Αν έχετε ακούσει τον έφηβο γιο σας να μιλάει για «glow-ups», «ψευδοεπιστήμες της ομορφιάς» ή αν παρατηρείτε μια ξαφνική, εμμονική ενασχόληση με τον καθρέφτη, ίσως έχει έρθει σε επαφή με το Looksmaxxing.
Αυτή η νέα τάση, που ξεκίνησε από τα σκοτεινά μονοπάτια του διαδικτύου και πλέον έχει γίνει mainstream στο TikTok και το Instagram, δίνει απόλυτη προτεραιότητα στην εξωτερική εμφάνιση. Το πρόβλημα; Πολλοί νέοι φτάνουν στο σημείο να θέσουν σε σοβαρό κίνδυνο τη σωματική και ψυχική τους υγεία για να πιάσουν ένα ανέφικτο πρότυπο ομορφιάς.
Τι ακριβώς είναι το Looksmaxxing;
Ο όρος προέρχεται από τις λέξεις looks (εμφάνιση) και maximizing (μεγιστοποίηση). Περιγράφει την προσπάθεια ενός ατόμου να βελτιώσει την ελκυστικότητά του με κάθε δυνατό μέσο. Οι μέθοδοι αυτοί χωρίζονται σε δύο κατηγορίες:
- «Softmaxxing»: Περιλαμβάνει καθημερινές, πιο ήπιες συνήθειες, όπως η σχολαστική φροντίδα του δέρματος (skincare), η περιποίηση των μαλλιών, το στυλ και η γυμναστική.
- «Hardmaxxing»: Περιλαμβάνει ακραίες, επικίνδυνες και παρεμβατικές ενέργειες, όπως η χρήση αναβολικών στεροειδών, οι εξαντλητικές δίαιτες (γνωστές στην κοινότητα ως «starvemaxxing»), ακόμη και η πρόωρη αισθητική χειρουργική.
Η σκοτεινή προέλευση: Το looksmaxxing γεννήθηκε σε underground φόρουμ των incels (ακούσια άγαμων ανδρών) στο 4chan, το Discord και το Reddit. Παρά τη mainstream δημοτικότητά του, εξακολουθεί να μεταφέρει μισογυνιστικές ιδέες της λεγόμενης «μανόσφαιρας» (manosphere). Για παράδειγμα, οι γυναίκες σε αυτές τις κοινότητες συχνά υποτιμούνται με τον όρο «foids» (female humanoids – θηλυκά ανθρωποειδή).
Γιατί έχει γίνει τόσο δημοφιλές στους νέους;
- Οι αλγόριθμοι των Social Media: Μόλις ένας έφηβος δει ένα βίντεο με συμβουλές ομορφιάς, ο αλγόριθμος του TikTok ή του Instagram αρχίζει να του προτείνει όλο και πιο ακραίο περιεχόμενο. Επειδή οι ριζοσπαστικές μέθοδοι προκαλούν αντιδράσεις (άλλοι θυμώνουν, άλλοι κοροϊδεύουν), τα βίντεο αυτά συγκεντρώνουν τεράστια αλληλεπίδραση (views, likes, σχόλια) και εξαπλώνονται σαν ιός.
- Η ψευδαίσθηση της «τέλειας» εικόνας: Οι influencers προβάλλουν μια φιλτραρισμένη, επεξεργασμένη και μη ρεαλιστική πραγματικότητα. Οι έφηβοι συγκρίνουν τον εαυτό τους με αυτές τις εικόνες, νιώθουν μειονεκτικά και βλέπουν το looksmaxxing ως τη μοναδική τους «σανίδα σωτηρίας».
- Η ανάγκη για ανήκειν: Τα παιδιά που έχουν ανασφάλειες με το σώμα τους βρίσκουν σε αυτά τα διαδικτυακά φόρουμ μια έτοιμη κοινότητα που μοιράζεται τα ίδια προβλήματα, νιώθοντας (ψευδώς) υποστήριξη.
Οι μεγάλοι κίνδυνοι για τους εφήβους
- Σωματική Υγεία: Ορισμένες «συμβουλές» αγγίζουν τα όρια της τρέλας. Πέρα από τα στερεοειδή, υπάρχει η τάση του «bonesmashing», όπου οι νέοι χτυπούν τα κόκκαλα του προσώπου τους (π.χ. με σφυριά!) πιστεύοντας ότι έτσι θα αλλάξουν τη δομή του σαγονιού τους. Άλλοι πάλι καταφεύγουν σε ακραίες ουσίες για δραστική μείωση βάρους.
