Οι περισσότεροι κοιτάμε τις ετικέτες τροφίμων, αλλά λίγοι ξέρουμε πραγματικά τι να προσέξουμε. Το αποτέλεσμα; Πληροφορίες υπάρχουν, αλλά δεν αξιοποιούνται. Στην πραγματικότητα, αν ξέρεις τι να δεις, μπορείς μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα να κάνεις πιο συνειδητές επιλογές.
Το πρώτο πράγμα που αξίζει να κοιτάς είναι το μέγεθος μερίδας (serving size). Όλα όσα αναγράφονται στην ετικέτα θερμίδες, ζάχαρη, λιπαρά αφορούν αυτή τη συγκεκριμένη ποσότητα, όχι όλο το προϊόν. Είναι ένα σημείο που συχνά μας ξεφεύγει.
Στη συνέχεια, δες τις θερμίδες. Δεν χρειάζεται να τις φοβάσαι, αλλά να τις κατανοείς. Οι θερμίδες είναι απλώς ενέργεια. Αυτό που έχει σημασία είναι η ισορροπία μέσα στην ημέρα, πόση ενέργεια προσλαμβάνεις και πόση καταναλώνεις.
Το πιο ουσιαστικό κομμάτι της ετικέτας είναι τα θρεπτικά συστατικά. Εδώ μπορείς να κάνεις πιο «ποιοτικές» επιλογές. Υπάρχουν κάποια που καλό είναι να περιορίζεις, όπως τα κορεσμένα λιπαρά, το αλάτι (νάτριο) και τα πρόσθετα σάκχαρα. Αυτά, όταν καταναλώνονται σε μεγάλες ποσότητες, συνδέονται με προβλήματα υγείας όπως υπέρταση και καρδιαγγειακά.
Από την άλλη, υπάρχουν συστατικά που θέλεις να ενισχύεις: φυτικές ίνες, βιταμίνη D, ασβέστιο, σίδηρος και κάλιο. Αυτά υποστηρίζουν βασικές λειτουργίες του σώματος και συχνά δεν τα λαμβάνουμε επαρκώς.
Ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο στην ετικέτα είναι το % της ημερήσιας αξίας (%DV). Αυτό δείχνει πόσο καλύπτει μία μερίδα του προϊόντος από τη συνολική ποσότητα ενός συστατικού που θεωρείται κατάλληλη μέσα στην ημέρα. Με απλά λόγια, σε βοηθά να καταλάβεις αν ένα τρόφιμο περιέχει μικρή ή μεγάλη ποσότητα από κάτι, χωρίς να χρειάζεται να κάνεις υπολογισμούς. Για παράδειγμα, αν δεις 5% ή λιγότερο, θεωρείται χαμηλή περιεκτικότητα. Αν δεις 20% ή περισσότερο, θεωρείται υψηλή. Αυτό σημαίνει ότι μπορείς εύκολα να επιλέγεις τρόφιμα με χαμηλότερο ποσοστό σε συστατικά που θέλεις να περιορίσεις, όπως το αλάτι, τα κορεσμένα λιπαρά και τα πρόσθετα σάκχαρα, και υψηλότερο ποσοστό σε συστατικά που θέλεις να ενισχύσεις, όπως οι φυτικές ίνες, το ασβέστιο ή ο σίδηρος. Έτσι, το %DV λειτουργεί σαν ένας γρήγορος οδηγός που σε βοηθά να συγκρίνεις προϊόντα και να κάνεις πιο ισορροπημένες επιλογές.
Τέλος, μια μικρή αλλά σημαντική λεπτομέρεια: τα «συνολικά σάκχαρα» δεν είναι το ίδιο με τα «πρόσθετα σάκχαρα». Τα πρώτα περιλαμβάνουν και τα φυσικά σάκχαρα (όπως αυτά των φρούτων), ενώ τα δεύτερα είναι αυτά που έχουν προστεθεί κατά την επεξεργασία.
Στην πράξη, η ετικέτα δεν είναι εκεί για να σε περιορίσει, αλλά για να σε καθοδηγήσει. Δεν χρειάζεται να κόψεις τρόφιμα που σου αρέσουν απλώς να μάθεις πώς να τα εντάσσεις πιο ισορροπημένα μέσα στην ημέρα σου.