Η πρώτη μέρα σε ένα καινούργιο σχολείο κρύβει ενθουσιασμό, αλλά και πολλές μικρές αγωνίες. «Θα γνωρίζω κάποιον;», «Με ποιον θα καθίσω;», «Θα έχω παρέα στο διάλειμμα;», «Κι αν κανείς δεν μου μιλήσει;». Για ένα παιδί που βρίσκεται ξαφνικά σε ένα άγνωστο περιβάλλον, αυτές οι σκέψεις μπορεί να μοιάζουν πολύ μεγαλύτερες απ’ όσο φαντάζονται οι ενήλικες.
Το ίδιο συμβαίνει και στις μεγάλες σχολικές μεταβάσεις, όπως όταν ένα παιδί αφήνει το δημοτικό και περνά στο γυμνάσιο. Νέες αίθουσες, διαφορετικοί καθηγητές, μεγαλύτερες παρέες και καινούργιοι κοινωνικοί κανόνες δημιουργούν την αίσθηση ότι όλα πρέπει να ξεκινήσουν από την αρχή.
Οι γονείς θέλουν φυσικά να βοηθήσουν. Το δύσκολο είναι να το κάνουν χωρίς να προσπαθούν να οργανώσουν οι ίδιοι την κοινωνική ζωή του παιδιού. Οι φιλίες δεν μπορούν να επιβληθούν, μπορούν όμως να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες για να ανθίσουν.
Δημιουργήστε ευκαιρίες για νέες γνωριμίες
Στις μικρότερες ηλικίες, οι γονείς έχουν πολύ μεγαλύτερη επιρροή στις κοινωνικές επαφές των παιδιών απ’ όσο ίσως συνειδητοποιούν. Μια επίσκεψη στην παιδική χαρά, ένα πάρτι γενεθλίων ή μια συνάντηση για παιχνίδι μπορεί να γίνει η αφορμή για την πρώτη σημαντική φιλία.
Η δρ. Άσα Μπάρμπερ Σάτον, θεραπεύτρια γάμου και οικογένειας και αναπληρώτρια κοσμήτορας ακαδημαϊκών υποθέσεων στο National University του Σαν Ντιέγκο, εξηγεί ότι οι επιλογές των γονέων επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό τις ευκαιρίες που έχουν τα μικρά παιδιά να γνωρίσουν συνομηλίκους τους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι χρειάζεται να «διαλέξουμε» τους φίλους τους. Μπορούμε, όμως, να ανοίξουμε τις πόρτες: να γνωρίσουμε άλλους γονείς, να ανταλλάξουμε τηλέφωνα, να δεχτούμε μια πρόσκληση σε πάρτι ή να προτείνουμε μια απογευματινή συνάντηση.
Μην επιλέγετε εσείς τους φίλους του
Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, χρειάζονται περισσότερο χώρο για να δημιουργήσουν τις δικές τους σχέσεις και, αναπόφευκτα, να κάνουν και τα δικά τους λάθη.
Αντί να αποφασίζει ο γονιός ποιο παιδί είναι «καλή παρέα», μπορεί να βοηθήσει το δικό του παιδί να καταλάβει τι σημαίνει πραγματική φιλία.
«Νιώθεις άνετα όταν είσαι μαζί του;», «Μπορείς να είσαι ο εαυτός σου;», «Είναι ευγενικός μαζί σου;», «Τι σου αρέσει περισσότερο σε αυτόν τον φίλο;». Τέτοιες ερωτήσεις βοηθούν το παιδί να αναγνωρίζει μόνο του ποιες σχέσεις το κάνουν να αισθάνεται ασφαλές και ποιες όχι.
Ακόμη και μια διαφωνία ή μια απογοήτευση μέσα σε μια φιλία μπορεί να γίνει πολύτιμο μάθημα. Τα παιδιά μαθαίνουν σταδιακά να βάζουν όρια, να λύνουν συγκρούσεις και να αναγνωρίζουν τι περιμένουν από τους ανθρώπους που έχουν δίπλα τους.
Βοηθήστε το να βρει «τους ανθρώπους του»
Για ένα ντροπαλό παιδί, το να μπει απλώς στην αυλή ενός καινούργιου σχολείου και να αρχίσει να γνωρίζει κόσμο μπορεί να είναι τρομακτικό.
Οι εξωσχολικές δραστηριότητες, οι αθλητικές ομάδες, η μουσική, το θέατρο ή μια σχολική λέσχη κάνουν τα πράγματα ευκολότερα, επειδή προσφέρουν από την αρχή ένα κοινό σημείο επαφής.
