Όταν μια γάτα βγάζει την τροφή της λίγο μετά το φαγητό, το πρώτο που σκεφτόμαστε συνήθως είναι ότι έκανε εμετό ή ότι φταίνε οι γνωστές τριχόμπαλες. Όμως δεν είναι πάντα έτσι.
Αυτό που μοιάζει με εμετό μπορεί στην πραγματικότητα να είναι αναγωγή – και η διαφορά έχει σημασία, γιατί μπορεί να μας δώσει πολύτιμες πληροφορίες για το ποιο σημείο του πεπτικού συστήματος χρειάζεται διερεύνηση.
Εμετός ή αναγωγή;
Ο εμετός είναι μια ενεργή διαδικασία. Η γάτα μπορεί να δείχνει ναυτία, να γλείφει τα χείλη της, να καταπίνει επανειλημμένα, να έχει σιελόρροια ή αναγούλα και στη συνέχεια να κάνει εμφανείς συσπάσεις της κοιλιάς πριν αποβάλει το περιεχόμενο του στομάχου.
Η αναγωγή είναι διαφορετική. Η τροφή ή το υγρό επιστρέφει από τον οισοφάγο προς το στόμα, συνήθως χωρίς τις έντονες κοιλιακές συσπάσεις που χαρακτηρίζουν τον εμετό. Η τροφή μπορεί να είναι σχεδόν άπεπτη και, ορισμένες φορές, να διατηρεί ένα μακρόστενο ή κυλινδρικό σχήμα.
Και ακριβώς επειδή η αναγωγή αφορά συχνότερα τον οισοφάγο παρά το στομάχι, όταν επαναλαμβάνεται χρειάζεται διαφορετική διερεύνηση.
Τι μπορεί να κρύβεται πίσω από τις αναγωγές;
Μία μεμονωμένη αναγωγή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η γάτα πάσχει από κάποια σοβαρή νόσο. Όταν όμως το φαινόμενο επαναλαμβάνεται, ο κτηνίατρος μπορεί να χρειαστεί να εξετάσει τον οισοφάγο και τη λειτουργία του.
Στις πιθανές αιτίες περιλαμβάνονται η οισοφαγίτιδα, η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, διαταραχές της κινητικότητας του οισοφάγου, στενώσεις, ξένα σώματα και, σπανιότερα, άλλες παθήσεις του οισοφάγου.
Η οισοφαγίτιδα, για παράδειγμα, μπορεί να σχετίζεται με γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, ορισμένα φάρμακα ή ξένα σώματα. Εκτός από αναγωγές, μια γάτα μπορεί να παρουσιάζει δυσκολία στην κατάποση, αυξημένη σιελόρροια, μειωμένη όρεξη ή να κάνει επανειλημμένες προσπάθειες κατάποσης.
Γιατί έχει σημασία να παρατηρούμε τι ακριβώς συμβαίνει
Για τον κτηνίατρο, η περιγραφή «η γάτα μου κάνει εμετό» δεν είναι πάντα αρκετή.
Χρήσιμες πληροφορίες είναι πόση ώρα μετά το γεύμα συμβαίνει, αν προηγούνται κοιλιακές συσπάσεις ή αναγούλα, αν η τροφή είναι χωνεμένη ή σχεδόν όπως την έφαγε, πόσο συχνά επαναλαμβάνεται και αν υπάρχουν άλλα συμπτώματα.
Μάλιστα, σε μελέτη γατών με παθήσεις του οισοφάγου, ορισμένες γάτες που είχαν αρχικά παραπεμφθεί στον κτηνίατρο ως περιστατικά «εμετού» αποδείχθηκε τελικά ότι παρουσίαζαν αναγωγές.
Γι’ αυτό ένα σύντομο βίντεο με το κινητό τη στιγμή που συμβαίνει το επεισόδιο, εφόσον μπορεί να καταγραφεί χωρίς να αναστατωθεί το ζώο, μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμο στον κτηνίατρο για να διακρίνει τι ακριβώς συμβαίνει.
Δεν είναι όλα «τριχόμπαλες»
Οι τριχόμπαλες είναι πράγματι συνηθισμένες στις γάτες. Κατά την περιποίηση του τριχώματός τους καταπίνουν τρίχες, οι οποίες δεν πέπτονται και μπορούν να συσσωρευτούν στο στομάχι.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε επαναλαμβανόμενο επεισόδιο εμετού ή αναγωγής πρέπει να αποδίδεται στις τρίχες.
Όταν τα επεισόδια γίνονται συχνά ή συνοδεύονται από απώλεια βάρους, μειωμένη όρεξη, λήθαργο, δυσκολία στην κατάποση, διάρροια, αίμα ή άλλες αλλαγές στη συμπεριφορά και την κατάσταση της γάτας, χρειάζεται κτηνιατρικός έλεγχος.
Τι μπορεί να χρειαστεί να ελέγξει ο κτηνίατρος;
Η διερεύνηση εξαρτάται από την εικόνα κάθε γάτας. Μετά το ιστορικό και την κλινική εξέταση μπορεί, ανάλογα με την περίπτωση, να χρειαστούν αιματολογικές εξετάσεις, ακτινογραφίες, υπέρηχος ή ειδικότερος έλεγχος του οισοφάγου.
Σε περιστατικά όπου υπάρχει υποψία οισοφαγικής νόσου μπορούν να χρησιμοποιηθούν εξετάσεις όπως ακτινογραφίες με σκιαγραφικό, ακτινοσκόπηση ή ενδοσκόπηση.
Το σημαντικό είναι να μην αντιμετωπίζουμε την «ευαισθησία στο στομάχι» ως διάγνωση από μόνη της. Η επαναλαμβανόμενη αναγωγή είναι σύμπτωμα – και αυτό που χρειάζεται να βρεθεί είναι η αιτία της.
Μια μικρή λεπτομέρεια που μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά
Την επόμενη φορά που η γάτα βγάλει την τροφή της, πριν καθαρίσετε το πάτωμα, παρατηρήστε την εικόνα: Έκανε προηγουμένως έντονες συσπάσεις; Φαινόταν να έχει ναυτία; Η τροφή είναι χωνεμένη ή σχεδόν ανέπαφη; Πόσος χρόνος πέρασε από το γεύμα;
Αυτές οι μικρές παρατηρήσεις μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά τον κτηνίατρο να καταλάβει αν πρόκειται πραγματικά για εμετό ή για αναγωγή – και να κατευθύνει σωστά τη διερεύνηση.