Μια οικεία πρωινή εικόνα αποτυπώνουν οι ερευνητές Αντώνιος Γεωργαντάς, Στέλιος Τιμοθέου και Χρίστος Γ. Παναγιώτου από το Κέντρο Αριστείας «Κοίος» του Πανεπιστημίου Κύπρου στη μελέτη τους που υποβλήθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Transportation Research Part C: Emerging Technologies: ο καθημερινός διαχωρισμός των οδηγών σε εκείνους που κατευθύνονται απευθείας στην εργασία τους και σε εκείνους που πρέπει προηγουμένως να αφήσουν τα παιδιά στο σχολείο.
Η αόρατη «θηλιά» των ταυτόχρονων ωραρίων
Όταν όλα τα σχολεία χτυπούν το κουδούνι την ίδια ώρα, η πρωινή μετακίνηση συμπιέζεται σε ένα ασφυκτικό χρονικό παράθυρο. Οι γονείς, αφήνοντας τα παιδιά, εισέρχονται αμέσως στη ροή των υπόλοιπων εργαζομένων, προκαλώντας κυκλοφοριακό έμφραγμα. Μάλιστα, το σταθερό σχολικό ωράριο ακυρώνει στην πράξη ακόμη και την ευελιξία όσων εργαζομένων διαθέτουν ελαστικό ωράριο, υποχρεώνοντάς τους να κυκλοφορούν τις ώρες αιχμής.
Η επίδραση του παράγοντα «σχολείο» στο κυκλοφοριακό είναι ήδη τεκμηριωμένη επιστημονικά:
- Πεκίνο: Μελέτη κατέγραψε 20% χαμηλότερο δείκτη συμφόρησης κατά τις εργάσιμες ημέρες των σχολικών διακοπών.
- Ταυτόχρονη έναρξη: Άλλη έρευνα συνέδεσε την ταυτόχρονη έναρξη των σχολείων με αύξηση 4,5% στην πιθανότητα εμφάνισης κυκλοφοριακής συμφόρησης.
Το ψηφιακό πείραμα: 50 σχολεία και μια έξυπνη αλλαγή
Για να διαπιστώσουν αν η διαφοροποίηση των ωραρίων μπορεί να δώσει ανάσα στους δρόμους, οι ερευνητές δημιούργησαν ένα μοντέλο προσομοίωσης αστικού περιβάλλοντος με 50 σχολεία, κατανεμημένα στο κέντρο και την περιφέρεια.
Τα ευρήματα της προσομοίωσης ήταν σαφή: όσο αυξανόταν η δυνατότητα ευελιξίας στην ώρα έναρξης, τόσο μειωνόταν ο συνολικός χρόνος παραμονής των οχημάτων στο οδικό δίκτυο.
- Μείωση συμφόρησης έως 17,2%: Σε ένα σενάριο όπου επιτράπηκε μια συνολική μεταβολή 600 λεπτών στις ώρες έναρξης των 50 σχολείων (που αντιστοιχεί σε μέση αλλαγή μόλις 12 λεπτών ανά σχολείο), ο συνολικός χρόνος που περνούσαν τα οχήματα στους δρόμους μειώθηκε κατά 17,20% σε σύγκριση με το σταθερό ωράριο.
- Δυναμική κατανομή: Το μοντέλο δεν εφάρμοσε οριζόντια μέτρα, αλλά κατένειμε έξυπνα τις αλλαγές: ορισμένα σχολεία ξεκίνησαν νωρίτερα, άλλα αργότερα και ορισμένα διατήρησαν την ώρα τους, ανάλογα με τις ανάγκες του δικτύου.
Ένα εργαλείο πολιτικής για τις πόλεις του μέλλοντος
Οι συγγραφείς ξεκαθαρίζουν ότι το ποσοστό 17,2% προέκυψε υπό τις παραδοχές ενός συγκεκριμένου μαθηματικού μοντέλου και δεν σημαίνει ότι μια μετατόπιση 12 λεπτών θα φέρει αυτόματα τα ίδια αποτελέσματα σε κάθε πραγματική πόλη.
Ωστόσο, η ουσία της έρευνας έγκειται στο ότι αναδεικνύει την ώρα έναρξης των σχολείων ως μια κρίσιμη παράμετρο του συνολικού κυκλοφοριακού σχεδιασμού. Ακόμη και μια περιορισμένη ευελιξία στα σχολικά ωράρια μπορεί να λειτουργήσει ως ένα ισχυρό εργαλείο στα χέρια των αρμόδιων αρχών, προκειμένου να αξιολογήσουν και να αποσυμφορήσουν αποτελεσματικά το οδικό δίκτυο.
πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