Τα επίσημα αποτελέσματα της Έρευνας Οικογενειακών Προϋπολογισμών (ΕΟΠ) για το έτος 2025 δημοσιοποίησε η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ). Η έρευνα διεξήχθη σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 5.540 ιδιωτικών νοικοκυριών στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας, αποτυπώνοντας τις τάσεις, τις ανισότητες αλλά και την επίδραση του πληθωρισμού στην καθημερινότητα των πολιτών.
1. Η εικόνα της μέσης δαπάνης: Ονομαστική και πραγματική αύξηση
Η μέση ετήσια δαπάνη των νοικοκυριών για αγορές το 2025 διαμορφώθηκε στα 21.842,40 ευρώ (1.820,20 ευρώ τον μήνα), καταγράφοντας ονομαστική αύξηση 5,5% σε σύγκριση με το 2024 (20.694,48 ευρώ ή 1.724,54 ευρώ/μήνα).
- Η επίδραση του πληθωρισμού: Με βάση τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (2,59% για το 2025), η αύξηση της μέσης δαπάνης σε σταθερές τιμές ανήλθε σε 2,9% ή 611,93 ευρώ.
- Δαπάνη ανά άτομο: Η μέση ετήσια δαπάνη ανά άτομο διαμορφώθηκε στα 9.225,12 ευρώ, σημειώνοντας επίσης αύξηση 5,5% (+484,92 ευρώ) έναντι του 2024 (8.740,20 ευρώ).
- Διάμεση δαπάνη: Το 50% των νοικοκυριών στην Ελλάδα δαπανούν περισσότερα από 1.414,60 ευρώ τον μήνα.
2. Ιστορική σύγκριση: Από την κρίση στην ανάκαμψη
Η σύγκριση με τα προηγούμενα έτη αναδεικνύει τη διαδρομή της αγοραστικής δύναμης των ελληνικών νοικοκυριών:
| Περίοδος Σύγκρισης | Μεταβολή Μέσης Μηνιαίας Δαπάνης |
| 2025 vs 2008 (Προ κρίσης) | -12,0% |
| 2025 vs 2010 | -4,7% |
| 2025 vs 2020 (Ναδίρ/Πανδημία) | +39,0% |
Παρά τη σημαντική ανάκαμψη (+39%) από το χαμηλότερο σημείο του 2020, τα ελληνικά νοικοκυριά συνεχίζουν να δαπανούν 12% λιγότερα σε σχέση με το 2008.
3. Στέγαση και ενοίκια: Βαρύ το φορτίο για τους ενοικιαστές
Το κόστος στεγαστικής κάλυψης αποτελεί έναν από τους πλέον επιβαρυντικούς παράγοντες για τον προϋπολογισμό των νοικοκυριών που δεν ιδιοκατοικούν.
- Τα νοικοκυριά που διαμένουν σε ενοικιασμένη κατοικία διαθέτουν κατά μέσο όρο το 23,4% του συνολικού μηνιαίου προϋπολογισμού τους για τη στέγαση.
- Από το ποσοστό αυτό, το 17,3% αφορά αποκλειστικά την καταβολή του ενοικίου.
4. Κοινωνικό χάσμα: Διατροφή και στέγαση απορροφούν το 54,4% του φτωχότερου 20%
Η έρευνα αναδεικνύει τη βαθιά ανισότητα στην κατανομή των δαπανών:
Φτωχότερο 20% του πληθυσμού: Το 54,4% της συνολικής δαπάνης του κατευθύνεται αναγκαστικά σε βασικά αγαθά επιβίωσης (τρόφιμα, μη οινοπνευματώδη ποτά και στέγαση).
Πλουσιότερο 20% του πληθυσμού: Το αντίστοιχο ποσοστό για τα βασικά αγαθά περιορίζεται στο 34,5%.
5. Δημογραφικές και επαγγελματικές διαφοροποιήσεις
Η σύνθεση του νοικοκυριού, η ηλικία και το καθεστώς απασχόλησης του υπευθύνου επηρεάζουν καθοριστικά το επίπεδο διαβίωσης:
- Σύνθεση Νοικοκυριού:
- Μονομελή νοικοκυριά (65+ ετών): Δαπανούν μόλις το 45,6% του εθνικού μέσου όρου.
- Ζευγάρια με 2 παιδιά (έως 16 ετών): Δαπανούν το 149,8% του εθνικού μέσου όρου.
- Επαγγελματική κατάσταση υπευθύνου:
- Αυτοαπασχολούμενοι με μισθωτούς: Καταγράφουν τη υψηλότερη δαπάνη (217,9% του μέσου όρου).
- Άνεργοι / Οικονομικά μη ενεργοί: Περιορίζονται στο 68,6% του μέσου όρου.
- Ηλικιακή διακύμανση:
- Η υψηλότερη μέση δαπάνη σημειώνεται στα νοικοκυριά με υπεύθυνο 35–44 ετών (133,3% του μέσου όρου).
- Η χαμηλότερη καταγράφεται στα νοικοκυριά με υπεύθυνο 75 ετών και άνω (55,6% του μέσου όρου).
6. Γεωγραφικές ανισότητες: Αστικά κέντρα vs Περιφέρεια
Η γεωγραφική θέση διαμορφώνει σημαντικές αποκλίσεις στο κόστος και τις συνήθειες διαβίωσης:
- Αστικές vs Αγροτικές περιοχές:Τα νοικοκυριά στις αγροτικές περιοχές δαπανούν κατά μέσο όρο 1.386,11 ευρώ/μήνα, δηλαδή 26,8% λιγότερο από τα νοικοκυριά των αστικών περιοχών (1.892,86 ευρώ/μήνα).
- Περιφερειακές αποκλίσεις:
- Αττική (Υψηλότερη δαπάνη): 24.981,36 ευρώ ετησίως (114,4% του εθνικού μέσου όρου).
- Στερεά Ελλάδα (Χαμηλότερη δαπάνη): 16.475,52 ευρώ ετησίως (75,4% του εθνικού μέσου όρου).
- Ετήσιες μεταβολές ανά Περιφέρεια (2025 vs 2024):Η μεγαλύτερη αύξηση δαπανών σημειώθηκε στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδος (+15,9%), ενώ η μικρότερη αύξηση καταγράφηκε στην Περιφέρεια Κρήτης (+1,8%).
Δείτε εδώ αναλυτικά την έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