Μια μαμά κάνει αποφασιστικά πετάλι μέσα στην ψιχάλα. Μπροστά της, στο ειδικό κάθισμα του ποδηλάτου, το ντυμένο με ζεστά ρούχα νήπιό της ανοιγοκλείνει τα μάτια του απολαμβάνοντας τη βροχή. Ο ουρανός είναι σκοτεινός και οι ποδηλατοδρόμοι γεμάτοι κόσμο. Ένας ξένος τουρίστας που παρακολουθεί τη σκηνή αναρωτιέται τι θα χρειαζόταν τελικά για να αφήσουν οι κάτοικοι του Άμστερνταμ τα ποδήλατά τους στο σπίτι.
Η απάντηση είναι: σχεδόν τίποτα. Το να ποδηλατείς στη βροχή αποτελεί ένα αυθεντικό τελετουργικό πέρασμα στην Ολλανδία. Παρά τον συχνά μουντό καιρό, οι Ολλανδοί φιγουράρουν σταθερά στην πρώτη πεντάδα της Παγκόσμιας Έκθεσης Ευτυχίας.
Το πιο εντυπωσιακό, όμως, είναι ότι τα παιδιά των Ολλανδών ανακηρύχθηκαν και φέτος από τη UNICEF ως τα πιο ευτυχισμένα παιδιά σε ολόκληρο τον ανεπτυγμένο κόσμο. Τι κάνουν, λοιπόν, τόσο σωστά οι Ολλανδοί γονείς και η κοινωνία τους;
1. Η «πρωτεύουσα της μερικής απασχόλησης»: Περισσότερος χρόνος με την οικογένεια
Η Δρ Margreet de Looze, καθηγήτρια Κοινωνικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης, εξηγεί ότι το μεγάλο ατού των ολλανδικών παιδιών είναι οι πανίσχυρες κοινωνικές σχέσεις και η υποστήριξη που νιώθουν από την οικογένεια, τους φίλους και τους δασκάλους τους.
Αυτό δεν συμβαίνει μαγικά. Η Ολλανδία είναι η «πρωτεύουσα της μερικής απασχόλησης» στην Ευρώπη. Είναι απόλυτα φυσιολογικό και συνηθισμένο τόσο για τους μπαμπάδες όσο και για τις μαμάδες να εργάζονται λιγότερες ώρες. Αυτό το μοντέλο προσφέρει στα παιδιά κάτι ανεκτίμητο: γονείς παρόντες, χωρίς εξουθένωση, που είναι εκεί για να μοιραστούν την καθημερινότητα.
2. Το ποδήλατο ως σύμβολο ανεξαρτησίας και ελευθερίας
Οι ολλανδικές πόλεις είναι σχεδιασμένες σε ανθρώπινη κλίμακα, με ελάχιστα αυτοκίνητα και απόλυτη ασφάλεια. Τα παιδιά μαθαίνουν να ποδηλατούν από πολύ μικρά.
«Ο γιος μου είναι 10 ετών και πηγαίνει μόνος του με το ποδήλατο στο σχολείο από τα εννιά του», λέει η Άννα, μια μητέρα από το Ρότερνταμ. «Στην αρχή φοβόμουν, αλλά εδώ θεωρείται σχεδόν κακό να μην αφήνεις το παιδί σου να πάει μόνο του με το ποδήλατο».
Για τους εφήβους, το ποδήλατο σημαίνει αυτονομία. Μειώνει την εξάρτηση από τους γονείς-«ταξιτζήδες» και τους επιτρέπει να εξερευνούν την πόλη ελεύθερα με τους φίλους τους, χτίζοντας την αυτοπεποίθησή τους.
3. “Alles mag, niets moet”: Όλα επιτρέπονται, τίποτα δεν επιβάλλεται
Η ολλανδική γονεϊκότητα χαρακτηρίζεται από μια πολύ χαλαρή και ανοιχτή φιλοσοφία. Αντί για αυστηρές απαγορεύσεις, οι γονείς επιλέγουν την ανοιχτή επικοινωνία.
- Κοινές αποφάσεις: Οι γονείς θέτουν όρια, αλλά εμπλέκουν τα παιδιά στη διαμόρφωσή τους. Όταν ένα παιδί νιώθει ότι η γνώμη του μετράει, σέβεται τους κανόνες πολύ πιο εύκολα.
- Ελευθερία έκφρασης: Σημασία έχει το παιδί να αναπτύξει τη δική του κρίση και να έχει τον χώρο να ανακαλύψει ποιο πραγματικά είναι, χωρίς την πίεση να γίνει «τέλειο».
- Μηδενικό bullying και όχι οθόνες: Τα ολλανδικά σχολεία εφαρμόζουν γενική απαγόρευση των smartphone, γεγονός που κρατά τα ποσοστά σχολικού εκφoβισμού εξαιρετικά χαμηλά.
4. Υποστήριξη της μαμάς από την πρώτη κιόλας μέρα
Ένας παράγοντας που συχνά ξεχνάμε είναι η κρατική μέριμνα. Στην Ολλανδία, κάθε νέα μητέρα δικαιούται μέσω της ασφάλειάς της μια kraamzorg (νοσοκόμα μητρότητας). Για την πρώτη εβδομάδα μετά τη γέννα, η νοσοκόμα έρχεται στο σπίτι όχι μόνο για να βοηθήσει με το μωρό και τον θηλασμό, αλλά και για να κάνει ελαφριές δουλειές, όπως το μαγείρεμα και το καθάρισμα, προσφέροντας στους νέους γονείς την ηρεμία που χρειάζονται.
Οι νέες προκλήσεις: Το άγχος των βαθμών
Ακόμα και αυτή η «ουτοπία» των παιδιών, όμως, αντιμετωπίζει προκλήσεις. Μετά την πανδημία, η UNICEF κατέγραψε μια μικρή πτώση στην ψυχική ευεξία των παιδιών διεθνώς.
Στην Ολλανδία, οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για το αυξανόμενο σχολικό άγχος. Ενώ παλαιότερα τα ολλανδικά παιδιά δεν ένιωθαν καμία πίεση για τα μαθήματα, σήμερα αγχώνονται όλο και περισσότερο για τους βαθμούς τους — μια τάση που επηρεάζει κυρίως τα κορίτσια.
Παράλληλα, για την καταπολέμηση της παιδικής μοναξιάς και της φτώχειας, δήμοι και κράτος επενδύουν μαζικά σε δωρεάν δημιουργικά κέντρα νεότητας στις γειτονιές, όπου οι έφηβοι μπορούν να μαζεύονται, να γράφουν μουσική και να κοινωνικοποιούνται με ασφάλεια.
Τι μπορούμε να κρατήσουμε;
Μπορεί να μην έχουμε τους απέραντους ποδηλατοδρόμους της Ολλανδίας, αλλά μπορούμε να υιοθετήσουμε τη φιλοσοφία τους:
- Ας τους δώσουμε λίγη περισσότερη ελευθερία να πάρουν πρωτοβουλίες.
- Ας συζητάμε ανοιχτά μαζί τους αντί να επιβάλλουμε έτοιμους κανόνες.
- Ας διεκδικήσουμε ποιοτικό, αδιατάρακτο χρόνο μαζί τους, μακριά από τις οθόνες.
πηγή: positivenews