Ο «κουμπαράς νέας γενιάς» που σχεδιάζει η κυβέρνηση έρχεται να δημιουργήσει έναν μακροχρόνιο επενδυτικό λογαριασμό για κάθε παιδί, με τη συμμετοχή τόσο της οικογένειας όσο και του Δημοσίου. Η βασική φιλοσοφία είναι απλή: όσο νωρίτερα αρχίζει η αποταμίευση, τόσο περισσότερο χρόνο έχουν οι καταβολές και οι αποδόσεις να χτίσουν ένα ουσιαστικό κεφάλαιο μέχρι την ενηλικίωση.
Ο λογαριασμός θα μπορεί να ανοίγει μέσα στα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση του παιδιού και δεν θα λειτουργεί ως ένας απλός τραπεζικός κουμπαράς. Τα χρήματα θα τοποθετούνται επενδυτικά, ώστε στο αρχικό κεφάλαιο να προστίθενται σταδιακά και οι αποδόσεις που θα προκύπτουν στη διάρκεια των ετών.
Το κεντρικό στοιχείο του σχεδίου είναι η κρατική αντιστοίχιση των καταβολών της οικογένειας. Για κάθε ένα ευρώ που θα κατατίθεται στον λογαριασμό, το κράτος θα προσθέτει ακόμη ένα ευρώ, μέχρι το προβλεπόμενο ετήσιο πλαφόν. Με αυτόν τον τρόπο, η ιδιωτική αποταμίευση διπλασιάζεται έως ενός συγκεκριμένου ορίου, ενώ παράλληλα ενισχύεται η λογική της συστηματικής μακροχρόνιας αποταμίευσης για το παιδί.
Η συμμετοχή της οικογένειας και η κρατική ενίσχυση
Οι καταθέσεις από την πλευρά της οικογένειας θα μπορούν να είναι οποιουδήποτε ύψους. Ωστόσο, η κρατική συμμετοχή θα έχει αρχικό ετήσιο όριο τα 1.200 ευρώ.
Αυτό σημαίνει ότι αν η οικογένεια καταθέσει 500 ευρώ μέσα σε έναν χρόνο, το Δημόσιο θα βάλει άλλα 500 ευρώ. Αν οι καταβολές φτάσουν τα 1.000 ευρώ, η κρατική ενίσχυση θα είναι επίσης 1.000 ευρώ. Στο ανώτατο επίπεδο των 1.200 ευρώ, η συνολική ετήσια ενίσχυση θα φτάνει τα 2.400 ευρώ, εκ των οποίων τα μισά θα προέρχονται από την οικογένεια και τα υπόλοιπα από το κράτος.
Στην πράξη, μια οικογένεια που θα επιλέξει να βάζει 100 ευρώ τον μήνα στον λογαριασμό θα μπορεί να βλέπει άλλο ένα αντίστοιχο ποσό να προστίθεται από το Δημόσιο, εφόσον παραμένει εντός του ετήσιου ορίου.
Το σημαντικό είναι ότι η δυνατότητα συμμετοχής δεν περιορίζεται αποκλειστικά στους γονείς. Στον ειδικό λογαριασμό θα μπορούν να συνεισφέρουν και παππούδες, γιαγιάδες, νονοί και άλλοι συγγενείς, ώστε η ευρύτερη οικογένεια να μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία του κεφαλαίου που θα έχει στη διάθεσή του το παιδί στα 18.
Αύξηση του πλαφόν ανά πενταετία
Το όριο της κρατικής συμμετοχής δεν θα παραμένει ίδιο για όλη τη διάρκεια ζωής του λογαριασμού. Αντίθετα, θα αυξάνεται κατά 10% κάθε πέντε χρόνια, ώστε να ακολουθεί σταδιακά την πορεία του παιδιού προς την ενηλικίωση.
Για ένα παιδί που γεννιέται το 2026 και αποκτά λογαριασμό το 2027, το αρχικό πλαφόν των 1.200 ευρώ θα ισχύει για τα πρώτα πέντε χρόνια. Στη συνέχεια, το ετήσιο όριο θα αυξάνεται στα 1.320 ευρώ, αργότερα στα 1.452 ευρώ και στα τελευταία χρόνια πριν από την ενηλικίωση θα φτάνει περίπου στα 1.597 ευρώ.
