Οι τελευταίες ημέρες του καλοκαιριού δεν σημαίνουν μόνο επιστροφή στα θρανία. Για κάποια παιδιά, η αλλαγή της εποχής συνοδεύεται από μια ανεξήγητη μελαγχολία, περισσότερη ευερεθιστότητα ή ένα άγχος που αρχίζει να εμφανίζεται πριν ακόμη χτυπήσει το πρώτο κουδούνι.
Ένα παιδί μπορεί ξαφνικά να δυσκολεύεται να κοιμηθεί, να παραπονιέται για πόνους στην κοιλιά ή να αντιδρά έντονα κάθε φορά που γίνεται συζήτηση για το σχολείο. Ένας έφηβος μπορεί να απομονώνεται περισσότερο, να δείχνει εκνευρισμό ή να επιμένει ότι «δεν τον νοιάζει» η επιστροφή. Πίσω από αυτές τις συμπεριφορές, όμως, μπορεί να κρύβεται το άγχος για όσα πρόκειται να ακολουθήσουν.
Ιδιαίτερα όταν η προηγούμενη σχολική χρονιά συνδέθηκε με δυσκολίες στις φιλίες, bullying, ακαδημαϊκή πίεση ή έντονο άγχος, η επιστροφή μπορεί να ενεργοποιήσει ξανά δυσάρεστα συναισθήματα. Καθώς η πρώτη ημέρα πλησιάζει, αυτό που όλο το καλοκαίρι έμοιαζε μακρινό γίνεται ξαφνικά πραγματικό.
Εδώ μπορεί να εμφανιστεί και η σχολική αποφυγή. Το παιδί προσπαθεί να απομακρυνθεί από αυτό που του προκαλεί άγχος και, όταν το καταφέρνει, αισθάνεται προσωρινά καλύτερα. Αυτή ακριβώς η ανακούφιση, όμως, μπορεί να ενισχύσει τον κύκλο της αποφυγής: όσο περισσότερο αποφεύγει κάτι που φοβάται, τόσο δυσκολότερο μπορεί να του φαίνεται την επόμενη φορά.
Ο στόχος, λοιπόν, δεν είναι να εξαφανίσουμε κάθε ανησυχία πριν ανοίξουν τα σχολεία. Είναι να βοηθήσουμε το παιδί να αισθανθεί ότι μπορεί να την αντέξει. Οι γονείς μπορούν να αναγνωρίσουν το συναίσθημά του χωρίς να ενισχύουν την αποφυγή: «Καταλαβαίνω ότι σε αγχώνει η επιστροφή. Είμαι εδώ και πιστεύω ότι μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε μαζί».
Γιατί η ανθεκτικότητα δεν σημαίνει να μη φοβάσαι. Σημαίνει να ανακαλύπτεις, σταδιακά, ότι μπορείς να προχωρήσεις ακόμη κι όταν φοβάσαι.