Τον Ιούλιο του 1943, εν μέσω του B’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Ανρί Ματίς εγκατέλειψε τη Νίκαια για να γλιτώσει από τους βομβαρδισμούς. Μετακόμισε στη γειτονική Βενς, στη βίλα Le Rêve, χωρίς να γνωρίζει ότι εκεί θα δημιουργούσε το επιστέγασμα της καλλιτεχνικής του διαδρομής.
Η συνάντηση με τη Μονίκ και η μοίρα
Ακριβώς απέναντι από τη βίλα του Ματίς βρισκόταν ένα γηροκομείο που διηύθυναν Δομινικανές μοναχές. Εκεί αναρρώνε η Μονίκ Μπουρζουά, μια νεαρή γυναίκα που το 1942 είχε εργαστεί ως νυχτερινή νοσοκόμα και μοντέλο του ζωγράφου, όταν εκείνος ανάρρωνε από μια σοβαρή χειρουργική επέμβαση.
Η μοίρα τους έφερε ξανά κοντά. Αναθέρμαναν τη φιλία τους, η Μονίκ άρχισε να ποζάρει εκ νέου για εκείνον, μέχρι που το 1944 πήρε το μοναχικό πέπλο, παίρνοντας το όνομα Αδελφή Ζακ-Μαρί.
Από ένα σχέδιο βιτρώ στο απόλυτο έργο τέχνης
Το 1947, οι μοναχές είχαν απελπιστική ανάγκη από ένα παρεκκλήσι. Η Αδελφή Ζακ έδειξε στον Ματίς κάποια προσχέδια που είχε κάνει για ένα βιτρώ, εξάπτοντας το ενδιαφέρον του.
Λίγους μήνες μετά, ο αδελφός Λουί-Μπερτράν Ρασιγκιέ, λάτρης της μοντέρνας τέχνης, επισκέφθηκε τον Ματίς και τον έπεισε να κάνει κάτι πολύ μεγαλύτερο: να σχεδιάσει και να διακοσμήσει ολόκληρο το παρεκκλήσι.
Ο Ματίς, έχοντας στο πλευρό του τον πατέρα Μαρί-Αλέν Κουτουριέ, τον αρχιτέκτονα Ωγκύστ Περέ και τον υαλοτέχνη Πολ Μπόνι, ρίχτηκε με πάθος στο έργο. Μετέτρεψε το ευρύχωρο διαμέρισμά του στο Regina της Νίκαιας σε ένα γιγαντιαίο εργαστήριο, γεμίζοντας τους τοίχους με μακέτες σε φυσικό μέγεθος.
«Το αριστούργημά μου»
- 12 Δεκεμβρίου 1949: Τοποθετείται ο θεμέλιος λίθος από τον Επίσκοπο της Νίκαιας.
- 25 Ιουνίου 1951: Γίνονται τα επίσημα εγκαινία.
Εξαντλημένος από την ηλικία και την κοπιώδη εργασία, ο Ματίς δεν κατάφερε να παρευρεθεί στα εγκαινία. Έστειλε όμως μια επιστολή, συμπυκνώνοντας την ουσία της προσπάθειάς του:
«Αυτό το έργο μου πήρε τέσσερα χρόνια αποκλειστικής και επιμελούς εργασίας, και αποτελεί το αποτέλεσμα ολόκληρης της επαγγελματικής μου ζωής. Παρά τις ατέλειές του, το θεωρώ το αριστούργημά μου.»
Σήμερα, το Μουσείο Ματίς στη Νίκαια φιλοξενεί μια σπάνια συλλογή από τη διαδικασία δημιουργίας της Chapelle du Rosaire: 13 μακέτες για ιερατικά αμφια (καζούλες), μελέτες για τα βιτρώ «La Jérusalem céleste» και «Les Abeilles», καθώς και δύο επιβλητικά σχέδια του Αγίου Δομίνικου.