Τα βιντεοπαιχνίδια αποτελούν μια από τις πιο δημοφιλείς δραστηριότητες ψυχαγωγίας παγκοσμίως, με τα στοιχεία στην Αυστραλία να δείχνουν ότι το 74% των νοικοκυριών διαθέτει τουλάχιστον δύο συσκευές παιχνιδιού. Στη δημόσια συζήτηση, οι γονείς παρουσιάζονται σχεδόν πάντα ως μεσολαβητές στο παιχνίδι των παιδιών τους, έχοντας την ευθύνη να επιβλέπουν ή να συμμετέχουν για να ενισχύσουν την οικογενειακή συνοχή.
Τι συμβαίνει όμως με τους γονείς που επιλέγουν να παίξουν ανεξάρτητα από τα παιδιά τους; Μια πρόσφατη πρωτοποριακή μελέτη εξέτασε για πρώτη φορά τις προσωπικές εμπειρίες των γονέων από τα βιντεοπαιχνίδια, αποκαλύπτοντας έναν αθέατο κόσμο όπου το gaming λειτουργεί ως μέσο ψυχολογικής αποσυμπίεσης.
Το βάρος της φροντίδας και η ανάγκη για αποσύνδεση
Η ανατροφή των παιδιών συνεπάγεται σημαντική συναισθηματική, νοητική και σωματική κόπωση, η οποία, σε συνδυασμό με την εργασία και τις οικιακές υποχρεώσεις, δημιουργεί ένα εξαντλητικό περιβάλλον. Στην Αυστραλία, οι μητέρες εξακολουθούν να φέρουν τη μερίδα του λέοντος στην άμισθη οικιακή εργασία και επωμίζονται μεγαλύτερο γονικό φορτίο από τους πατέρες. Στο πλαίσιο της έρευνας, κανένας πατέρας δεν ανέφερε ότι περνούσε όλο τον χρόνο με τα παιδιά του, ενώ καμία μητέρα δεν ανέφερε ότι αφιέρωνε λιγότερο από το 50% του συνολικού της χρόνου στη φροντίδα τους.
Για να αξιολογήσουν πώς οι μητέρες αντιμετωπίζουν αυτό το βάρος, οι ερευνητές μελέτησαν 38 μητέρες που αυτοπροσδιορίζονται ως παίκτριες. Εφαρμόζοντας ένα επιστημονικό πλαίσιο ανάκαμψης από το άγχος, εξέτασαν τέσσερις βασικές διαστάσεις: την ψυχολογική αποστασιοποίηση, τη χαλάρωση, την απόκτηση νέων δεξιοτήτων και την αίσθηση ελέγχου.
Το ατομικό παιχνίδι ως μέσο ψυχικής επανεκκίνησης
Η έρευνα έδειξε ότι τα βιντεοπαιχνίδια ενισχύουν σημαντικά την ευημερία των μητέρων στις τρεις πρώτες διαστάσεις. Η ψυχολογική αποστασιοποίηση επιτυγχανόταν κυρίως μέσω του ατομικού παιχνιδιού, το οποίο αποτελούσε την πρώτη προτίμηση για το 65% των συμμετεχουσών. Το να παίζουν μόνες τις βοηθούσε να αποσυνδεθούν προσωρινά από τον πιεστικό ρόλο της φροντίδας, με το 71% να επιβεβαιώνει ότι αυτή η συνήθεια βελτίωσε την ψυχική του υγεία και βοήθησε στην επαναφόρτιση της κοινωνικής του ενέργειας.
Η χαλάρωση προήλθε από μια ευρεία γκάμα ειδών, όπως παιχνίδια δράσης, ρόλων (RPGs) και προσομοίωσης. Το 80% των μητέρων επέλεγε υπολογιστές ή κονσόλες, παίζοντας δημοφιλείς τίτλους όπως το Pokémon, το Minecraft, το Mario Kart, το Fallout 4 και το Assassin’s Creed. Παράλληλα, το 89% δήλωσε ότι το παιχνίδι τις βοήθησε να χαλαρώσουν, ενώ το 71% σημείωσε αισθητή μείωση του στρες μετά από κάθε συνεδρία.
