«Συγκλονισμένες, ευερέθιστες, ζαλισμένες, εξαντλημένες και με έντονο φούσκωμα». Αυτές είναι οι λέξεις που επαναλαμβάνονται πιο συχνά στις μαρτυρίες γυναικών στο BBC, οι οποίες, έχοντας μόλις αναρρώσει από τον πρωτοφανή καύσωνα του Ιουνίου, προετοιμάζονται ήδη για το επόμενο κύμα ακραίας ζέστης.
Αν και οι υψηλές θερμοκρασίες αποτελούν απειλή για όλους, οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου: οι καύσωνες λειτουργούν ως μια σκληρή «δοκιμασία αντοχής» ειδικά για το καρδιαγγειακό σύστημα των γυναικών, πλήττοντάς τις σημαντικά περισσότερο από ό,τι τους άνδρες.
Σύμφωνα με τη Δρ Cat Pinho-Gomes, ακαδημαϊκή σύμβουλο δημόσιας υγείας στο Ινστιτούτο Παγκόσμιας Υγείας του UCL, τα δεδομένα δείχνουν ότι οι γυναίκες είναι ελαφρώς πιο ευάλωτες σε θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για άμεση ενημέρωση και λήψη στοχευμένων μέτρων προστασίας.
Η Βιολογική Παγίδα: Ορμόνες, Λίπος και Λιγότερος Ιδρώτας
Η διαφορετική αντίδραση του γυναικείου οργανισμού στην ακραία ζέστη οφείλεται κυρίως σε δύο βιολογικούς παράγοντες:
- Λιγότερος ιδρώτας: Πρόσφατες επιστημονικές μελέτες αποκαλύπτουν ότι οι γυναίκες παράγουν λιγότερο ιδρώτα και αρχίζουν να ιδρώνουν σε υψηλότερες θερμοκρασίες συγκριτικά με τους άνδρες. Αυτό περιορίζει την ικανότητα του σώματος να αποβάλλει γρήγορα τη θερμότητα, ενώ καθιστά δύσκολο να αντιληφθούν έγκαιρα πότε ο οργανισμός τους ζορίζεται, αφού δεν βλέπουν έντονα σημάδια ιδρώτα στο δέρμα ή στα ρούχα τους.
- Φυσική μόνωση & εσωτερική θερμοκρασία: Οι γυναίκες τείνουν να έχουν υψηλότερη εσωτερική θερμοκρασία σώματος και υψηλότερο ποσοστό σωματικού λίπους, το οποίο λειτουργεί σαν ένα επιπλέον μονωτικό στρώμα που εγκλωβίζει τη ζέστη.
- Το ορμονικό «rollercoaster»: Οι συνεχείς διακυμάνσεις των οιστρογόνων και της προγεστερόνης κατά τη διάρκεια του εμμηνορροϊκού κύκλου, της εγκυμοσύνης, του θηλασμού, της περιμενόπαυσης και της εμμηνόπαυσης αποσταθεροποιούν τον θερμορυθμιστικό μηχανισμό του εγκεφάλου, επιβαρύνοντας δραματικά το καρδιαγγειακό σύστημα.
Οι Κοινωνικοί και Ηλικιακοί Παράγοντες του Ρίσκου
Δεν είναι όμως μόνο η βιολογία που θέτει τις γυναίκες σε κίνδυνο. Όπως εξηγεί η Δρ Pinho-Gomes, οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες παίζουν καθοριστικό ρόλο:
- Ο ρόλος της φροντίδας: Οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να είναι οι κύριοι φροντιστές ηλικιωμένων ή παιδιών, με αποτέλεσμα να παραμελούν τη δική τους ενυδάτωση και ξεκούραση κατά τη διάρκεια του καύσωνα.
- Το μειονέκτημα του προσδόκιμου ζωής: Οι γυναίκες ζουν κατά μέσο όρο περισσότερο από τους άνδρες. Αυτό σημαίνει ότι ο πληθυσμός των πολύ ηλικιωμένων ανθρώπων –που είναι και οι πιο ευάλωτοι στη ζέστη– αποτελείται κυρίως από γυναίκες.
Η απειλή στην Τρίτη Ηλικία
Οι μεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες αντιμετωπίζουν διπλό κίνδυνο:
- Είναι πιο επιρρεπείς στην άνοια, η οποία μειώνει ή εξαλείφει την ικανότητα του ατόμου να αναγνωρίσει το αίσθημα της δίψας.
- Συχνά ακολουθούν φαρμακευτικές αγωγές με διουρητικά για τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, γεγονός που επιταχύνει την αφυδάτωση και αυξάνει κατακόρυφα το θερμικό στρες.
4 Βασικά Μέτρα Προστασίας για τις Γυναίκες στον Καύσωνα
- Μην εμπιστεύεστε μόνο τον ιδρώτα: Ακόμα κι αν νιώθετε το δέρμα σας στεγνό, το σώμα σας μπορεί να υπερθερμαίνεται. Πίνετε νερό σταθερά, ανά τακτά χρονικά διαστήματα.
- Ακούστε τον κύκλο και το σώμα σας: Αν βρίσκεστε σε περίοδο έμμηνου ρύσης, εγκυμοσύνης ή εμμηνόπαυσης, ο οργανισμός σας ζορίζεται διπλά. Μειώστε τη σωματική καταπόνηση.
- Προσοχή στα φάρμακα: Αν παίρνετε διουρητικά ή άλλα καρδιολογικά φάρμακα, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για τη διαχείριση των υγρών τις ημέρες του καύσωνα.
- Φροντίστε τις ηλικιωμένες γυναίκες της οικογένειας: Υπενθυμίζετέ τους συνεχώς να πίνουν νερό και εξασφαλίστε ότι δροσίζονται επαρκώς, καθώς η ηλικία μειώνει το αίσθημα της δίψας.