Κάθε γονέας θέλει το καλύτερο για το παιδί του, και η επιλογή ενός παιχνιδιού μοιάζει συνήθως με μια πράξη αγάπης και χαράς. Ωστόσο, η πραγματικότητα πίσω από τα ράφια —και κυρίως πίσω από τις οθόνες των ηλεκτρονικών καταστημάτων— μπορεί να κρύβει κινδύνους που δεν είναι ορατοί με γυμνό μάτι. Παρά το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει ήδη ένα από τα πιο αυστηρά πλαίσια στον κόσμο, τα στοιχεία είναι ανησυχητικά: το 2024, τα παιχνίδια ήταν η δεύτερη πιο συχνή κατηγορία επικίνδυνων προϊόντων που εντοπίστηκαν στην αγορά, με τα χημικά συστατικά να αποτελούν την κύρια αιτία κινδύνου.
Ανταποκρινόμενο σε αυτή την ανάγκη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επικύρωσε πρόσφατα μια ιστορική συμφωνία για τη θέσπιση νέων, ακόμη πιο αυστηρών κανόνων. Η επικαιροποίηση αυτή κρίθηκε αναγκαία λόγω της εκρηκτικής ανόδου των online αγορών, ειδικά από χώρες εκτός ΕΕ, αλλά και της εισβολής των ψηφιακών τεχνολογιών στα παιδικά δωμάτια.
Πόλεμος στις «αόρατες» απειλές: Οι χημικές ουσίες στο στόχαστρο
Η μεγαλύτερη αλλαγή αφορά την υγεία των παιδιών μας σε βάθος χρόνου. Οι νέοι κανόνες διευρύνουν τη λίστα των απαγορευμένων ουσιών. Πέρα από τα καρκινογόνα στοιχεία που απαγορεύονταν ήδη, πλέον τίθεται «κόκκινη γραμμή» σε ουσίες που δρουν ως ενδοκρινικοί διαταράκτες, σε χημικά που βλάπτουν το αναπνευστικό σύστημα, καθώς και σε ουσίες τοξικές για το δέρμα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα λεγόμενα «παντοτινά χημικά» (PFAS) και στις δισφαινόλες, που συχνά ενοχοποιούνται για ορμονικές διαταραχές. Επιπλέον, για τους μικρούς μας εξερευνητές κάτω των τριών ετών ή για παιχνίδια που μπαίνουν στο στόμα, απαγορεύονται πλέον αυστηρά οι αλλεργιογόνες αρωματικές ουσίες, προστατεύοντας τους πιο ευάλωτους οργανισμούς από περιττές εκθέσεις σε ερεθιστικούς παράγοντες.
Ψηφιακή ασφάλεια και ψυχική υγεία
Για πρώτη φορά, η αξιολόγηση της ασφάλειας ενός παιχνιδιού δεν περιορίζεται μόνο στο αν είναι εύφλεκτο ή αν έχει μικρά κομμάτια που μπορεί να καταπιεί ένα παιδί. Οι κατασκευαστές υποχρεούνται πλέον να λαμβάνουν υπόψη και την ψυχική υγεία. Τα ψηφιακά παιχνίδια που συνδέονται στο διαδίκτυο θα ελέγχονται ώστε να μην προκαλούν κινδύνους στην ψυχολογία και την ανάπτυξη των παιδιών, μια κίνηση που αντικατοπτρίζει τις προκλήσεις της σύγχρονης ψηφιακής εποχής.
Το «Ψηφιακό Διαβατήριο» και ο έλεγχος στα χέρια των γονιών
Μια από τις πιο πρακτικές καινοτομίες είναι η καθιέρωση του Ψηφιακού Διαβατηρίου Προϊόντος. Κάθε παιχνίδι θα διαθέτει ένα διαβατήριο που θα αποδεικνύει τη συμμόρφωσή του με τους κανόνες. Αυτό θα διευκολύνει τους τελωνειακούς ελέγχους, αλλά θα προσφέρει και σε εμάς, τους γονείς, εύκολη πρόσβαση σε πληροφορίες ασφαλείας. Με ένα απλό σκανάρισμα ενός κωδικού QR, θα μπορούμε να βλέπουμε προειδοποιήσεις και πιστοποιήσεις πριν το προϊόν φτάσει στο σπίτι μας.
Την ίδια στιγμή, τα ηλεκτρονικά καταστήματα αναλαμβάνουν μεγαλύτερη ευθύνη. Θα είναι υποχρεωμένα να εμφανίζουν ξεκάθαρα τη σήμανση CE και τις προειδοποιήσεις ασφαλείας στις πλατφόρμες τους. Παιχνίδια που δεν πληρούν αυτές τις προϋποθέσεις θα θεωρούνται πλέον «παράνομο περιεχόμενο» και θα αποσύρονται αμέσως.
Πότε θα δούμε τις αλλαγές;
Αν και οι κανόνες αρχίζουν να ισχύουν άμεσα, προβλέπεται μια μεταβατική περίοδος 4,5 ετών. Αυτό δίνει τον απαραίτητο χρόνο στις σοβαρές επιχειρήσεις του κλάδου να προσαρμόσουν την παραγωγή τους και να αναπτύξουν προϊόντα που σέβονται την υγεία των παιδιών.
Όπως δήλωσε η εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Marion Walsmann, η ασφάλεια των παιδιών δεν πρέπει να αφήνεται στην τύχη. Αυτή η νομοθετική νίκη σημαίνει ότι στο μέλλον, τα παιδιά μας θα μπορούν να παίζουν πιο ξέγνοιαστα και εμείς να νιώθουμε λίγο πιο ασφαλείς με τις επιλογές μας. Μέχρι τότε, η προσοχή στη σήμανση CE και η προτίμηση σε αξιόπιστους πωλητές παραμένουν τα καλύτερα εργαλεία μας.