έλαβαν την απαραίτητη υποστήριξη από το σύστημα υγείας. Αυτό τις έκανε να νιώθουν διπλά απογοητευμένες, καθώς στη συνέχεια αδυνατούσαν να αγοράσουν το γάλα που χρειαζόταν το μωρό τους. Άλλες προσπαθούσαν να συνεχίσουν τον θηλασμό παρά τον έντονο πόνο, αποκλειστικά για να γλιτώσουν το κόστος.
«Κλαίω συνέχεια. Υποτίθεται ότι είμαι αυτή που πρέπει να τη φροντίζει και να την προστατεύει, αλλά νιώθω ότι την απογοητεύω. Δεν κατάφερα να θηλάσω σωστά και τώρα δεν μπορώ να της αγοράσω το γάλα που χρειάζεται.»
Απεγνωσμένα Μέτρα και Επικίνδυνοι Συμβιβασμοί
Για να εξασφαλίσουν το γάλα του παιδιού τους, οι γονείς αναγκάζονται να λάβουν ακραίες αποφάσεις:
- Περικοπή βασικών αναγκών: Μείωση του δικού τους φαγητού, περιορισμός της θέρμανσης και πρόωρη επιστροφή από την άδεια μητρότητας.
- Συσσώρευση χρεών: Προσφυγή σε δανεισμό ή, ως έσχατη λύση, αφαίρεση προϊόντων από τα καταστήματα χωρίς πληρωμή.
Ακόμη πιο ανησυχητικές είναι οι πρακτικές που θέτουν σε άμεσο κίνδυνο την υγεία των βρεφών:
- Αραίωση της σκόνης με περισσότερο νερό, με αποτέλεσμα το μωρό να μην λαμβάνει τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά.
- Επαναχρησιμοποίηση υπολειμμάτων γάλακτος, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο γαστρεντερικών λοιμώξεων.
- Αναζήτηση ανοιγμένων συσκευασιών σε τοπικές ομάδες στα social media.
«Έπρεπε να χρησιμοποιώ λιγότερη σκόνη απλώς για να βγει η εβδομάδα… Ξέρω ότι είναι πραγματικά επικίνδυνο, αλλά δεν είχα άλλη επιλογή.»
Οι γονείς συχνά έκρυβαν την κατάσταση από φίλους, συγγενείς, αλλά και επαγγελματίες υγείας, φοβούμενοι την κοινωνική κατακραυγή ή την αμφισβήτηση της ικανότητάς τους να φροντίσουν το παιδί τους.
Το Μάρκετινγκ και τα Υψηλά Περιθώρια Κέρδους
Παρά το γεγονός ότι πολλοί από τους γονείς εργάζονταν, τα χαμηλά εισοδήματα και η ραγδαία αύξηση στα έξοδα στέγασης και ενέργειας τους άφηναν χωρίς διαθέσιμο εισόδημα. Παράλληλα, τα κριτήρια για κρατικά βοηθήματα (όπως το πρόγραμμα Healthy Start) παραμένουν αυστηρά, αφήνοντας εκτός κάλυψης χιλιάδες οικογένειες.
Σημαντικό μέρος του προβλήματος εντοπίζεται στις στρατηγικές μάρκετινγκ των εταιρειών, οι οποίες καλλιεργούν την εντύπωση ότι τα ακριβότερα επώνυμα γάλατα είναι ποιοτικά ανώτερα.
«Όταν δεν μπόρεσα να θηλάσω, ήθελα να αγοράσω το καλύτερο γάλα της αγοράς. Δεν το αντείχα οικονομικά και μόλις που μαζεύω τα χρήματα για τα φθηνά. Αυτό διέλυσε την ψυχική μου υγεία.»
Η Πραγματικότητα για τη Σύνθεση και τις Τιμές
- Ίδια Διατροφική Αξία: Όλα τα βρεφικά γάλατα υπόκεινται σε αυστηρές θεσμικές προδιαγραφές και έχουν σχεδόν ταυτόσημη διατροφική σύνθεση, ανεξάρτητα από την τιμή ή τη μάρκα.
- Απόκλιση Τιμών: Η διαφορά μεταξύ των φθηνότερων και των ακριβότερων προϊόντων μπορεί να φτάσει έως και τις 11 λίρες ανά συσκευασία.
- Υψηλά Περιθώρια Κέρδους: Έκθεση της Αρχής Ανταγωνισμού και Αγορών (CMA) στο Ηνωμένο Βασίλειο έδειξε ότι τα μικτά περιθώρια κέρδους των κατασκευαστών κυμάνθηκαν μεταξύ 50% και 75% (2019-2024), ενώ των λιανοπωλητών μεταξύ 18% και 22%.
Ανάγκη για Άμεση Θεσμική Παρέμβαση
Μια ουσιαστική λύση θα μπορούσε να είναι η επιβολή υποχρεωτικού ανώτατου ορίου τιμών ή περιθωρίου κέρδους (πλαφόν), ένα μέτρο που έχει ήδη εφαρμόσει η Ελλάδα και υποστηρίζεται από οργανισμούς όπως η Unicef UK (Baby Friendly Initiative).
Για την ουσιαστική προστασία των οικογενειών απαιτείται μια ολοκληρωμένη στρατηγική:
- Άμεση πρόσβαση σε βρεφικό γάλα για οικογένειες σε οικονομική κρίση.
- Ενίσχυση των δομών υποστήριξης θηλασμού, ώστε όσες μητέρες το επιθυμούν να λαμβάνουν τη σωστή καθοδήγηση.
- Διασφάλιση αξιοπρεπών μισθών που να καλύπτουν τις βασικές ανάγκες διαβίωσης μιας οικογένειας.
πηγή: theconversation