Ο ύπνος αποτελεί βασικό παράγοντα για τη διατήρηση της γνωστικής υγείας και της
εύρυθμης λειτουργίας του εγκεφάλου. Σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι
η επίδραση του ύπνου στη γνωστική λειτουργία δεν είναι ίδια για όλους, αλλά
επηρεάζεται από γενετικούς παράγοντες, τη δομή του εγκεφάλου και κυρίως την
ηλικία.
Πρόσφατη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο TaubCONNECT Research Perspective
του Taub Institute for Research on Alzheimer’s Disease and the Aging Brain
(Columbia University), με τη συμμετοχή της Δρ. Αγγελικής Τσάπανου, Κλινικής
Νευροψυχολόγου και Επικεφαλής Κλινικής Νευροψυχολογίας του Affidea neuraCare,
διερευνά πώς η γενετική προδιάθεση για τη διάρκεια του ύπνου σχετίζεται με τις
γνωστικές αλλαγές σε βάθος χρόνου.
Τι εξέτασε η έρευνα
Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα 96 ενηλίκων, ηλικίας 24 έως 78 ετών, οι οποίοι
παρακολουθήθηκαν για διάστημα πέντε ετών. Οι συμμετέχοντες προέρχονταν από
μεγάλες ερευνητικές βάσεις δεδομένων γνωστικής εφεδρείας και νευροαπεικόνισης.
Οι ερευνητές αξιολόγησαν:
• τη γενετική προδιάθεση για τη διάρκεια του ύπνου (Sleep Polygenic Index –
Sleep PGI)
• γνωστικούς τομείς όπως μνήμη, εκτελεστικές λειτουργίες, γλώσσα και
ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών
• εγκεφαλικές δομές μέσω απεικονιστικών δεδομένων
• τον ρόλο της ηλικίας ως τροποποιητικού παράγοντα
Κύρια ευρήματα: ο ρόλος της ηλικίας
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι, συνολικά, η γενετική προδιάθεση για μεγαλύτερη
διάρκεια ύπνου δεν σχετίζεται άμεσα με γνωστικές αλλαγές στον γενικό πληθυσμό.
Ωστόσο, η ηλικία αποδείχθηκε καθοριστικός παράγοντας.
Συγκεκριμένα:
• Σε νεότερους ενήλικες, η γενετική προδιάθεση για μεγαλύτερη διάρκεια ύπνου
συνδέθηκε με καλύτερη διατήρηση της ταχύτητας επεξεργασίας
πληροφοριών με την πάροδο του χρόνου
• Στους μεγαλύτερους ενήλικες, η ίδια γενετική επίδραση δεν φάνηκε να
προσφέρει το ίδιο γνωστικό όφελος
• Αυτό υποδηλώνει ότι ο προστατευτικός ρόλος του ύπνου στη γνωστική
λειτουργία είναι πιο έντονος σε νεότερες ηλικίες
Confidential
Με την αύξηση της ηλικίας, άλλοι παράγοντες, όπως περιβαλλοντικοί, αγγειακοί ή
νευροεκφυλιστικοί μηχανισμοί, ενδέχεται να παίζουν σημαντικότερο ρόλο στη
γνωστική πορεία.
Ο εγκέφαλος ως μεσολαβητής των γνωστικών αλλαγών
Η μελέτη έλαβε υπόψη και απεικονιστικά δεδομένα του εγκεφάλου, όπως το πάχος
του φλοιού και τον όγκο της φαιάς ουσίας. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η σχέση ύπνου
και γνωστικής λειτουργίας δεν είναι ανεξάρτητη από τη δομή του εγκεφάλου, αλλά
επηρεάζεται από αυτήν.
Η κατανόηση αυτών των μηχανισμών βοηθά στην καλύτερη ερμηνεία των ατομικών
διαφορών στη γνωστική γήρανση και στην έγκαιρη αναγνώριση πιθανών κινδύνων.
Τι σημαίνουν αυτά τα ευρήματα για τη Νευροψυχολογία
Τα αποτελέσματα της έρευνας ενισχύουν τη σημασία μιας εξατομικευμένης
προσέγγισης στη γνωστική αξιολόγηση. Ο ύπνος, η ηλικία και το γενετικό υπόβαθρο
πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την εκτίμηση της γνωστικής λειτουργίας και τον
σχεδιασμό παρεμβάσεων.
Η Κλινική Νευροψυχολογία δεν εστιάζει μόνο στη διάγνωση, αλλά και στην
κατανόηση των παραγόντων που επηρεάζουν τη γνωστική υγεία σε κάθε στάδιο της
ζωής.
Κλινική Νευροψυχολογία στο Affidea neuraCare
Στο Affidea neuraCare, η Κλινική Νευροψυχολογία βασίζεται σε σύγχρονα
επιστημονικά δεδομένα και διεθνή ερευνητική εμπειρία. Υπό τον επιστημονικό
συντονισμό της Δρ. Αγγελικής Τσάπανου, παρέχονται ολοκληρωμένες υπηρεσίες
αξιολόγησης και παρακολούθησης της γνωστικής λειτουργίας, με ανθρωποκεντρική
και επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση.
Πότε είναι χρήσιμη η νευροψυχολογική αξιολόγηση
Η αξιολόγηση μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν παρατηρούνται:
• αλλαγές στη μνήμη ή στη συγκέντρωση
• επιβράδυνση στη σκέψη ή στην επεξεργασία πληροφοριών
• διαταραχές ύπνου που επιμένουν
• ανησυχία για γνωστική υγεία σε σχέση με την ηλικία
Η έγκαιρη εκτίμηση συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση της κατάστασης και στον
σχεδιασμό κατάλληλων παρεμβάσεων.
Πηγή
TaubCONNECT Research Perspective – Sleep Genetics and Cognitive Changes
over Time: The Moderating Effect of Age and the Role of Brain
Taub Institute for Research on Alzheimer’s Disease and the Aging Brain, Columbia
University
Meta Title (58 χαρακτήρες)
Ύπνος, Γενετική & Γνωστικές Αλλαγές | Affidea neuraCare
Meta Description (156 χαρακτήρες)
Πώς ο ύπνος, η γενετική και η ηλικία επηρεάζουν τη γνωστική λειτουργία.
Επιστημονικά δεδομένα από μελέτη του Columbia University.