Η πρόκληση των πολύπλοκων κόσμων και η κατάρριψη των στερεοτύπων
Σε αντίθεση με τα κοινωνικά στερεότυπα που θέλουν τις γυναίκες να προτιμούν «ήπια» ή απλοϊκά παιχνίδια που αναπαράγουν οικιακές εργασίες, η μελέτη έδειξε ότι οι μητέρες αναζητούν πολύπλοκες αφηγήσεις και απαιτητικές δοκιμασίες. Η αντιμετώπιση ισχυρών αντιπάλων, η επίλυση γρίφων και η κατασκευή εικονικών κόσμων ενίσχυαν την αίσθηση ικανότητας και ανθεκτικότητας.
Πολλές μητέρες δήλωσαν ότι προτιμούν μη γραμμικά παιχνίδια που προσφέρουν ελευθερία εξερεύνησης, δευτερεύουσες αποστολές και βαθιά αφήγηση. Η επιμονή απέναντι σε δύσκολες προκλήσεις και η τελική επιτυχία προσέφεραν μια αίσθηση προσωπικού επιτεύγματος που συχνά απουσιάζει από τη ρουτίνα της καθημερινότητας.
Τα εμπόδια του χρόνου, οι ενοχές και ο σχεδιασμός των παιχνιδιών
Ο μόνος τομέας στον οποίο η ανάκαμψη από το άγχος ήταν περιορισμένη αφορούσε την αίσθηση του ελέγχου. Οι γονικές ευθύνες διαμορφώνουν αυστηρά τις συνήθειες των μητέρων, καθώς η έλλειψη χρόνου τις αναγκάζει να παίζουν σχεδόν αποκλειστικά όταν τα παιδιά κοιμούνται.
Παράλληλα, η λεγόμενη «ενοχή του παίκτη» παραμένει ισχυρό εμπόδιο. Οι μητέρες συχνά νιώθουν την ανάγκη να δικαιολογήσουν τον χρόνο που αφιερώνουν στο gaming, θεωρώντας ότι παραμελούν άλλες υποχρεώσεις, όπως την καθαριότητα, την αμειβόμενη εργασία ή την οργάνωση της οικογενειακής ζωής.
Τέλος, ο ίδιος ο σχεδιασμός των παιχνιδιών δημιουργεί τεχνικά εμπόδια. Τίτλοι που απαιτούν πολύωρες συνεδρίες χωρίς δυνατότητα άμεσης παύσης (pause) ή αποθήκευσης (save) είναι συχνά ασύμβατοι με τις ανάγκες της μητρότητας. Για τις μητέρες με νεογνά, η δυνατότητα χειρισμού του παιχνιδιού αποκλειστικά με το ένα χέρι ή μόνο με το ποντίκι αποτελεί καθοριστικό παράγοντα προσβασιμότητας.
Η αναγκαιότητα για αλλαγή της νοοτροπίας
Τα ευρήματα της μελέτης αποδεικνύουν ότι το gaming δεν αποτελεί μια επιπόλαιη πολυτέλεια, αλλά ένα ισχυρό εργαλείο αυτοφροντίδας και ψυχικής ανθεκτικότητας για τις μητέρες. Ωστόσο, οι κοινωνικές προσδοκίες γύρω από τον μητρικό ρόλο συχνά μετατρέπουν αυτή τη δραστηριότητα σε «κρυφή απόλαυση» που συνοδεύεται από τύψεις.
Για να αλλάξει αυτή η κατάσταση, είναι απαραίτητο η κοινωνία να αναγνωρίσει τις μητέρες ως αυτόνομες παίκτριες με δικαίωμα στον προσωπικό χρόνο. Παράλληλα, οι προγραμματιστές βιντεοπαιχνιδιών οφείλουν να λάβουν υπόψη αυτό το κοινό, σχεδιάζοντας τίτλους που προσφέρουν μεγαλύτερο έλεγχο, ευέλικτες επιλογές αποθήκευσης και δυνατότητα διακοπής ανά πάσα στιγμή.
πηγή: indepedent