Υπάρχει μια αλήθεια στη ψυχολογία που λίγοι εκτιμούν όσο θα έπρεπε: οι σκέψεις μας δεν είναι ποτέ «απλά σκέψεις». Κάθε σκέψη γεννά ένα συναίσθημα, κάθε συναίσθημα οδηγεί σε μια αντίδραση, και κάθε αντίδραση αφήνει ένα ίχνος πάνω μας, πάνω στους γύρω μας, πάνω στη σχέση μας – H ενέργεια των σκέψεων δεν παραμένει εγκλωβισμένη μέσα μας. Μεταφράζεται σε λόγια, σε ύφος, σε σιωπές, σε τρόπο που κοιτάμε ή αγνοούμε τον άλλον.
Στην κλινική πράξη το ονομάζουμε γνωσιακό-συναισθηματικό κύκλο: μια αρνητική σκέψη («δεν με νοιάζεται», «πάντα τα κάνω λάθος») δεν μένει ποτέ ακίνδυνη. Πυροδοτεί άγχος, θυμό ή απόσυρση, και αυτά με τη σειρά τους διαμορφώνουν μια συμπεριφορά; μια κόφτρα απάντηση, μια ένταση που δεν χρειαζόταν, μια απόσταση που μεγαλώνει αργά. Σε ένα ζευγάρι, αυτός ο κύκλος επαναλαμβανόμενος για μήνες ή χρόνια είναι συχνά αυτό που οδηγεί σε ρήξη, όχι το ένα μεγάλο γεγονός, αλλά η συσσώρευση χιλιάδων μικρών αρνητικών σκέψεων που δεν εκφράστηκαν ποτέ ανοιχτά, παρά μόνο υπόγεια, μέσα από τη διάθεση.
Το αντίστροφο ισχύει εξίσου. Οι θετικές σκέψεις; η αναγνώριση, η ευγνωμοσύνη, η καλή πρόθεση που αποδίδουμε στον άλλον, δημιουργούν πραγματικά, μετρήσιμα αποτελέσματα: μεγαλύτερη εγγύτητα, πιο ήρεμη επικοινωνία, ανθεκτικότητα στις δυσκολίες. Έρευνες σε ζευγάρια δείχνουν ότι η αναλογία θετικών προς αρνητικών αλληλεπιδράσεων προβλέπει με μεγάλη ακρίβεια αν μια σχέση θα κρατήσει, δεν είναι λοιπόν υπερβολή να πούμε ότι η «ενέργεια» των σκέψεων μεταφράζεται στην κλινική γλώσσα σε κάτι πολύ συγκεκριμένο και μελετημένο.
Συνεπώς, δεν ελέγχουμε πάντα τι μας συμβαίνει, αλλά ελέγχουμε σε μεγάλο βαθμό πώς το σκεφτόμαστε. Και αυτή η επιλογή, μέρα με τη μέρα, χτίζει ή διαβρώνει τις σχέσεις μας.