Η επιστροφή στην καθημερινότητα και τον εργασιακό χώρο μετά από μια αποβολή ή μια αποτυχημένη προσπάθεια εξωσωματικής γονιμοποίησης είναι μια από τις πιο βίαιες διαδικασίες που καλείται να διαχειριστεί μια γυναίκα. Συχνά, το περιβάλλον της —συνάδελφοι, φίλοι, ακόμη και στενοί συγγενείς— γνωρίζοντας την κατάσταση, προσπαθεί να βοηθήσει. Όμως, οι λέξεις που επιλέγονται, όσο καλοπροαίρετες κι αν είναι, μπορούν να προκαλέσουν βαθιά συναισθηματικά τραύματα.
«Τουλάχιστον ήσουν σε πολύ πρώιμο στάδιο», «Μην αγχώνεσαι, σύντομα θα έρθει η σειρά σου», «Απλώς κράτα την ελπίδα σου ζωντανή».
Αυτές οι φράσεις, που επιστρατεύονται ως βιαστικά λόγια παρηγοριάς, συχνά πετυχαίνουν το αντίθετο αποτέλεσμα: ακυρώνουν το πένθος της απώλειας, ελαχιστοποιούν τον πόνο και αφήνουν τη γυναίκα να νιώθει απόλυτα μόνη και παρεξηγημένη, τη στιγμή που έχει ανάγκη από ουσιαστική κατανόηση.
Το κοινωνικό ταμπού και το αίσθημα της «αποτυχίας»
Σύμφωνα με τα ιατρικά δεδομένα, περίπου 1 στα 7 ζευγάρια αντιμετωπίζει δυσκολίες στη σύλληψη, ενώ οι αποβολές πρώτου τριμήνου είναι εξαιρετικά συχνές. Παρά τα υψηλά στατιστικά ποσοστά, η υπογονιμότητα και η απώλεια εμβρύου παραμένουν ένα ισχυρό κοινωνικό ταμπού.
Πολλές γυναίκες βιώνουν την αδυναμία σύλληψης ή την αποβολή ως μια προσωπική, σωματική αποτυχία. Αυτό το αίσθημα ντροπής εντείνεται σε πιο παραδοσιακές κοινωνίες ή κλειστές κοινότητες, όπου η αξία και η θηλυκότητα μιας γυναίκας εξακολουθούν εμμέσως να ταυτίζονται με τη γρήγορη μητρότητα. Η κοινωνική πίεση, οι αδιάκριτες ερωτήσεις και τα υπονοούμενα οδηγούν συχνά τις γυναίκες στην κοινωνική απόσυρση και την απομόνωση, προκειμένου να προστατεύσουν τον εαυτό τους.
Ο ψυχολογικός μαραθώνιος της θεραπείας
Η διαδικασία της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής περιγράφεται από τους ειδικούς ως ένα συναισθηματικό «τρενάκι του λούνα παρκ». Οι διακυμάνσεις μεταξύ ελπίδας και απογοήτευσης, η αγωνία της αναμονής μετά την εμβρυομεταφορά και το πένθος της περιόδου που τελικά έρχεται, δημιουργούν τεράστια ψυχολογική πίεση.
Οι κλινικοί ψυχολόγοι επισημαίνουν ότι το δίκτυο υποστήριξης μιας γυναίκας σε αυτή τη φάση δεν χρειάζεται απαραίτητα να είναι ο συνηθισμένος κοινωνικός της κύκλος.
- Οι εξειδικευμένες ομάδες υποστήριξης (support groups) όπου μοιράζονται κοινά βιώματα με άλλες γυναίκες, προσφέρουν βαθιά ανακούφιση.
- Η καθοδήγηση από έναν σύμβουλο ψυχικής υγείας που ειδικεύεται στη γονιμότητα κρίνεται συχνά απαραίτητη για τη διαχείριση του τραύματος.
Οδηγός ενσυναίσθησης: Πώς να βοηθήσετε χωρίς να πληγώσετε
Όσες γυναίκες έχουν περάσει από αυτό το μονοπάτι συμφωνούν ότι η ουσιαστική στήριξη δεν κρύβεται στις μεγάλες κουβέντες, αλλά στις μικρές, διακριτικές πράξεις που δείχνουν ενδιαφέρον χωρίς να πιέζουν.
1. Ρωτήστε αντί να υποθέτετε
Αντί να προσφέρετε απρόσκλητες ιατρικές ή ψυχολογικές συμβουλές, ρωτήστε ευθέως: «Τι είδους υποστήριξη χρειάζεσαι από εμένα αυτή τη στιγμή;». Άλλες γυναίκες θέλουν να μιλήσουν για αυτό, ενώ άλλες χρειάζονται απλώς μια ήρεμη απόσπαση προσοχής.
2. Επιλέξτε τις μικρές, αθόρυβες χειρονομίες
Ένα απλό γραπτό μήνυμα που λέει «Σε σκέφτομαι, δεν χρειάζεται να απαντήσεις», η προσφορά ενός έτοιμου γεύματος ή μια πρόσκληση για έναν απλό περίπατο δείχνουν στη γυναίκα ότι δεν έχει ξεχαστεί, χωρίς να την αναγκάζουν να κοινωνικοποιηθεί αν δεν είναι έτοιμη.
3. Διαχειριστείτε με λεπτότητα τα «ευχάριστα νέα»
Όταν μια φίλη ή συγγενής μένει έγκυος, η ανακοίνωση του γεγονότος μπορεί να προκαλέσει έντονα και αντικρουόμενα συναισθήματα (χαρά αναμεμειγμένη με βαθιά θλίψη και ενοχές) σε μια γυναίκα που παλεύει με την υπογονιμότητα.
- Η καλύτερη προσέγγιση: Επικοινωνήστε τα νέα μέσω γραπτού μηνύματος. Αυτό δίνει στη γυναίκα τον απαραίτητο ιδιωτικό χώρο και χρόνο να επεξεργαστεί την είδηση, να κλάψει αν το έχει ανάγκη και να απαντήσει με τις ευχές της όταν νιώσει έτοιμη. Η διά ζώσης ανακοίνωση δημιουργεί την ασφυκτική πίεση να δείξει αμέσως ενθουσιασμένη, ενώ εσωτερικά καταρρέει.
Σπάζοντας το στίγμα της σιωπής
Για τις περισσότερες γυναίκες, το να μιλήσουν ανοιχτά για την εμπειρία της υπογονιμότητας ή της αποβολής λειτουργεί τελικά ως λύτρωση. Όταν το περιβάλλον είναι ενημερωμένο, μειώνονται οι πιθανότητες να ειπωθούν λόγια που πληγώνουν άθελά τους.
Η αποδοχή, η απαλλαγή από τις ενοχές και η δημιουργία ενός ασφαλούς, μη επικριτικού χώρου είναι τα πολυτιμότερα δώρα που μπορούμε να προσφέρουμε σε μια γυναίκα που προσπαθεί να ισορροπήσει ξανά μετά από μια απώλεια.
πηγή: bbc