Το γυναικείο σώμα, καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του, υφίσταται σημαντικές ορμονικές και σωματικές αλλαγές σε κομβικά στάδια, όπως η εφηβεία, η εγκυμοσύνη, η λοχεία και η εμμηνόπαυση. Έτσι, λόγω της ιδιαιτερότητας της ανατομίας και της φυσιολογίας της, η γυναίκα είναι περισσότερο ευάλωτη σε δυσλειτουργίες της ουρογεννητικής περιοχής και των μυών που τη στηρίζουν, του λεγόμενου πυελικού εδάφους.
Το πυελικό έδαφος είναι ένα σύμπλεγμα μυών και συνδετικού ιστού σε σχήμα αιώρας στη βάση της λεκάνης, που υποστηρίζει τα πυελικά όργανα (ουροδόχος κύστη, κόλπος, μήτρα, έντερο), ελέγχει την εγκράτεια ούρων και κοπράνων, συμβάλλει στη σεξουαλική λειτουργία, στην κύηση και τον τοκετό ενώ προσφέρει σταθερότητα στη λεκάνη και τη μέση.
Η Φυσικοθεραπεία Πυελικού Εδάφους αποτελεί εξειδικευμένο κλινικό πεδίο της Φυσικοθεραπείας, που έχει ως στόχο την πρόληψη, αξιολόγηση και αποκατάσταση της λειτουργίας των μυών της πυέλου, με σκοπό την ανακούφιση των συμπτωμάτων, την αποκατάσταση της λειτουργικότητας και κατ’ επέκταση, τη θωράκιση της ποιότητας ζωής της γυναίκας.
Ο εξειδικευμένος Φυσικοθεραπευτής βοηθά σε καταστάσεις όπως:
- Εγκυμοσύνη: Εκπαίδευση στην επίγνωση, ενεργοποίηση/χαλάρωση των μυών του πυελικού εδάφους, το κατάλληλο πρότυπο αναπνοής και τη συνεργασία του συνόλου των μυών του «πυρήνα», προετοιμάζοντας το σώμα για τον τοκετό και προλαμβάνοντας ή ανακουφίζοντας από πόνους στη μέση και τη λεκάνη.
- Μετά τον τοκετό: Πρόληψη ή αποκατάσταση δυσλειτουργιών του πυελικού εδάφους και του κορμού (ακράτεια, διάσταση ορθού κοιλιακού μυός, κτλ.), ασφαλής επιστροφή στην άσκηση, φροντίδα της περινεοτομίας ή της καισαρικής τομής.
- Εμμηνόπαυση: Διαχείριση του ουρογεννητικού συνδρόμου της εμμηνόπαυσης που εκδηλώνεται λόγω της μείωσης των οιστρογόνων, ανακουφίζοντας τη μυϊκή υπερτονία, τις σεξουαλικές δυσλειτουργίες, τον πυελικό πόνο, την ακράτεια ούρων κτλ.
- Ακράτεια: Αντιμετώπιση κάθε ανεπιθύμητης απώλειας ούρων ή κοπράνων/αερίων που συμβαίνει με το φτάρνισμα, το βήχα, την άσκηση ή συνοδεύεται από επιτακτικότητα. Οι ασκήσεις ενδυνάμωσης ή χαλάρωσης των μυών του πυελικού εδάφους, η διαφραγματική αναπνοή και η επανεκπαίδευση της κύστης μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά σε αυτά τα συμπτώματα.
- Πρόπτωση πυελικών οργάνων: Συντηρητική αντιμετώπιση της αίσθησης βάρους ή πληρότητας στον κόλπο λόγω της καθόδου/μετατόπισης κάποιου πυελικού οργάνου (μήτρα, κύστη, ορθό), ιδιαίτερα στις ήπιες μορφές.
- Λοιπές καταστάσεις: Χρόνιος πυελικός πόνος, επώδυνη σεξουαλική επαφή (δυσπαρευνία), κοκκυγοδυνία, χρόνια δυσκοιλιότητα, νευρολογικά προβλήματα, μετά από ογκολογικές θεραπείες (γυναικολογικός καρκίνος, καρκίνος μαστού, ορθού κτλ.).
Τι περιλαμβάνει η θεραπεία;
Λήψη λεπτομερούς ιατρικού ιστορικού, πλήρη φυσικοθεραπευτική αξιολόγηση και μυϊκή επανεκπαίδευση με ενδοκολπικές, εξωτερικές ή άλλες εξειδικευμένες τεχνικές, πάντα με την ενήμερη συγκατάθεση της ασθενούς, εξατομικευμένες ασκήσεις πυελικού εδάφους, συμπληρωματικά θεραπευτικά μέσα (βιοανάδραση, ηλεκτροδιέγερση, κολπικοί κώνοι κλπ.) και λειτουργική αποκατάσταση προσαρμοσμένη στις ανάγκες της κάθε γυναίκας.
Το μήνυμα που πρέπει να κρατήσουμε
Πολλές γυναίκες θεωρούν ότι τα συμπτώματα τους, όπως η απώλεια ούρων ή ο πόνος είναι το «τίμημα» της μητρότητας ή της ηλικίας. Η αλήθεια είναι πως αν και τα συμπτώματα αυτά είναι συχνά, σε καμία περίπτωση δεν είναι φυσιολογικά. Η πρόληψη και η έγκαιρη αποκατάσταση μπορούν να επιστρέψουν στη γυναίκα τη λειτουργικότητα, την αυτοπεποίθηση και την ευεξία που της αξίζει.