«Μην ξεχάσεις να πάρεις χαρτοπετσέτες καθώς γυρνάς από τη δουλειά! Α, οι εγγραφές για την καλοκαιρινή κατασκήνωση γίνονται στις 6:00. Μήπως θα έπρεπε να συμπεριλάβεις τον προϊστάμενό σου στη συνάντηση που θα γίνει αυτή την εβδομάδα;»
Πώς ελαφρύνεις το ψυχικό σου φορτίο — αυτές τις φαινομενικά ατελείωτες υποχρεώσεις που στριφογυρίζουν συνεχώς στο μυαλό σου;
Είναι ένα ερώτημα που διερευνά η κοινωνιολόγος Leah Ruppanner στο βιβλίο της, με τίτλο «Drained: Reduce Your Mental Load to Do Less and Be More» (Εξαντλημένοι: Μειώστε το ψυχικό σας φορτίο για να κάνετε λιγότερα και να ζήσετε περισσότερο). Η Ruppanner προσφέρει εργαλεία βασισμένα σε επιστημονικά στοιχεία για τη μείωση αυτού που η ίδια αποκαλεί «συναισθηματική εργασία σκέψης», ώστε να μπορούμε να αξιοποιήσουμε την ενέργειά μας με πιο ουσιαστικό τρόπο.
Η Ruppanner, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης στην Αυστραλία, η οποία έχει αφιερώσει δεκαετίες στη μελέτη των φύλων, της εργασίας και της οικογένειας, διαπιστώνει ότι το απλό γεγονός ότι αναγνωρίζουμε και μετράμε το ψυχικό φορτίο μπορεί να το ελαφρύνει. «Μόλις το δούμε, δεν μπορούμε να το αγνοήσουμε. Μπορούμε να αρχίσουμε να το αντιμετωπίζουμε», λέει.
Αν και όλοι έχουν ψυχικό φορτίο σε κάποιο βαθμό, οι γυναίκες φέρουν το μεγαλύτερο βάρος. Σε μια μελέτη βάσει δεδομένων έρευνας με πάνω από 3.000 γονείς στις ΗΠΑ, η ίδια και η ερευνητική της ομάδα διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες ήταν υπεύθυνες για πάνω από το 70% του οικιακού ψυχικού φορτίου, συμπεριλαμβανομένης της παρακολούθησης των προγραμμάτων όλων ή της ανάθεσης εργασιών.
Σε μια συζήτηση με το Life Kit, η Ruppanner αναλύει μερικές από τις παραδοχές που διατηρούν βαρύ το ψυχικό φορτίο, καθώς και τι χρειάζεται για να ανακτήσει κανείς τον ελεύθερο χώρο στο μυαλό του.
Ψυχικό φορτίο και φύλο: Καταρρίπτοντας τους πολιτισμικούς μύθους
Ποιοι είναι μερικοί από τους διαδεδομένους μύθους που θα θέλατε να εξαφανιστούν;
«Ένα από τα μεγαλύτερα ψέματα που λέμε ο ένας στον άλλο είναι ότι οι γυναίκες είναι καλύτερες στο multitasking (να κάνουν πολλά πράγματα ταυτόχρονα) από τους άνδρες, ότι ο εγκέφαλός τους είναι απλά πιο αποδοτικός στο να παρακολουθεί όλα αυτά τα ανταγωνιστικά πράγματα.
Η έρευνα δεν δείχνει κάτι τέτοιο. Αυτό που δείχνει είναι ότι κανένας μας δεν μπορεί να κάνει πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Αυτό στο οποίο είναι καλοί όσοι κάνουν “πολλά πράγματα ταυτόχρονα” είναι η γρήγορη εναλλαγή εργασιών, η οποία καταναλώνει μέρος της γνωστικής ικανότητας και εξαντλεί την ενέργειά σας.
Ένας άλλος μύθος είναι ότι οι γυναίκες είναι γεννημένες για τη διαχείριση του νοικοκυριού και οι άνδρες είναι απαράδεκτοι σε αυτό. Όμως, η έρευνα έχει δείξει ότι οι άνδρες που αναλαμβάνουν την κύρια φροντίδα των παιδιών και του νοικοκυριού είναι πιο υγιείς, πιο ευτυχισμένοι και πιο ισορροπημένοι. Μερικές από αυτές τις κοινωνικές νόρμες απλώς τοποθετούν τις γυναίκες στη θέση να αναλάβουν τη δουλειά και στη συνέχεια, ασυνείδητα, ενισχύουμε αυτούς τους ρόλους.»
Το στερεότυπο της ακαταστασίας
Διεξήγατε μια μελέτη για να ελέγξετε την πεποίθηση ότι «οι άνδρες δεν βλέπουν την ακαταστασία». Τι δείξαμε;
«Μαζί με συναδέλφους από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στη Σάντα Μπάρμπαρα και το Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, δείξαμε σε άνδρες και γυναίκες συμμετέχοντες φωτογραφίες από ένα ακατάστατο και ένα καθαρό δωμάτιο. Τους ζητήσαμε να αξιολογήσουν πόσο ακατάστατο ήταν το καθένα.
Διαπιστώσαμε ότι άνδρες και γυναίκες το βαθμολογούν ως εξίσου καθαρό και εξίσου ακατάστατο. Άρα αυτή η ιδέα ότι “οι άνδρες δεν βλέπουν την ακαταστασία ή τη βρωμιά” είναι ανοησία. Ας σταματήσουμε να το πιστεύουμε. Οι άνδρες βλέπουν τις κάλτσες στο πάτωμα.»
