Τα παιδιά των οποίων οι μητέρες αντιμετώπισαν κατάθλιψη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ενδέχεται να εμφανίζουν μεγαλύτερη πιθανότητα να χρειαστούν ειδική εκπαιδευτική υποστήριξη στο σχολείο, σύμφωνα με νέα εκτενή μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PLOS Medicine.
Η ερευνητική ομάδα, υπό την καθοδήγηση του Πανεπιστημίου της Γλασκώβης, ανέλυσε τα ιατρικά και σχολικά αρχεία περισσότερων από 167.000 παιδιών στην Ουαλία τα οποία γεννήθηκαν μεταξύ 2009 και 2016, παρακολουθώντας την πορεία τους έως το 2022.
Τα ευρήματα της μελέτης σε αριθμούς
Η έρευνα εξέτασε διάφορες μορφές ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών, όπως μαθησιακές και επικοινωνιακές δυσκολίες, αυτισμό, προβλήματα συμπεριφοράς και συναισθήματος, καθώς και Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ).
- 20% ήταν η πιθανότητα εκδήλωσης ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών για παιδιά των οποίων οι μητέρες δεν είχαν ιστορικό κατάθλιψης ούτε λάμβαναν αγωγή.
- 23,6% ανήλθε το ποσοστό στα παιδιά των οποίων οι μητέρες είχαν κατάθλιψη στην κύηση, αλλά δεν λαμβάνουν αντικαταθλιπτικά.
- 26,5% καταγράφηκε στην ομάδα παιδιών με μητέρες που διαγνώστηκαν με κατάθλιψη και λάμβαναν φαρμακευτική αγωγή.
- 26,3% ήταν το αντίστοιχο ποσοστό για παιδιά μητέρων που λάμβαναν αντικαταθλιπτικά χωρίς καταγεγραμμένη διάγνωση κατάθλιψης.
Φάρμακα ή βαρύτητα της νόσου;
Παρότι παρατηρήθηκε ελαφρώς υψηλότερη συχνότητα εκπαιδευτικών αναγκών στην ομάδα των παιδιών που εκτέθηκαν σε αντικαταθλιπτικά, οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει αιτιώδη συνάφεια. Η αύξηση αυτή ενδέχεται να αντικατοπτρίζει τη μεγαλύτερη σοβαρότητα της κατάθλιψης που αντιμετώπιζαν οι μητέρες που χρειάστηκαν αγωγή, και όχι την επίδραση των ίδιων των φαρμάκων.
Επιπλέον, η μελέτη δεν είχε πρόσβαση σε στοιχεία για παράγοντες όπως η επιλόχεια κατάθλιψη ή η κατανάλωση αλκοόλ, οι οποίοι επίσης επηρεάζουν την αναπτυξιακή πορεία του παιδιού.
Καμία αυτόματη διακοπή αγωγής
Οι επιστήμονες τονίζουν κατηγορηματικά ότι τα αποτελέσματα αυτά σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν σύσταση για διακοπή των αντικαταθλιπτικών κατά την εγκυμοσύνη. Η μη θεραπευόμενη κατάθλιψη εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους τόσο για τη σωματική και ψυχική υγεία της μητέρας όσο και για την ανάπτυξη του κυήματος.
Κάθε απόφαση σχετικά με τη φαρμακευτική αγωγή πρέπει να λαμβάνεται αποκλειστικά σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό, σταθμίζοντας προσεκτικά τα οφέλη και τους πιθανούς κινδύνους.
Η παγκόσμια εικόνα της μητρικής ψυχικής υγείας
Η κατάθλιψη παραμένει μια από τις συχνότερες προκλήσεις ψυχικής υγείας παγκοσμίως:
- Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), περισσότεροι από 322 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με κατάθλιψη, με τις γυναίκες να προσβάλλονται περίπου 1,5 φορά συχνότερα από τους άνδρες.
- Πάνω από το 10% των εγκύων και των λεχώνων παγκοσμίως βιώνει κατάθλιψη.
- Σε περιφερειακό επίπεδο, όπως δείχνουν μελέτες στην Κένυα, τα ποσοστά επιλόχειας κατάθλιψης μπορούν να φτάσουν έως και το 18,7%, αναδεικνύοντας την ανάγκη για συστηματική υποστήριξη της μητρικής υγείας διεθνώς.
Τα ευρήματα της μελέτης μπορούν να αξιοποιηθούν από τα σχολεία και τους επαγγελματίες υγείας για την έγκαιρη αναγνώριση και υποστήριξη των παιδιών που χρειάζονται επιπλέον εκπαιδευτικά εργαλεία καθώς μεγαλώνουν.