Με την έναρξη του 2026, το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού ενεργοποιεί έναν από τους πιο εκτεταμένους και φιλόδοξους σχεδιασμούς των τελευταίων δεκαετιών, όπως αυτός περιγράφεται στο Ενοποιημένο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής (Ε.Σ.Κυ.Π.).
Δεν πρόκειται για μεμονωμένες παρεμβάσεις ή επιμέρους διορθώσεις, αλλά για μια συνολική αναδιάταξη του εκπαιδευτικού συστήματος, η οποία ξεκινά από τη δομή και τη φιλοσοφία του Λυκείου και εκτείνεται έως την πλήρη αναβάθμιση των καλλιτεχνικών σπουδών και των σχολικών υποδομών.
Η κυβέρνηση, διά των αντιπροέδρου Κωστή Χατζηδάκη και υπουργού Επικρατείας Άκη Σκέρτσου, παρουσίασε έναν σαφή οδικό χάρτη, στον οποίο η Παιδεία αποκτά κεντρικό και στρατηγικό ρόλο. Ο σχεδιασμός αυτός συνδέεται άμεσα με ευρωπαϊκές πρακτικές, χρηματοδοτικά εργαλεία όπως το Ταμείο Ανάκαμψης, αλλά και με μια συνειδητή προσπάθεια αντιμετώπισης χρόνιων παθογενειών του παρελθόντος.
Τα τέσσερα κρίσιμα νομοσχέδια για την εκπαίδευση
Η νομοθετική ατζέντα του 2026 περιλαμβάνει τέσσερις διακριτές παρεμβάσεις, οι οποίες αναμένεται να ψηφιστούν και να τεθούν σε εφαρμογή εντός του έτους.
1. Θεσμοθέτηση Νέου Σχολείου και Εθνικού Απολυτηρίου
Πρόκειται για την πιο εμβληματική αλλαγή. Το «Νέο Λύκειο» δεν αποτελεί απλώς μια μετονομασία, αλλά έναν πλήρη επανασχεδιασμό της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Ο βασικός άξονας της μεταρρύθμισης αφορά τον επαναπροσδιορισμό των μαθησιακών στόχων και την καθιέρωση του Εθνικού Απολυτηρίου. Το νέο σύστημα αποσκοπεί στην αντικειμενική πιστοποίηση γνώσεων και δεξιοτήτων, αποσυνδέοντας τη σχολική επιτυχία από την απλή αποστήθιση και ευθυγραμμίζοντας το ελληνικό Λύκειο με διεθνή πρότυπα αξιολόγησης.
2. Ίδρυση Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών
Ύστερα από πολυετή αιτήματα του καλλιτεχνικού κόσμου, η Ανώτατη Σχολή Παραστατικών Τεχνών γίνεται πραγματικότητα. Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσει πλήρως τις καλλιτεχνικές σπουδές στην ανώτατη εκπαίδευση, εξασφαλίζοντας ακαδημαϊκή αναγνώριση και ξεκάθαρα επαγγελματικά δικαιώματα, επιλύοντας χρόνιες ασάφειες γύρω από τη διαβάθμιση των πτυχίων.
3. Ανασχεδιασμός των ΚΕΔΑΣΥ
Η συμπεριληπτική εκπαίδευση ενισχύεται ουσιαστικά. Ο εκσυγχρονισμός των Κέντρων Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης (ΚΕΔΑΣΥ) εισάγει σύγχρονα διαγνωστικά εργαλεία. Στόχος είναι η έγκαιρη διάγνωση και αποτελεσματική στήριξη μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, με λιγότερους χρόνους αναμονής και περισσότερη εξατομίκευση εντός του δημόσιου σχολείου.
4. Αναθεώρηση αξιολόγησης και αναβάθμιση σχολικού εξοπλισμού
Το σύστημα αξιολόγησης σχολικών μονάδων και εκπαιδευτικών περνά σε νέα φάση. Η διαδικασία αποτίμησης του εκπαιδευτικού έργου αναθεωρείται ώστε να συνδέεται με μετρήσιμους δείκτες ποιότητας και αποτελεσματικότητας. Παράλληλα, προχωρά γενικευμένη ανανέωση του σχολικού εξοπλισμού, με έμφαση στην τεχνολογική υποστήριξη των εκπαιδευτικών.
Παιδεία 2026 – Νέα ώθηση στο πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου»
Πέρα από τα νομοθετικά εργαλεία, το 2026 συνοδεύεται από μεγάλης κλίμακας έργα υποδομής. Το πρόγραμμα ανακαίνισης σχολικών μονάδων «Μαριέττα Γιαννάκου» εισέρχεται στη δεύτερη φάση του, με στόχο την πλήρη αναβάθμιση τουλάχιστον 214 σχολείων σε όλη τη χώρα. Μετά την πρώτη φάση των 431 μονάδων το 2025, η έμφαση δίνεται πλέον στην ενεργειακή αναβάθμιση και την προσβασιμότητα.
Παράλληλα, ενισχύεται η καινοτομία με τη λειτουργία 8 νέων Ωνασείων Σχολείων και 9 νέων Πειραματικών, ενώ η ίδρυση 13 Περιφερειακών Κέντρων Καινοτομίας φιλοδοξεί να διαχύσει σύγχρονες παιδαγωγικές πρακτικές και τεχνολογίες σε όλη τη χώρα.
Επιστροφή δύο ενοικίων σε εκπαιδευτικούς
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη στήριξη των εκπαιδευτικών. Αναγνωρίζοντας το αυξημένο κόστος στέγασης, θεσπίζεται μέτρο επιστροφής δύο ενοικίων ετησίως για όσους υπηρετούν εκτός Αττικής και Θεσσαλονίκης. Η παρέμβαση αυτή στοχεύει στη μείωση των οικονομικών πιέσεων και στην ενίσχυση της στελέχωσης σχολείων στην Περιφέρεια.
Το μέτρο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο πολιτικών περιφερειακής ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής, επιβεβαιώνοντας ότι η εκπαιδευτική πολιτική συνδέεται πλέον άμεσα με την καθημερινότητα των τοπικών κοινωνιών.
Απολογισμός 2025: Η βάση των αλλαγών
Οι μεταρρυθμίσεις του 2026 πατούν πάνω σε έναν έντονο μεταρρυθμιστικό απολογισμό του 2025.
Μεταξύ άλλων:
Ιδρύθηκαν και λειτούργησαν τα τέσσερα πρώτα μη κρατικά πανεπιστήμια.
Ολοκληρώθηκε η πρώτη φάση του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου» με 431 σχολεία.
Τέθηκαν σε λειτουργία 12 Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία.
Πραγματοποιήθηκε η διαγραφή 308.605 «αιώνιων» φοιτητών και ενισχύθηκαν τα μέτρα ασφάλειας στα ΑΕΙ.