Μετά τη νίκη του κεντρώου Κόμματος Αυθεντικότητας και Εκσυγχρονισμού (PAM) στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές, ο βασιλιάς Μοχάμεντ ΣΤ΄ επέλεξε τη 50χρονη πολιτικό για την ηγεσία της κυβέρνησης, καθιστώντας την μόλις τη δεύτερη γυναίκα πρωθυπουργό στην ιστορία του αραβικού κόσμου.
Μια Ιστορική Απόφαση του Βασιλιά
Η τοποθέτηση της Φατίμα Ζάχρα Ελ Μανσούρι στην πρωθυπουργία αποτελεί σημείο καμπής για το πολιτικό σκηνικό του Μαρόκου. Ο διορισμός της από τον βασιλιά Μοχάμεντ ΣΤ΄ πραγματοποιήθηκε ύστερα από την επικράτηση του PAM στις εκλογές, όπου το κόμμα εξασφάλισε τις περισσότερες έδρες στο κοινοβούλιο.
Η επιλογή της δεν ήταν αυτονόητη. Λόγω του ότι το PAM διοικείται από συλλογική ηγεσία από τον Φεβρουάριο του 2024 και όχι από έναν μεμονωμένο γενικό γραμματέα, η τελική απόφαση βαρύνει εξ ολοκλήρου τον μονάρχη, όπως ορίζει το Σύνταγμα της χώρας. Ο βασιλιάς προτίμησε την Ελ Μανσούρι έναντι του επικεφαλής της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας και κορυφαίου στελέχους του κόμματος, Φουζί Λεκζάα.
Με αυτή την απόφαση, η Ελ Μανσούρι γράφει ιστορία ως η πρώτη γυναίκα που αναλαμβάνει τα ηνία της κυβέρνησης στο Μαρόκο και μόλις η δεύτερη στον αραβικό κόσμο, ακολουθώντας τα βήματα της Ναΐλα Μπουντέν στην Τυνησία.
First female prime minister named in Morocco after winning elections https://t.co/yEIBkhoTqL
— BBC News (UK) (@BBCNews) September 29, 2026
Από τη Δικηγορία και το Μαρακές στην Κορυφή της Πολιτικής
Δικηγόρος στο επάγγελμα, με σπουδές στο Πανεπιστήμιο Μοχάμεντ Ε΄ της Ραμπάτ και εξειδίκευση στο εμπορικό και εταιρικό δίκαιο σε Γαλλία και ΗΠΑ, η Ελ Μανσούρι διαγράφει μια εντυπωσιακή πορεία:
- 2008: Εισέρχεται στην πολιτική σκηνή με την ίδρυση του PAM.
- 2009: Γράφει ιστορία ως η πρώτη γυναίκα δήμαρχος του Μαρακές, θέση στην οποία επανεκλέχθηκε το 2021.
- 2021–2026: Διατελεί Υπουργός Εθνικού Χωροταξικού Σχεδιασμού, Πολεοδομίας, Στέγασης και Πολιτικής Πόλεων στην κυβέρνηση συνασπισμού του Αζίζ Αχνούς.
- Φεβρουάριος 2024: Αναλαμβάνει συντονίστρια του συλλογικού προεδρείου του PAM.
Παρά την ανοδική της πορεία, η ίδια αποφεύγει τους βαρύγδουπους τίτλους. Απορρίπτοντας τον χαρακτηρισμό της «σιδηράς γυναίκας», έχει δηλώσει χαρακτηριστικά: «Δεν είμαι ούτε γυναίκα από ατσάλι ούτε από σίδερο. Είμαι μια ελεύθερη ακτιβίστρια».
Οι Προκλήσεις, το Πρωτόκολλο και τα Δικαιώματα των Γυναικών
Η τοποθέτηση μιας γυναίκας στην κορυφή της εκτελεστικής εξουσίας φέρνει στην επιφάνεια ευαίσθητα ζητήματα θρησκευτικού πρωτοκόλλου. Στο Μαρόκο, ο βασιλιάς ηγείται των μουσουλμανικών θρησκευτικών τελετών —όπως οι προσευχές της Παρασκευής και του Έιντ— όπου άνδρες και γυναίκες προσεύχονται σε ξεχωριστούς χώρους.
Ερωτηθείσα αν το κράτος θα χρειαστεί να προσαρμοστεί στην παρουσία της, η Ελ Μανσούρι απέφυγε μια άμεση απάντηση, επιλέγοντας να εξαίρει τον μονάρχη: «Η Αυτού Μεγαλειότητα είναι ο κάτοχος της σοφίας. Εάν μου ανατεθεί η ευθύνη, θα είναι μεγάλη τιμή. Ο βασιλιάς είναι ο μεγαλύτερος υποστηρικτής των γυναικών στη χώρα».
Αξιοσημείωτο είναι ότι, καθ’ όλη τη διάρκεια της καριέρας της, έχει κρατήσει χαμηλούς τόνους σχετικά με τη φεμινιστική ατζέντα, αποφεύγοντας να πάρει δημόσια θέση στις έντονες εγχώριες συζητήσεις για την κατάργηση της πολυγαμίας ή την εξίσωση των δικαιωμάτων στην κληρονομιά.
Το Παζλ του Σχηματισμού Κυβέρνησης
Αν και το Μαρόκο είναι συνταγματική μοναρχία όπου ο βασιλιάς διατηρεί τις βασικές εξουσίες, η νέα πρωθυπουργός καλείται να λύσει μια δύσκολη πολιτική εξίσωση.
Με 97 έδρες στο 395μελές κοινοβούλιο, το PAM απέχει αισθητά από τις 198 έδρες που απαιτούνται για την απόλυτη πλειοψηφία και πρέπει να συγκροτήσει κυβερνητικό συνασπισμό:
- Ρήξη με τον πρώην εταίρο: Η συνεργασία με τον Εθνικό Συναγερμό Ανεξάρτητων (RNI) του απερχόμενου πρωθυπουργού θεωρείται αβέβαιη λόγω πρόσφατων διαφωνιών.
- Αρνητική στάση από τους Ισλαμιστές: Το ισλαμιστικό Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (PJD) σημείωσε θεαματική ανάκαμψη εξασφαλίζοντας 54 έδρες (από μόλις 13 στις προηγούμενες εκλογές), υπό την ηγεσία του πρώην πρωθυπουργού Αμπντελιλάχ Μπενκιράν. Ωστόσο, ο Μπενκιράν ξεκαθάρισε ήδη ότι το κόμμα του θα παραμείνει στην αντιπολίτευση, αποκλείοντας κάθε ενδεχόμενο συνεργασίας με το PAM.
Η Φατίμα Ζάχρα Ελ Μανσούρι καλείται τώρα να αξιοποιήσει την πολιτική της εμπειρία και τους ελιγμούς που τη χαρακτήριζαν πάντα, προκειμένου να διαμορφώσει μια βιώσιμη κυβέρνηση και να οδηγήσει το Μαρόκο στη νέα του εποχή.
πηγή: BBC