Για χρόνια, η φράση «τα πολλά παιδιά θα σου πάρουν το μυαλό» λεγόταν μισο-αστεία, μισο-σοβαρά. Όμως μια νέα επιστημονική μελέτη έρχεται να ανατρέψει αυτή την ιδέα, προτείνοντας ότι η μητρότητα μπορεί να έχει (σε κάποιο βαθμό) προστατευτική δράση για τον εγκέφαλο.
Η έρευνα, που βασίστηκε σε δεδομένα από τη Framingham Heart Study, παρακολούθησε 1.882 γυναίκες για περίπου 18 χρόνια. Στη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι ερευνητές κατέγραψαν ποιες από τις συμμετέχουσες εμφάνισαν εγκεφαλικό επεισόδιο, αλλά και ποιες παρουσίαζαν μικρές αγγειακής αιτιολογίας βλάβες στον εγκέφαλο. Πρόκειται για βλάβες που δεν δίνουν άμεσα συμπτώματα, αλλά με τον χρόνο μπορούν να επηρεάσουν τη μνήμη και τη γνωστική λειτουργία.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι γυναίκες που είχαν τρία ή περισσότερα παιδιά είχαν χαμηλότερο κίνδυνο τόσο για εγκεφαλικό όσο και για αυτές τις «αθόρυβες» βλάβες. Δηλαδή, δεν μιλάμε μόνο για λιγότερα εμφανή επεισόδια, αλλά και για μια συνολικά καλύτερη εικόνα της αγγειακής υγείας του εγκεφάλου.
Για να κατανοήσουν καλύτερα αυτό το εύρημα, οι ερευνητές εξέτασαν και άλλους παράγοντες που σχετίζονται με τις ορμόνες, όπως τα επίπεδα οιστρογόνων. Αυτοί οι παράγοντες δείχνουν πώς δρουν οι ορμόνες στο σώμα μιας γυναίκας με την πάροδο του χρόνου και έχουν συνδεθεί με την υγεία των αγγείων και του εγκεφάλου. Ωστόσο, στη συγκεκριμένη μελέτη δεν φάνηκε να σχετίζονται το ίδιο καθαρά με μειωμένο κίνδυνο εγκεφαλικού και αγγειακών βλαβών στον εγκέφαλο, όπως συνέβη με τον αριθμό των γεννήσεων, ο οποίος αναδείχθηκε ως πιο σταθερός και ισχυρός δείκτης.
Αυτό κάνει το εύρημα πιο ενδιαφέρον: υποδηλώνει ότι η εγκυμοσύνη δεν είναι απλώς μια περίοδος αυξημένων οιστρογόνων, αλλά μια πολύ πιο σύνθετη βιολογική διαδικασία. Κατά τη διάρκειά της, το σώμα περνά από σημαντικές ορμονικές, αγγειακές και ανοσολογικές αλλαγές. Τα οιστρογόνα, για παράδειγμα, φαίνεται να έχουν νευροπροστατευτική δράση, βοηθούν τα αγγεία να παραμένουν πιο ελαστικά και μειώνουν τη φλεγμονή. Όμως πιθανότατα δεν είναι ο μόνος παράγοντας.
Με απλά λόγια, η εγκυμοσύνη ίσως «εκπαιδεύει» ή προσαρμόζει το αγγειακό σύστημα με έναν τρόπο που αφήνει ένα πιο μακροπρόθεσμο αποτύπωμα στον εγκέφαλο κάτι που δεν εξηγείται μόνο από τα επίπεδα των ορμονών.
Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι η εγκυμοσύνη είναι «φάρμακο» ή ότι όσες γυναίκες έχουν λιγότερα παιδιά διατρέχουν απαραίτητα κίνδυνο. Η υγεία του εγκεφάλου επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες: διατροφή, άσκηση, άγχος, γενετική.
Ίσως, τελικά, η μητρότητα δεν επηρεάζει μόνο τη ζωή μας σε ψυχολογικό και κοινωνικό επίπεδο, αλλά αφήνει το αποτύπωμά της και βαθιά μέσα στον εγκέφαλο, με τρόπους που μόλις αρχίζουμε να κατανοούμε.