Πώς να χαρτογραφήσετε το δικό σας φορτίο
Λέτε ότι ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για να ελαφρύνετε το ψυχικό φορτίο είναι ο προσδιορισμός της λίστας. Πώς γίνεται αυτό;
«Έχω δημιουργήσει μια ιστοσελίδα όπου, αν θέλετε να μετρήσετε πραγματικά το ψυχικό σας φορτίο, μπορείτε να κάνετε μια δωρεάν αξιολόγηση και να δείτε τι ακριβώς κουβαλάτε.
Στο βιβλίο προσφέρω ένα εργαλείο που ονομάζεται “Έλεγχος Ψυχικού Φορτίου”. Η ιδέα είναι να ταξινομήσετε τις εργασίες στο μυαλό σας σε οκτώ κατηγορίες, ώστε να δείτε πού πηγαίνει η ενέργειά σας. Ενδεικτικά, μερικές από αυτές τις κατηγορίες είναι:
- Η οργάνωση της ζωής: Να έχεις τον έλεγχο του προγραμματισμού και των καθημερινών εργασιών.
- Η συναισθηματική υποστήριξη: Το να νοιάζεσαι για την οικογένεια, τους φίλους και τους συναδέλφους σου, διασφαλίζοντας ότι είναι καλά.
- Η προσωπική φροντίδα: Εκκρεμότητες όπως: “Έκλεισα το ραντεβού με τον γιατρό;” ή “Πρέπει να πάω για κούρεμα;”»
Αφού κατηγοριοποιήσετε το ψυχικό σας φορτίο, τι κάνετε στη συνέχεια;
«Αρχίστε να σκέφτεστε αν αυτά τα πράγματα σας στερούν ενέργεια ή σας προσφέρουν. Κάθε μέρα ξυπνάτε με ένα συγκεκριμένο απόθεμα ενέργειας. Δεν μπορείτε να φτάνετε το ψυχικό σας φορτίο συνεχώς σε έλλειμμα, πρέπει να σας μένει κάποιο απόθεμα.
Για μερικούς αυτό σημαίνει να μειώσουν ένα μέρος του ψυχικού φορτίου. Για άλλους, σημαίνει να ανακαλύψουν ξανά τα πράγματα που τους προσφέρουν χαρά και τους αναζωογονούν, προσαρμόζοντας την ψυχική τους δαπάνη προς αυτή την κατεύθυνση.»
Θέτοντας όρια και προτεραιότητες
Πώς δίνουμε προτεραιότητα στις εργασίες που έχουν μεγαλύτερη σημασία;
«Καθορίστε ξεκάθαρα ποιοι είναι οι βασικοί σας συνεργάτες και προτεραιότητες. Μία από τις μητέρες που πήρα συνέντευξη μού είπε: “Ζυγίζω τα αιτήματα από τη λέσχη βιβλίου μου, τον Σύλλογο Γονέων και τους γονείς μου. Δεν μπορώ να πω όχι σε κανέναν”.
Αν όμως σταματήσετε για μια στιγμή και αναρωτηθείτε: “Ποιος ή τι είναι πραγματικά κρίσιμο αυτή τη στιγμή;”, γίνεται πολύ πιο εύκολο να πείτε όχι. Τότε φιλτράρετε ποιες αποφάσεις αξίζουν πραγματικά την επένδυση του χρόνου σας.»
Μοιράζεστε έναν άλλο τρόπο για να ελαφρύνετε το ψυχικό φορτίο: την ανάθεση σε τρίτους (outsourcing). Αυτό όμως συνήθως κοστίζει χρήματα. Υπάρχουν άλλοι τρόποι να απαλλαγούμε από υποχρεώσεις χωρίς έξοδα;
«Μπορεί να βοηθήσει η τεχνολογία. Ίσως η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αναλάβει τον προγραμματισμό των γευμάτων της εβδομάδας, ή υπάρχουν εφαρμογές που διαβάζουν τα email σας και καταχωρούν αυτόματα τις εκδηλώσεις σε ένα κοινό οικογενειακό ημερολόγιο.
Ένα άλλο βασικό σημείο είναι η υιοθέτηση της νοοτροπίας του “το καλό είναι αρκετά καλό” (good enough). Πρέπει να αναλογιστούμε πότε τα πρότυπά μας είναι υπερβολικά υψηλά. Για παράδειγμα, αν ανησυχείτε για τον ακριβή τρόπο με τον οποίο τοποθετούνται τα πιρούνια στο πλυντήριο πιάτων, ένα μέρος του ψυχικού σας φορτίου σπαταλιέται εκεί. Μερικές φορές αξίζει τον κόπο, άλλες φορές απλώς όχι.»
Ο τελικός στόχος
Ποιο είναι το τελικό κέρδος μόλις καταφέρουμε να ελαφρύνουμε το φορτίο;
«Να μπορείτε να πείτε: Έχω αρκετή ενέργεια για να καταλάβω πού πηγαίνω. Να μπορείτε να δημιουργήσετε μια καθημερινότητα που σας αρέσει να ζείτε, όπου ευδοκιμείτε, είστε ευτυχισμένοι και έχετε πάθος, αντί να ξυπνάτε κάθε πρωί νιώθοντας εξαντλημένοι ή καμένοι (burned out).»
πηγή: verywellmind