- Ψυχική Υγεία: Η συνεχής αυτοκριτική και η εμμονή με τις ατέλειες διαλύουν την αυτοεκτίμηση των παιδιών, οδηγώντας σε κατάθλιψη και σοβαρές διαταραχές, όπως η σωματική δυσμορφία.
- Ιδεολογική Ριζοσπαστικοποίηση: Ξεκινώντας από απλές συμβουλές γυμναστικής, το παιδί μπορεί να οδηγηθεί μέσω του αλγορίθμου σε περιεχόμενο αμφιλεγόμενων, μισογυνιστικών προσωπικοτήτων (όπως ο Andrew Tate) και να υιοθετήσει ακραίες, τοξικές απόψεις.
Σημάδια που πρέπει να προσέξετε
Τα παιδιά σπάνια θα μιλήσουν ανοιχτά για αυτό, καθώς νιώθουν ντροπή. Προσέξτε τα εξής καμπανάκια:
- Το λεξιλόγιο: Αν ακούτε το παιδί να προσθέτει την κατάληξη «-maxxing» σε καθημερινές λέξεις (π.χ. moneymaxxing, hairmaxxing) ή να χρησιμοποιεί όρους όπως softmaxxing, hardmaxxing, foids και glow-up.
- Εμμονή με την εμφάνιση: Ώρες μπροστά στον καθρέφτη, απότομες και ακραίες αλλαγές στη διατροφή ή τη γυμναστική, συνεχής γκρίνια για συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του προσώπου του.
- Μυστικοπάθεια στο κινητό: Αν κρύβει την οθόνη του, κλείνει απότομα τις εφαρμογές όταν πλησιάζετε ή αρνείται να συζητήσει τι βλέπει.
- Αλλαγές στη διάθεση: Έντονο άγχος, εκνευρισμός ή απογοήτευση, ειδικά μετά από πολλή ώρα σκρολαρίσματος στο διαδίκτυο.
Τι μπορείτε να κάνετε ως γονείς;
1. Ενεργοποιήστε τα εργαλεία γονικού ελέγχου
Χρησιμοποιήστε τις ρυθμίσεις εποπτείας σε πλατφόρμες όπως το Instagram και το TikTok. Μπορείτε να φιλτράρετε συγκεκριμένες λέξεις-κλειδιά (όπως looksmaxxing, bonesmashing, starvemaxxing) ώστε να μην εμφανίζονται καθόλου στην αρχική σελίδα του παιδιού σας.
2. Βάλτε όρια στον χρόνο οθόνης
Όσο λιγότερη ώρα περνάει το παιδί χαμένο μέσα στους αλγορίθμους, τόσο μειώνεται η πιθανότητα να παρασυρθεί σε τοξικές ψηφιακές κοινότητες. Θεσπίστε σταθερές ώρες χωρίς συσκευές μέσα στην ημέρα.
3. Κάντε χαλαρές, τακτικές συζητήσεις
Μην προχωρήσετε σε «ανάκριση». Ανοίξτε τη συζήτηση στο αυτοκίνητο ή στο τραπέζι, δείχνοντας ειλικρινή περιέργεια για τη διαδικτυακή του ζωή. Αν το παιδί νιώσει ότι δεν θα κριθεί, είναι πολύ πιο πιθανό να σας εκμυστηρευτεί κάτι επικίνδυνο που είδε.
4. Καλλιεργήστε την κριτική σκέψη
Μιλήστε του για τη βιομηχανία των social media. Ρωτήστε το: «Γιατί πιστεύεις ότι αυτός ο influencer προωθεί αυτή τη μέθοδο;» ή «Ξέρεις πόση επεξεργασία και τι φίλτρα κρύβονται πίσω από αυτή τη φωτογραφία;». Βοηθήστε το να καταλάβει ότι πολλές από αυτές τις «συμβουλές» είναι επικίνδυνες ψευδοεπιστήμες.
5. Προωθήστε μια θετική εικόνα σώματος
Ενισχύστε την αυτοπεποίθηση του παιδιού σας για πράγματα που δεν αφορούν την εξωτερική του εμφάνιση (τις ικανότητές του, τον χαρακτήρα του, το χιούμορ του). Μάθετε του πώς να «καθαρίζει» το feed του στα social media, πατώντας «Δεν με ενδιαφέρει» σε τοξικά βίντεο και ακολουθώντας λογαριασμούς με θετικό περιεχόμενο, όπως η μαγειρική, η τέχνη ή τα σπορ.
πηγή: internetmatters.org