Εφόσον αξιοποιείται κάθε χρόνο στο μέγιστο η δυνατότητα κρατικής αντιστοίχισης, μέχρι τα 18 θα έχουν τοποθετηθεί συνολικά 49.304 ευρώ. Από αυτά, τα 24.652 ευρώ θα προέρχονται από τις καταβολές της οικογένειας και άλλα τόσα από τη συμμετοχή του Δημοσίου.
Πρόκειται, ουσιαστικά, για έναν μηχανισμό που επιχειρεί να δημιουργήσει από πολύ νωρίς ένα σημαντικό οικονομικό «μαξιλάρι», το οποίο θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν το παιδί ενηλικιωθεί.
Το τελικό ποσό και ο ρόλος των αποδόσεων
Το τελικό κεφάλαιο, πάντως, δεν θα καθορίζεται μόνο από το άθροισμα των οικογενειακών και κρατικών καταβολών. Επειδή ο λογαριασμός θα έχει επενδυτικό χαρακτήρα, κρίσιμο ρόλο θα παίζουν και οι αποδόσεις που θα επιτυγχάνονται σε βάθος χρόνου.
Σε ενδεικτικά σενάρια, εφόσον οι συνολικές καταβολές φτάσουν στο ανώτατο επίπεδο των 49.304 ευρώ, το ποσό στην ενηλικίωση μπορεί να διαφοροποιηθεί σημαντικά ανάλογα με τη μέση ετήσια απόδοση.
Με μέση απόδοση 3%, το τελικό κεφάλαιο μπορεί να φτάσει περίπου στα 64.109 ευρώ. Με απόδοση 5%, το ποσό ανεβαίνει στα 77.062 ευρώ, ενώ με μέση ετήσια απόδοση 7% μπορεί να προσεγγίσει τα 93.173 ευρώ.
Οι διαφορές αυτές δείχνουν γιατί ο χρονικός ορίζοντας των 18 ετών είναι κομβικός. Όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια της επένδυσης, τόσο περισσότερο μπορούν να λειτουργήσουν οι σύνθετες αποδόσεις και να αυξήσουν το αρχικό κεφάλαιο.
Βεβαίως, οι αποδόσεις δεν είναι εγγυημένες και το πραγματικό ποσό που θα συγκεντρωθεί θα εξαρτηθεί από την πορεία των επενδύσεων σε όλη τη διάρκεια ζωής του λογαριασμού. Παρ’ όλα αυτά, ο σχεδιασμός επιχειρεί να συνδυάσει την κρατική ενίσχυση με τη μακροχρόνια αποταμίευση και την επένδυση.
Ο στόχος πίσω από τον «κουμπαρά νέας γενιάς»
Η λογική του μέτρου ξεπερνά την απλή οικονομική στήριξη των οικογενειών. Στόχος είναι να καλλιεργηθεί μια διαφορετική κουλτούρα αποταμίευσης, με ένα μέρος του κεφαλαίου να δημιουργείται σταδιακά από τα πρώτα χρόνια ζωής του παιδιού.
Η δυνατότητα συμμετοχής της ευρύτερης οικογένειας ενισχύει αυτή τη φιλοσοφία, καθώς μετατρέπει τον λογαριασμό σε κοινό οικογενειακό εργαλείο δημιουργίας κεφαλαίου. Ταυτόχρονα, η κρατική αντιστοίχιση λειτουργεί ως ισχυρό κίνητρο για συστηματικές καταβολές.
Αν το σχέδιο εφαρμοστεί όπως έχει παρουσιαστεί, ένα παιδί θα μπορεί να φτάσει στην ενηλικίωση με ένα σημαντικό ποσό στη διάθεσή του, το οποίο θα έχει δημιουργηθεί από οικογενειακές καταβολές, κρατική συμμετοχή και μακροχρόνιες επενδυτικές αποδόσεις.
Η ουσία του νέου μηχανισμού βρίσκεται ακριβώς εκεί: όχι σε ένα εφάπαξ βοήθημα, αλλά στη δημιουργία κεφαλαίου σε βάθος χρόνου, με στόχο το παιδί να αποκτά ένα πραγματικό οικονομικό ξεκίνημα όταν φτάσει στα 18.