Η εκπαίδευση στη χρήση της τουαλέτας έχει εξελιχθεί σε ένα νέο πεδίο αντιπαράθεσης γύρω από την ανατροφή των παιδιών, καθώς ολοένα και περισσότερα παιδιά φτάνουν στο σχολείο χωρίς να έχουν εγκαταλείψει τις πάνες.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, πολιτείες όπως η Γιούτα και το Κάνσας εξετάζουν ή έχουν ήδη υιοθετήσει μέτρα που συνδέουν την εγγραφή στο δημόσιο σχολείο με την ικανότητα του παιδιού να χρησιμοποιεί την τουαλέτα. Αντίστοιχα, στο Ηνωμένο Βασίλειο, έρευνα έδειξε ότι περισσότερο από το ένα τέταρτο των παιδιών δεν είχε ολοκληρώσει την εκπαίδευση στην τουαλέτα όταν ξεκινούσε το δημοτικό.
Για τους εκπαιδευτικούς, το πρόβλημα έχει πρακτικές συνέπειες. Όπως επισημαίνουν ειδικοί, οι δάσκαλοι συχνά αναγκάζονται να απομακρύνονται από τη διδασκαλία για να βοηθούν παιδιά που χρειάζονται αλλαγή πάνας, γεγονός που επηρεάζει τη λειτουργία της τάξης.
Από την αυστηρή εκπαίδευση στην «παιδοκεντρική» προσέγγιση
Η καθυστέρηση δεν είναι νέο φαινόμενο. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι συνδέεται με την αλλαγή στη φιλοσοφία ανατροφής των τελευταίων δεκαετιών, όπου η έμφαση μετακινήθηκε από την καθοδήγηση των γονιών στην αναμονή μέχρι το παιδί να δείξει ότι είναι «έτοιμο».
Η προσέγγιση αυτή βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στις ιδέες του παιδιάτρου T. Berry Brazelton, ο οποίος υποστήριξε ότι η εκπαίδευση πρέπει να ξεκινά όταν το παιδί έχει αναπτύξει συγκεκριμένες σωματικές και ψυχολογικές δεξιότητες και όχι επειδή το αποφασίζει ο γονιός.
Η φιλοσοφία αυτή επηρέασε γενικότερα τη σύγχρονη «ήπια» ή «σεβαστή» ανατροφή, η οποία δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην αυτονομία του παιδιού και λιγότερο στους κανόνες και στις οδηγίες από τους γονείς.
Ωστόσο, η εκπαίδευση στην τουαλέτα αποτελεί ένα παράδειγμα όπου η πλήρης αναμονή για την πρωτοβουλία του παιδιού φαίνεται να συναντά τα όρια της καθημερινότητας.
Οι πάνες και η αλλαγή των συνηθειών
Ένας από τους βασικούς παράγοντες που εξετάζουν οι ειδικοί είναι η ευκολία των σύγχρονων πάνων μίας χρήσης. Σε αντίθεση με το παρελθόν, οι σημερινές πάνες μειώνουν την ενόχληση που αισθάνεται ένα παιδί όταν λερώνεται, περιορίζοντας ένα φυσικό κίνητρο για να μάθει να χρησιμοποιεί την τουαλέτα.
Παράλληλα, πολλές οικογένειες με εργαζόμενους γονείς δυσκολεύονται να διαθέσουν τον χρόνο που απαιτεί η διαδικασία, η οποία χρειάζεται συνεχή επίβλεψη, υπομονή και επανάληψη.
Έρευνες δείχνουν ότι το χρονοδιάγραμμα έχει μετακινηθεί σημαντικά προς τα πίσω. Ενώ παλαιότερα η πλειονότητα των παιδιών είχε ολοκληρώσει την εκπαίδευση μέχρι την ηλικία των 2 ετών, σήμερα πολλά παιδιά ξεκινούν μετά τα τρίτα γενέθλια.
Είναι τελικά καλύτερη η καθυστέρηση;
Οι ειδικοί δεν συμφωνούν απόλυτα. Υποστηρικτές της παιδοκεντρικής προσέγγισης θεωρούν ότι η πίεση μπορεί να δημιουργήσει άγχος και συγκρούσεις. Άλλοι όμως υποστηρίζουν ότι η πολύ μεγάλη αναμονή μπορεί να κάνει τη διαδικασία δυσκολότερη, καθώς τα παιδιά μεγαλώνοντας εμφανίζουν συχνά μεγαλύτερη αντίσταση.
Η φυσιοθεραπεύτρια πυελικού εδάφους Tinne Van Aggelpoel υποστηρίζει ότι η εκπαίδευση στην τουαλέτα, όπως και άλλες κινητικές δεξιότητες, απαιτεί εξάσκηση και εμπειρία. Όπως ένα παιδί μαθαίνει να περπατά μέσα από δοκιμές και λάθη, έτσι χρειάζεται χρόνο για να κατανοήσει τα σήματα του σώματός του.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ειδικοί σε χώρες όπου η εκπαίδευση ξεκινά νωρίτερα υποστηρίζουν ότι η διαδικασία δεν είναι απαραίτητα πιο δύσκολη. Μπορεί να διαρκεί περισσότερο, αλλά γίνεται πριν το παιδί μπει στη φάση έντονης αντίδρασης και ανεξαρτησίας που εμφανίζεται μετά τα 2 ή 3 χρόνια.
Η νέα συζήτηση για τη γονική καθοδήγηση
Το ζήτημα της εκπαίδευσης στην τουαλέτα έχει γίνει σύμβολο μιας μεγαλύτερης συζήτησης για το πώς μεγαλώνουν σήμερα τα παιδιά.
Η προσπάθεια να αντιμετωπίζονται τα παιδιά με σεβασμό και να έχουν λόγο στις αποφάσεις τους θεωρείται θετική εξέλιξη. Όμως, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η αυτονομία δεν σημαίνει απουσία καθοδήγησης.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι αν η σύγχρονη γονεϊκότητα έχει μεταφέρει υπερβολικά μεγάλο βάρος στις επιλογές του παιδιού ή αν χρειάζεται μια ισορροπία ανάμεσα στον σεβασμό και στην ενεργή καθοδήγηση.
Και ίσως η απάντηση να βρίσκεται κάπου στη μέση: όχι στην πίεση, αλλά ούτε και στην ατελείωτη αναμονή.
πηγή: theatlantic