Κάθε γονιός εφήβου το έχει ζήσει: ένα απόγευμα που ξεκινά ήρεμα και καταλήγει σε δάκρυα, πόρτες που κλείνουν με δύναμη και λόγια που πληγώνουν. Η πρώτη σκέψη έρχεται σχεδόν αυτόματα: «Κάτι δεν πάει καλά με το παιδί μου». Κι όμως, στις περισσότερες περιπτώσεις, η συναισθηματική ένταση της εφηβείας δεν δείχνει ευθραυστότητα. Είναι κομμάτι μιας απολύτως φυσιολογικής ανάπτυξης.
Το σπίτι είναι ο ασφαλής χώρος
Αξίζει να θυμόμαστε ότι οι έφηβοι σπάνια μας δείχνουν ολόκληρη την εικόνα. Στο σχολείο, στην προπόνηση ή ανάμεσα στους φίλους τους, συχνά διαχειρίζονται απογοητεύσεις και προσβολές με εντυπωσιακή ψυχραιμία. Το σπίτι είναι ο χώρος όπου νιώθουν αρκετά ασφαλείς για να χαλαρώσουν. Αν λυγίζουν μπροστά μας, είναι συνήθως επειδή μας εμπιστεύονται.
Ούτε το κλάμα πρέπει να μας τρομάζει. Ένα ξέσπασμα, όσο δύσκολο κι αν είναι να το παρακολουθούμε, λειτουργεί σαν βαλβίδα αποσυμπίεσης. Μετά από αυτό, οι περισσότεροι νέοι νιώθουν πιο ελαφριοί και ανακάμπτουν γρηγορότερα απ’ ό,τι φανταζόμαστε.
Οι μηχανισμοί που μαλακώνουν τον πόνο
Όπως όλοι μας, οι έφηβοι διαθέτουν ψυχολογικούς μηχανισμούς που ενεργοποιούνται ασυνείδητα για να μαλακώσουν τον πόνο. Το χιούμορ, η διοχέτευση του θυμού στον αθλητισμό ή της λύπης στη δημιουργία είναι υγιείς τρόποι, γιατί ανακουφίζουν χωρίς να παραποιούν την αλήθεια. Άλλες φορές, ένα παιδί στέλνει ένα ανησυχητικό μήνυμα, όπως «Σήμερα όλοι στην τάξη με αγνόησαν», και ύστερα συνεχίζει ανέμελο τη μέρα του, ενώ ο γονιός μένει με το άγχος. Αυτό δεν είναι αδιαφορία. Το παιδί μοιράζεται το βάρος με κάποιον που το αγαπά, ώστε να μπορέσει μετά να σκεφτεί πιο καθαρά.
Πότε ένας έφηβος είναι συναισθηματικά καλά;
Πώς ξέρουμε λοιπόν ότι ένας έφηβος είναι συναισθηματικά καλά; Ας προσέξουμε τρία πράγματα. Πρώτο, αν τα συναισθήματά του ταιριάζουν με όσα συμβαίνουν. Δεύτερο, αν βρίσκει τρόπους έκφρασης που τον βοηθούν. Τρίτο, αν οι άμυνές του τον ανακουφίζουν χωρίς να τον απομακρύνουν από την πραγματικότητα. Αν ισχύουν αυτά, η θύελλα δεν είναι απειλή. Είναι απλώς ο καιρός της εφηβείας.