Πολλές φορές, βλέποντας το παιδί μας να δυσκολεύεται με τους αριθμούς, αναρωτιόμαστε τι είναι αυτό που κάνει τα μαθηματικά να φαντάζουν «βουνό». Μια πρόσφατη και εξαιρετικά ενδιαφέρουσα μελέτη από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Στάνφορντ έρχεται να ρίξει φως σε αυτό ακριβώς το ερώτημα, αποκαλύπτοντας ότι η δυσκολία δεν βρίσκεται πάντα στο «τι» ξέρει ένα παιδί, αλλά στο πώς ο εγκέφαλός του διαχειρίζεται τη διαδικασία της μάθησης.
Το πιο εντυπωσιακό εύρημα της έρευνας είναι ότι τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες στα μαθηματικά μπορούν να δώσουν τη σωστή απάντηση σε απλές ασκήσεις σύγκρισης ποσοτήτων εξίσου συχνά με τους συμμαθητές τους. Ωστόσο, οι εγκεφαλικές τομογραφίες έδειξαν ότι «στο παρασκήνιο» ο εγκέφαλός τους λειτουργεί με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο. Η διαφορά εντοπίζεται κυρίως στα κέντρα που ελέγχουν την προσοχή και τη διαχείριση των λαθών.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα παιδιά που δυσκολεύονται στα μαθηματικά είναι λιγότερο πιθανό να προσαρμόσουν τη στρατηγική τους ή να επιβραδύνουν τον ρυθμό τους αφού κάνουν ένα λάθος, ειδικά όταν εργάζονται με αριθμητικά σύμβολα και όχι με αντικείμενα όπως οι κουκκίδες. Είναι σαν ο «ελεγκτής εναέριας κυκλοφορίας» του εγκεφάλου τους, που είναι υπεύθυνος για την εστίαση και τη λήψη αποφάσεων, να λειτουργεί με χαμηλότερη ένταση.
Αυτή η ανακάλυψη είναι πολύτιμη για εμάς τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς, καθώς αλλάζει τον τρόπο που προσεγγίζουμε τη βοήθεια προς το παιδί. Ο καθηγητής Vinod Menon, επικεφαλής της μελέτης, εξηγεί ότι οι παρεμβάσεις δεν πρέπει να εστιάζουν μόνο στην επανάληψη των αριθμών, αλλά κυρίως στις «μεταγνωστικές» δεξιότητες. Πρέπει δηλαδή να διδάξουμε στα παιδιά πώς να παρακολουθούν την απόδοσή τους και πώς να αντιδρούν όταν συνειδητοποιούν ότι έκαναν ένα λάθος.
Η έγκαιρη αναγνώριση αυτών των δυσκολιών, ήδη από τη δευτέρα και τρίτη δημοτικού, είναι καθοριστική. Αν ένα παιδί νιώθει διαρκώς ότι «δεν είναι καλό» στα μαθηματικά, χάνει το ενδιαφέρον του και αναπτύσσει άγχος, το οποίο με τη σειρά του γίνεται εμπόδιο για κάθε μελλοντική μάθηση. Είναι μια αλυσιδωτή αντίδραση που μπορούμε να προλάβουμε αν προσφέρουμε τη σωστή υποστήριξη και ανατροφοδότηση.
Το συμπέρασμα της μελέτης είναι ένα αισιόδοξο μήνυμα, ότι ο τρόπος που σκεφτόμαστε για ένα πρόβλημα και ο τρόπος που προσαρμόζουμε τη συμπεριφορά μας είναι εξίσου σημαντικά με την ίδια τη γνώση. Δίνοντας στα παιδιά τα εργαλεία να «ακούν» τον εγκέφαλό τους και να διορθώνουν την πορεία τους, τους δίνουμε το κλειδί όχι μόνο για τα μαθηματικά, αλλά για την επίλυση κάθε προβλήματος στη ζωή τους.