Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των εφήβων. Μέσα από πλατφόρμες όπως το TikTok και το Instagram, εκατομμύρια νέοι έρχονται καθημερινά σε επαφή με συμβουλές ομορφιάς, προϊόντα περιποίησης και νέες τάσεις που παρουσιάζονται από influencers. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι δεν είναι όλες αυτές οι συμβουλές ασφαλείς.
Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology παρουσιάζει δύο χαρακτηριστικά περιστατικά εφήβων που επηρεάστηκαν άμεσα από τάσεις που ανακάλυψαν στα κοινωνικά δίκτυα.
Στην πρώτη περίπτωση, μια 14χρονη άρχισε να εφαρμόζει στα χείλη της ένα δημοφιλές προϊόν περιποίησης που περιέχει έκκριμα σαλιγκαριού, αφού το είδε να προωθείται εκτενώς στα social media. Λίγες εβδομάδες αργότερα εμφάνισε ερεθισμό, πρήξιμο και φλεγμονή στα χείλη, καταλήγοντας σε παιδοδερματολογικό ιατρείο. Τα συμπτώματα υποχώρησαν όταν σταμάτησε τη χρήση του προϊόντος και ακολούθησε την κατάλληλη θεραπεία.
Στη δεύτερη περίπτωση, μια 16χρονη προσήλθε σε δερματολόγο επειδή η μητέρα της ανησύχησε βλέποντας ξαφνικά να εμφανίζονται πολλές νέες «ελιές» στο πρόσωπό της. Τελικά αποδείχθηκε ότι δεν επρόκειτο για δερματική πάθηση, αλλά για ένα καλλυντικό εργαλείο που δημιουργούσε τεχνητές φακίδες, μια τάση που είχε ανακαλύψει η έφηβη μέσω του TikTok.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι οι έφηβοι βρίσκονται σε μια περίοδο της ζωής τους όπου η εικόνα του σώματος και η ανάγκη αποδοχής από τους συνομηλίκους αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Αυτό τους καθιστά πιο ευάλωτους σε μηνύματα που υπόσχονται γρήγορα αποτελέσματα ή εντυπωσιακές αλλαγές στην εμφάνιση.
Το πρόβλημα είναι ότι πολλοί influencers δεν διαθέτουν επιστημονική κατάρτιση ή εξειδικευμένες γνώσεις. Παρ’ όλα αυτά, οι συμβουλές τους συχνά αντιμετωπίζονται ως αξιόπιστες, επηρεάζοντας τις επιλογές και τις αγορές χιλιάδων νέων.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι τα κοινωνικά δίκτυα δεν είναι από τη φύση τους επικίνδυνα. Μπορούν να προσφέρουν χρήσιμες πληροφορίες και έμπνευση. Ωστόσο, όταν πρόκειται για θέματα υγείας και περιποίησης του σώματος, είναι σημαντικό οι πληροφορίες να αξιολογούνται κριτικά και να επιβεβαιώνονται από επαγγελματίες υγείας.
Σε μια εποχή όπου οι τάσεις εξαπλώνονται με ταχύτητα λίγων δευτερολέπτων, η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης ίσως αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εφόδια που μπορούμε να προσφέρουμε στους εφήβους.