Έχουμε εκπαιδευτεί να αντιμετωπίζουμε την αποτυχία σαν να είναι κοινωνικό στίγμα. Αν το project δεν πέτυχε, αν το business plan κατέρρευσε, αν η τούρτα που φτιάξαμε έμοιαζε με ηφαίστειο μετά από έκρηξη, νιώθουμε ότι «αποτύχαμε εμείς οι ίδιοι».
Αυτή η ταύτιση ανάμεσα στο «απέτυχε μια προσπάθεια» και στο «είμαι αποτυχημένος» είναι ο λόγος που οι περισσότεροι άνθρωποι παραμένουν κολλημένοι στο έδαφος. Προτιμούν την ασφάλεια του καναπέ, όπου η μόνη πιθανότητα να αποτύχεις είναι να σου πέσει το τηλεκοντρόλ στο χαλί.
Με αφορμή κυρίως την παρακάτω εικόνα έκανα λοιπόν τις εξής σκέψεις…
Η συγκεκριμένη εικόνα αποτυπώνει μια σκληρή αλλά απελευθερωτική αλήθεια. Το μήνυμα «Συγχαρητήρια για την αποτυχία σου, οι περισσότεροι δεν προσπαθούν καν» δεν είναι μια φθηνή παρηγοριά για να χρυσώσει το χάπι αλλά μια υπενθύμιση ότι η διαδρομή προς οτιδήποτε αξιόλογο δεν έχει ασανσέρ, ούτε κυλιόμενες σκάλες. Χτίζεται με διαδοχικές, ελεγχόμενες αποτυχίες.
Όταν δοκιμάζεις πράγματα στα όρια των δυνατοτήτων σου, το να φας τα μούτρα σου σε κάποιο στάδιο είναι μαθηματικά βέβαιο. Το πρώτο λάθος σου δείχνει τι να αποφύγεις. Το τρίτο σε θεραπεύει από το άγχος της δημόσιας έκθεσης. Το πέμπτο αρχίζει να σοβαρεύει το πράγμα, γιατί πλέον έχεις αποκτήσει ανοσία στον πανικό και ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον βιογραφικό.
Όσοι μένουν στο έδαφος αναλύουν εξαντλητικά τα ρίσκα, περιμένουν τις «ιδανικές συνθήκες» που δεν έρχονται ποτέ και κρίνουν εκ του ασφαλούς τους υπόλοιπους. Όσοι όμως αποφασίζουν να ανέβουν, αποδέχονται ότι το τίμημα της εξέλιξης είναι η αδεξιότητα των πρώτων βημάτων.
Το να αποτύχεις σε κάτι σημαίνει απλώς ότι συγκέντρωσες πολύτιμα δεδομένα που πριν δεν είχες και ότι τουλάχιστον κουνήθηκες από τη θέση σου. Η μόνη πραγματική, μη αναστρέψιμη αποτυχία είναι να κοιτάζεις τη σκάλα από μακριά και να πείθεις τον εαυτό σου ότι σου αρέσει πολύ… η σκόνη στο ισόγειο.