Συχνά ακούμε τη φράση «χρειάζεται ένα ολόκληρο χωριό για να μεγαλώσεις ένα παιδί», όμως για τις περισσότερες σύγχρονες μαμάδες, αυτό το χωριό μοιάζει με μακρινό όνειρο. Σήμερα, η εμπειρία της μητρότητας καθορίζεται από έναν σκληρό διαχωρισμό καθώς από τη μία πλευρά βρίσκονται οι γυναίκες που έχουν πρόσβαση σε βοήθεια και από την άλλη εκείνες που παλεύουν σε απόλυτη απομόνωση. Αυτό το «χάσμα» δεν είναι μόνο πρακτικό, είναι βαθιά ψυχολογικό.
Οι μαμάδες που μεγαλώνουν παιδιά χωρίς υποστήριξη βιώνουν μια διαρκή κατάσταση εξάντλησης, η οποία οδηγεί μαθηματικά στο burnout. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επιδεινώνουν την κατάσταση, προβάλλοντας εικόνες τελειότητας που σπάνια αποκαλύπτουν την ομάδα υποστήριξης που κρύβεται πίσω από την κάμερα. Για τη μαμά που είναι μόνη, αυτές οι εικόνες γίνονται μια διαρκής υπενθύμιση μιας αβάσταχτης καθημερινότητας.
Όταν οι φίλοι γίνονται η οικογένεια που επιλέξαμε
Επειδή όμως η παραδοσιακή οικογένεια συχνά ζει μακριά ή αδυνατεί να βοηθήσει, αναδύεται μια νέα, σωτήρια τάση, η επιλεγμένη οικογένεια. Είναι εκείνη η φίλη που θα φέρει ένα έτοιμο φαγητό όταν είσαι άρρωστη, η άλλη μαμά από το σχολείο που θα πάρει και το δικό σου παιδί στην προπόνηση για να προλάβεις εσύ μια προθεσμία. Αυτοί οι δεσμοί, που χτίζονται πάνω στην κοινή εμπειρία και την αμοιβαία κατανόηση, αποτελούν το σύγχρονο «δίχτυ ασφαλείας».
Η δύναμη της γειτονιάς: Επιστροφή στις ρίζες
Παράλληλα, η έννοια της γειτονιάς αποκτά ξανά αξία. Μια γειτονιά που «νοιάζεται», εκεί που η γειτόνισσα θα προσέξει το μωρό για δέκα λεπτά ή ο ιδιοκτήτης του καταστήματος στη γωνία θα σου χαμογελάσει ξέροντας ότι έχεις περάσει μια δύσκολη νύχτα μειώνει το αίσθημα της κοινωνικής αποξένωσης. Το «κοινοτικό αίσθημα» (που λέει και η φίλη μου η Αγγελική!) μπορεί να γίνει ένας ζεστός πυρήνας προστασίας, σπάζοντας τους τοίχους του διαμερίσματος που συχνά μοιάζουν με φυλακή για μια νέα μητέρα.
Είναι καιρός να σταματήσουμε να εξιδανικεύουμε τη θυσία της «μοναχικής» μητέρας. Η υποστήριξη δεν πρέπει να θεωρείται προνόμιο, αλλά θεμελιώδες δικαίωμα. Το χάσμα θα κλείσει μόνο όταν παραδεχτούμε ότι κανένας άνθρωπος δεν είναι πλασμένος να μεγαλώνει παιδιά μόνος του. Είτε πρόκειται για συγγενείς, είτε για φίλους που έγιναν αδέλφια, είτε για μια δεμένη γειτονιά, η στροφή στη συλλογικότητα είναι η μόνη απάντηση στην εξουθένωση της σύγχρονης μαμάς.