Ένα παιδί που αγαπά το ποδόσφαιρο, για παράδειγμα, δεν χρειάζεται να σκεφτεί από το μηδέν τι θα πει σε έναν άγνωστο συμμαθητή. Έχουν ήδη κάτι να συζητήσουν.
Αυτό επιβεβαιώνουν και παιδιά που έχουν βιώσει την αλλαγή σχολείου. Μαθητές που συμμετείχαν σε θεατρικές παραστάσεις, αθλητικές ομάδες ή άλλες δραστηριότητες περιγράφουν ότι μέσα από αυτές κατάφεραν να γνωρίσουν ανθρώπους με παρόμοια ενδιαφέροντα και να δημιουργήσουν νέες παρέες.
Και μερικές φορές η αρχή είναι πολύ πιο απλή. Ένα χαμόγελο, ένα κομπλιμέντο ή μια μικρή ερώτηση αρκούν για να ξεκινήσει μια γνωριμία.
Η 5χρονη Ίμαν Φέαρ-Σέλντον θυμάται ότι η γνωριμία με ένα κορίτσι που εξελίχθηκε σε πολύ καλή της φίλη άρχισε απλώς επειδή της είπε ότι της άρεσε η μπλούζα της. Ακολούθησε ένα «πώς σε λένε;» και η πρώτη γέφυρα είχε ήδη δημιουργηθεί.
Λίγο λιγότερη οθόνη, λίγο περισσότερη επαφή
Για τα μεγαλύτερα παιδιά υπάρχει ακόμη ένα εμπόδιο: το κινητό.
Ένα παιδί μπορεί να θέλει να πλησιάσει έναν συμμαθητή του, αλλά αυτό γίνεται πολύ δυσκολότερο όταν όλοι κοιτούν μια οθόνη ή φορούν ακουστικά.
Οι γονείς μπορούν να ενθαρρύνουν τα παιδιά να αφήνουν κάποιες στιγμές το κινητό στην άκρη και να παρατηρούν περισσότερο τι συμβαίνει γύρω τους. Αυτό αφορά και τους ίδιους τους γονείς: τα συνεχή μηνύματα κατά τη διάρκεια της σχολικής ημέρας μπορεί να λειτουργήσουν αντίθετα από τον στόχο της σταδιακής αυτονόμησης του παιδιού.
Χρειάζεται, ωστόσο, ισορροπία. Για τους εφήβους η τεχνολογία αποτελεί πλέον μέρος της κοινωνικής τους ζωής και οι υπερβολικοί περιορισμοί μπορεί να έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα. Το σημαντικότερο είναι να υπάρχουν σαφή όρια και ανοιχτή συζήτηση για τα social media, τα παιχνίδια και τις διαδικτυακές επαφές.
Άλλωστε, η τεχνολογία έχει και μια θετική πλευρά: επιτρέπει σε ένα παιδί που άλλαξε σχολείο ή μετακόμισε να διατηρήσει τις παλιές του φιλίες, ενώ παράλληλα δημιουργεί καινούργιες.
Δεν χρειάζεται να αποκτήσει δέκα φίλους
Ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που μπορεί να ακούσει ένα αγχωμένο παιδί είναι ότι δεν χρειάζεται να γίνει αμέσως δημοφιλές.
Η αίσθηση ότι ανήκει κάπου έχει ουσιαστική σημασία για τη σχολική ζωή και την ψυχική ευεξία. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Associated Press από τα αμερικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), η σύνδεση του μαθητή με τη σχολική κοινότητα σχετίζεται με καλύτερη ψυχική υγεία, σχολική παρουσία και επίδοση.
Αυτό, όμως, δεν απαιτεί μια τεράστια παρέα.
Ακόμη και ένας πραγματικός φίλος μπορεί να κάνει τη διαφορά. Το ίδιο μπορεί να συμβεί με έναν εκπαιδευτικό ή έναν άλλο ενήλικα στο σχολείο τον οποίο το παιδί εμπιστεύεται και στον οποίο ξέρει ότι μπορεί να απευθυνθεί.
Για ένα παιδί που μπαίνει σε μια καινούργια τάξη και φοβάται ότι όλοι οι υπόλοιποι έχουν ήδη βρει την παρέα τους, υπάρχει κάτι ακόμη που αξίζει να του θυμίσουμε: πιθανότατα δεν είναι το μόνο που αισθάνεται έτσι.
Κάπου στην ίδια αυλή μπορεί να βρίσκεται ένα ακόμη παιδί που σκέφτεται ακριβώς το ίδιο: «Μακάρι να ερχόταν κάποιος να μου μιλήσει».
Και ίσως μια καινούργια φιλία να απέχει μόνο ένα «γεια».
πηγή: apnews