Η άσκηση είναι από τα σημαντικότερα «φάρμακα» για την υγεία μας. Όταν όμως η ένταση ξεπερνά τα όρια του σώματος, μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρούς τραυματισμούς και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και στο χειρουργείο.
Η νέα κουλτούρα του fitness
Τα τελευταία χρόνια η γυμναστική έχει πάψει να είναι απλώς μια υγιεινή συνήθεια. Για πολλούς έχει εξελιχθεί σε τρόπο ζωής. Τρέξιμο, CrossFit, Hyrox, padel, ποδηλασία, μαραθώνιοι και προπονήσεις υψηλής έντασης έχουν αποκτήσει φανατικούς υποστηρικτές, ενώ τα social media γεμίζουν καθημερινά με εικόνες ανθρώπων που δοκιμάζουν συνεχώς τα όριά τους.
Η φυσική δραστηριότητα παραμένει ένας από τους σημαντικότερους συμμάχους της υγείας. Μειώνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων, βοηθά στη διατήρηση φυσιολογικού βάρους, προστατεύει την ψυχική υγεία και συμβάλλει στη μακροζωία.
Όμως οι ειδικοί προειδοποιούν ότι υπάρχει και η άλλη πλευρά του νομίσματος: όταν η άσκηση γίνεται υπερβολική ή δεν συνοδεύεται από σωστή αποκατάσταση, αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος τραυματισμών.
Όλο και περισσότεροι τραυματισμοί από υπέρχρηση
Ορθοπαιδικοί και φυσικοθεραπευτές αναφέρουν ότι βλέπουν ολοένα περισσότερους ανθρώπους με τραυματισμούς που οφείλονται όχι σε κάποιο ατύχημα, αλλά στη συνεχή καταπόνηση του σώματος.
Ανάμεσα στους πιο συχνούς είναι:
- ρήξεις μηνίσκου
- τραυματισμοί χιαστών
- ρήξεις στροφικού πετάλου στον ώμο
- τενοντίτιδες
- κατάγματα από υπέρχρηση
- σοβαρή φθορά του αρθρικού χόνδρου
Σε αρκετές περιπτώσεις η λύση δεν είναι πλέον η φυσικοθεραπεία, αλλά το χειρουργείο.
Δεν φταίει η άσκηση, αλλά η υπερβολή
Οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι το πρόβλημα δεν είναι η γυμναστική.
Το πρόβλημα ξεκινά όταν:
- αυξάνουμε πολύ γρήγορα την ένταση της προπόνησης,
- δεν αφήνουμε ημέρες ξεκούρασης,
- αγνοούμε τον πόνο,
- συνεχίζουμε να προπονούμαστε τραυματισμένοι,
- δεν δίνουμε σημασία στη σωστή τεχνική.
Ο οργανισμός χρειάζεται χρόνο για να αναρρώσει. Η αποκατάσταση δεν είναι χάσιμο χρόνου· είναι βασικό μέρος της προπόνησης.
Μετά τα 40 το σώμα έχει διαφορετικές ανάγκες
Καθώς μεγαλώνουμε, οι μύες, οι τένοντες και οι αρθρώσεις χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να ανακάμψουν.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσουμε να γυμναζόμαστε. Αντίθετα, η άσκηση είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της υγείας και της ποιότητας ζωής.
Σημαίνει όμως ότι χρειάζεται πιο έξυπνος σχεδιασμός, σωστή ενδυνάμωση, προθέρμανση, αποθεραπεία και ρεαλιστικοί στόχοι.
Όταν ο αθλητισμός γίνεται τρόπος ζωής
Για πολλούς ανθρώπους η γυμναστική δεν είναι απλώς μία ώρα μέσα στη μέρα.
Είναι η παρέα τους, η καθημερινή τους ρουτίνα, ένας τρόπος να αποφορτίζονται από το άγχος, να θέτουν στόχους και να νιώθουν δημιουργικοί. Είναι κομμάτι της ταυτότητάς τους.
Γι’ αυτό και ένας σοβαρός τραυματισμός δεν προκαλεί μόνο σωματικό πόνο.
Μπορεί να φέρει απογοήτευση, θυμό, άγχος και την αίσθηση ότι χάνεται ένας ολόκληρος τρόπος ζωής. Η αναγκαστική αποχή από την προπόνηση συχνά επηρεάζει την ψυχολογία όσο και το ίδιο το σώμα.
Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσουμε
Οι ειδικοί συμβουλεύουν να ζητήσουμε ιατρική αξιολόγηση όταν ο πόνος:
- επιμένει για αρκετές ημέρες,
- συνοδεύεται από πρήξιμο,
- περιορίζει την κίνηση,
- δημιουργεί αίσθημα αστάθειας,
- επιδεινώνεται αντί να βελτιώνεται.
Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αποτρέψει έναν σοβαρότερο τραυματισμό και να μειώσει την πιθανότητα χειρουργικής επέμβασης.
Η πραγματική επιτυχία είναι να μπορείς να συνεχίζεις
Η άσκηση παραμένει μία από τις καλύτερες επενδύσεις που μπορούμε να κάνουμε για την υγεία μας.
Όμως η πραγματική φυσική κατάσταση δεν μετριέται μόνο με τα χιλιόμετρα που τρέχουμε, τα κιλά που σηκώνουμε ή τις προπονήσεις που δεν χάνουμε ποτέ.
Μετριέται και από το αν καταφέρνουμε να ακούμε το σώμα μας, να το προστατεύουμε και να του δίνουμε τον χρόνο που χρειάζεται για να ανακάμψει.
Γιατί μερικές φορές, η πιο δύσκολη αλλά και η πιο σοφή απόφαση δεν είναι να πιέσουμε περισσότερο τον εαυτό μας, αλλά να κάνουμε ένα βήμα πίσω, ώστε να μπορέσουμε να συνεχίσουμε να απολαμβάνουμε τον αθλητισμό για πολλά ακόμη χρόνια.