Μάνα, μητέρα, μαμά

pixabay

Όλα ξεκινούν από εκείνη τη μοναδική, συγκλονιστική στιγμή, τη γέννα. Είναι η στιγμή που η γυναίκα στέκεται στο μεταίχμιο δύο κόσμων, φέρνοντας μια νέα ζωή στο φως μέσα από μια υπεράνθρωπη δοκιμασία.

Η Μήδεια στον Ευριπίδη, συμπυκνώνοντας το δέος μπροστά στους πόνους και τους κινδύνους που συνοδεύουν τον τοκετό, διακηρύσσει: «Θα προτιμούσα να πολεμήσω τρεις φορές στην πρώτη γραμμή της μάχης, παρά να γεννήσω μία».

Αυτή η φράση δεν υποτιμά τη γενναιότητα του πολεμιστή, αλλά εξυψώνει τη γέννα ως την απόλυτη μάχη. Η μητέρα γίνεται ηρωίδα πριν καν αντικρίσει το παιδί της. Περνά μέσα από τη φωτιά του πόνου, ρισκάροντας τα πάντα, καθοδηγούμενη μόνο από ένα αρχέγονο ένστικτο δημιουργίας. Η γέννα είναι η ύψιστη στιγμή της αυτοθυσίας, ένας προσωπικός θρίαμβος όπου ο φόβος μετατρέπεται σε ζωή.

Όταν ο θόρυβος της γέννας κοπάσει, ξεκινά το αιώνιο έργο της μητρότητας. Η σχέση που δημιουργείται δεν μοιάζει με καμία άλλη, διότι η φύση της μητρικής αγάπης είναι απόλυτη και ανεξάντλητη.

Όπως χαρακτηριστικά έγραψε ο μεγάλος Γάλλος συγγραφέας Ονορέ ντε Μπαλζάκ: «Η καρδιά της μητέρας είναι μια άβυσσος, στο βάθος της οποίας θα βρεις πάντα τη συγχώρεση».

Αυτή η «άβυσσος» δεν κρύβει σκοτάδι, αλλά ένα απύθμενο βάθος κατανόησης. Όσα λάθη κι αν κάνει ένα παιδί, όσες φορές κι αν σκοντάψει, ξέρει ότι στην αγκαλιά της μάνας του υπάρχει ένα καταφύγιο όπου η κριτική σωπαίνει και η συγχώρεση είναι δεδομένη. Είναι η μοναδική αγάπη στον κόσμο που δεν ζητά ανταλλάγματα, προσφέρεται απλόχερα, θεραπεύοντας κάθε πληγή.

Αυτή η ακλόνητη υποστήριξη και η καθημερινή θυσία είναι που σμιλεύουν τους ανθρώπους που αλλάζουν τον κόσμο. Οι σπουδαιότερες προσωπικότητες της ιστορίας αναγνώρισαν ότι η δική τους εσωτερική δύναμη δεν ήταν παρά το αντικατοπτρισμός της μητέρας τους. Ο Αβραάμ Λίνκολν το διατύπωσε με τον πιο συγκινητικό τρόπο: «Όλα όσα είμαι ή ελπίζω να γίνω, τα οφείλω στη μητέρα μου».

Η μάνα είναι ο πρώτος δάσκαλος, η πρώτη πυξίδα αξιών. Μέσα από το δικό της βλέμμα μαθαίνουμε να ελπίζουμε, να προσπαθούμε και να στεκόμαστε όρθιοι στις καταιγίδες. Κάθε μας επιτυχία είναι, στην πραγματικότητα, η πραγματοποίηση των δικών της σιωπηλών ευχών.

Αυτός ο δεσμός είναι τόσο ισχυρός που επαναλαμβάνεται νομοτελειακά από γενιά σε γενιά. Με μια δόση καυστικής ειρωνείας αλλά και βαθιάς αλήθειας, ο Όσκαρ Γουάιλντ σημείωσε: «Όλες οι γυναίκες γίνονται σαν τις μητέρες τους. Αυτή είναι η τραγωδία τους. Οι άνδρες όμως όχι. Αυτή είναι η δική τους τραγωδία».

Πέρα από το πνευματώδες χιούμορ του Γουάιλντ, κρύβεται μια μεγάλη αλήθεια καθώς για μια γυναίκα, το να «γίνει σαν τη μητέρα της» δεν είναι τραγωδία, αλλά ένας κύκλος που ολοκληρώνεται. Είναι η στιγμή που μια νέα μητέρα, κρατώντας το δικό της παιδί, καταλαβαίνει επιτέλους κάθε δάκρυ, κάθε αγωνία και κάθε θυσία της δικής της μάνας. Αντιγράφει τις κινήσεις της, χρησιμοποιεί τα λόγια της και συνεχίζει την ίδια αλυσίδα αγάπης. Για τους άνδρες, η αδυναμία να βιώσουν αυτή τη μοναδική μεταμόρφωση εκ των έσω, παραμένει –κατά τον Γουάιλντ– μια μικρή απώλεια.

Η μητρότητα ξεκινά με έναν πόνο που αγγίζει τα όρια του μύθου και εξελίσσεται σε μια αγάπη που αγγίζει τα όρια του θείου. Από την πρώτη κραυγή στο δωμάτιο της γέννας μέχρι την ώριμη ηλικία, η μάνα παραμένει το θεμέλιο της ύπαρξής μας. Σε αυτήν οφείλουμε το παρελθόν, το παρόν και κάθε ελπίδα για το μέλλον μας.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