Πολλές φορές, καθώς κρατάμε στην αγκαλιά μας το δύο μηνών μωράκι μας, έχουμε την αίσθηση ότι είναι ένας παθητικός δέκτης που απλώς περιμένει να καλυφθούν οι βασικές του ανάγκες. Μια νέα, συναρπαστική μελέτη από το Trinity College του Δουβλίνου έρχεται να ανατρέψει όσα πιστεύαμε μέχρι σήμερα, αποδεικνύοντας ότι ο εγκέφαλος των βρεφών είναι πολύ πιο ανεπτυγμένος και «ξύπνιος» από όσο τολμούσαμε να φανταστούμε.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ειδικές μαγνητικές τομογραφίες fMRI σε περισσότερα από 130 βρέφη, παρακολουθώντας πώς αντιδρά ο εγκέφαλός τους σε διαφορετικές εικόνες. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά, καθώς έδειξαν ότι ήδη από την ηλικία των δύο μηνών, τα μωρά έχουν την ικανότητα να διακρίνουν τη διαφορά ανάμεσα σε ένα ζωντανό ον και ένα άψυχο αντικείμενο. Όταν το μωρό κοιτάζει μια γάτα ή ένα πουλί, ο εγκέφαλός του ενεργοποιείται με έναν εντελώς διαφορετικό και συγκεκριμένο τρόπο από ό,τι όταν βλέπει ένα καρότσι αγορών ή μια πλαστική πάπια.
Η επικεφαλής της έρευνας, Κλιόνα Ο’Ντόχερτι, επισημαίνει ότι τα βρέφη δεν «ξαπλώνουν απλώς εκεί», περιμένοντας τη στιγμή που θα μπορέσουν να μιλήσουν ή να περπατήσουν. Αντίθετα, επεξεργάζονται και κατηγοριοποιούν τον κόσμο γύρω τους με εξαιρετικά περίπλοκους τρόπους από τις πρώτες κιόλας εβδομάδες της ζωής τους. Αυτή η γνωστική ανάπτυξη συνεχίζεται με ραγδαίους ρυθμούς, καθώς στους εννέα μήνες οι ίδιοι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι διακρίσεις αυτές γίνονται ακόμα πιο έντονες και ξεκάθαρες στον παιδικό εγκέφαλο.
Αυτή η ανακάλυψη δεν είναι μόνο συγκινητική για εμάς τους γονείς, αλλά και εξαιρετικά σημαντική για την επιστήμη. Το γεγονός ότι ο εγκέφαλος δημιουργεί αυτές τις σύνθετες αναπαραστάσεις πολύ πριν το παιδί μπορέσει να τις εκφράσει μέσα από τη συμπεριφορά του, ανοίγει νέους δρόμους για την κατανόηση της ψυχικής υγείας και των νευροαναπτυξιακών διαταραχών. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αν κατανοήσουμε πώς χτίζεται αυτή η «βάση» δεδομένων στον εγκέφαλο από τόσο νωρίς, θα μπορούμε στο μέλλον να διαγνώσουμε και να στηρίξουμε τα παιδιά πολύ πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπεριφορικά σημάδια.
Την επόμενη φορά λοιπόν που θα δείτε το μωρό σας να κοιτάζει επίμονα το δέντρο στην αυλή ή το σκυλάκι που περνάει, θυμηθείτε ότι εκείνη ακριβώς τη στιγμή συμβαίνει κάτι μαγικό. Μια ολόκληρη «μηχανή» επεξεργασίας δεδομένων λειτουργεί πυρετωδώς, κατηγοριοποιώντας τον κόσμο και χτίζοντας τα θεμέλια της σκέψης του. Τα μωρά μας γνωρίζουν πολύ περισσότερα από όσα νομίζουμε και η επικοινωνία μας μαζί τους, ακόμα και χωρίς λόγια, είναι πιο ουσιαστική από ποτέ.