Καθώς οι φετινές Πανελλήνιες εξετάσεις πλησιάζουν, η ψυχολογική πίεση και το άγχος των υποψηφίων κορυφώνονται. Η συζήτηση γύρω από το δυσβάσταχτο βάρος που σηκώνουν οι έφηβοι άνοιξε ξανά με τον πιο οδυνηρό τρόπο, μετά την πρόσφατη τραγωδία με τις δύο ανήλικες στην Ελλάδα, καθώς οι αρχές εξετάζουν τον φόβο της αποτυχίας στις εξετάσεις ως έναν από τους παράγοντες που μπορεί να σχετίζονται με την πράξη τους.
Μέσα σε αυτό το βαρύ κλίμα, αξίζει να θυμηθούμε ξανά ένα κείμενο-αφύπνιση που παραμένει πιο επίκαιρο από ποτέ. Πρόκειται για το δημόσιο γράμμα του πατέρα Χαράλαμπου Παπαδόπουλου, ευρύτερα γνωστού ως «πατέρα Λίβυου». Ο γνωστός ιερέας και συγγραφέας, με αφορμή τα αποτελέσματα των εξετάσεων πριν από μερικά χρόνια, είχε γράψει ένα συγκλονιστικό μήνυμα στον γιο του που δεν κατάφερε να περάσει σε καμία σχολή, υπενθυμίζοντας σε ολόκληρη την κοινωνία ότι η αξία ενός ανθρώπου δεν κρίνεται ποτέ από έναν βαθμό ή μια στιγμή.
Το γράμμα του Χαράλαμπου Παπαδόπουλου στον γιο του
Προσπάθησε ξανά. Απότυχε ξανά. Απότυχε καλύτερα…
Σήμερα βγήκαν τα αποτελέσματα των Πανελληνίων εξετάσεων. Συγχαρητήρια στον τρίτο γιο μου, τον Αλέξανδρο! Δεν πέρασε Πουθενά! Μπράβο που «απέτυχε». Μια χαρά. Κι αν πετύχαινε πάλι μπράβο θα του έλεγα, γιατί ήθελε πολύ τη σχολή της Πληροφορικής. Αλλά και τώρα που δεν τα κατάφερε, είναι όλα όμορφα. Και είμαι το ίδιο περήφανος γι’ αυτόν, και στην επιτυχία μα ιδιαιτέρως στην αποτυχία του.
Οι μεγάλες στιγμές στη ζωή μας συγγενεύουν με μεγάλες ατυχίες και αποτυχίες. Όταν, μικρέ, μια μέρα θα κοιτάξεις πίσω τη ζωή σου και πλέον θα έχεις ώριμα μάτια, θα δεις ότι τα λάθη, οι ήττες και οι αποτυχίες σε προχώρησαν μπροστά και σε ώθησαν για κάτι άλλο, που ήξερε ο Θεός μα εσύ τότε ούτε καν φανταζόσουν. Ο Στιβ Τζομπς είχε πει σε αποφοίτους: «Δεν υπάρχει αυτό που αποκαλούμε αποτυχία – αποτυχία είναι απλά η ζωή που προσπαθεί να μας αλλάξει κατεύθυνση…». Εγώ θα πρόσθετα ο Θεός, που ανοίγει άλλους παράδοξους δρόμους. Και η αγαπημένη, πονεμένη και «αποτυχημένη» Σαρλότ Ράμπλινγκ μας φωνάζει μέσα από τη δοξασμένη και πληγωμένη της ζωή: «Ότι είμαστε εδώ το οφείλουμε σ΄ αυτές τις στιγμές που μας δυσκόλεψαν. Αυτές οι στιγμές είναι η προίκα της ζωής μας…»
Γι’ αυτό θέλω να σου πω ότι δεν είμαι περήφανος μόνο στις επιτυχίες σου μα και στις φαινομενικές ήττες σου, γιατί αγαπώ αυτό που είσαι και όχι εκείνο που ήθελε ο εγωισμός μου να είσαι. Και γιατί αγαπώ εσένα, με όλα τα σημάδια της διαδρομής σου, που πίστεψέ με δεν κρίθηκε σήμερα, απλά σήμερα ξεκίνησε. Και να σου πω και κάτι; Ποτέ δεν θα σε χρησιμοποιούσα για να νιώσω εγώ «επιτυχημένος». Δεκανίκι του δικού μου κενού δεν θα γινόσουν ποτέ. Σε αγαπώ γι’ αυτό που είσαι!
Να θυμάσαι, μικρέ, ότι στα λάθη μας μαθαίνουμε, και ότι για να φτάσεις στον παράδεισο θα χρειαστεί να περάσεις πολλές φορές από την κόλαση. Καλό ταξίδι ζωής…
Ένα μάθημα για κάθε γονιό
Το μήνυμα του πατέρα Λίβυου ξεπερνά τα όρια μιας απλής οικογενειακής στιγμής και αγγίζει τον πυρήνα των σχέσεων γονέα και παιδιού στην ελληνική πραγματικότητα. Σε μια κοινωνία που συχνά μετατρέπει τις Πανελλαδικές σε ζήτημα «ζωής ή θανάτου» και όπου οι γονείς προβάλλουν ασυνείδητα τις δικές τους προσδοκίες και απωθημένα πάνω στα παιδιά τους, το κείμενο αυτό λειτουργεί ως αντίδοτο στην τοξική πίεση.
Η αποτυχία δεν είναι το τέλος του δρόμου, αλλά μια στροφή που αναγκάζει τον άνθρωπο να ανακαλύψει νέες δυνάμεις, να αναθεωρήσει και, τελικά, να ωριμάσει. Το σημαντικότερο που χρειάζεται ένας έφηβος σε αυτή την τρυφερή και άγρια ηλικία δεν είναι η εξασφάλιση μιας θέσης στο πανεπιστήμιο, αλλά η βεβαιότητα ότι η αγάπη και η αποδοχή των δικών του ανθρώπων δεν εξαρτώνται από κανένα μηχανογραφικό.